Thế giới tuần qua: Sát quân phạt tướng


Thế giới tuần qua: Sát quân phạt tướng

8:49 5/11/2017

Chỉ trong một tuần, cục diện ván cờ thay đổi liên tục, các “ngôi sao”, từ chính trị đến kinh tế, nghệ thuật, thi nhau “hạ cánh” đầy trắc trở.

Đoàn Trump “ngã gục”

Đã có tiến triển trong cuộc điều tra về mối quan hệ Trump-Nga với người đứng đầu là công tố viên đặc biệt Robert Mueller.

Theo NYT, ngày 30/10, cựu Giám đốc chiến dịch của Trump, Paul Manafort, và trợ lý của ông ta, Rick Gates, đã bị cáo buộc 12 tội danh hình sự tại tòa án, bao gồm rửa tiền và trốn thuế.

Donald Trump cùng trợ lý chiến dịch Rick Gates (trái) chuẩn bị cho bài phát biểu tại Hội nghị Quốc gia của Đảng Cộng hòa hồi tháng 7/2016.

Những cáo buộc của Mueller đang nhằm vào Manafort và Gates không liên quan đến mối quan hệ Trump-Nga trong chiến dịch bầu cử, mà xảy ra trước đó. Cụ thể là hai người này đã gửi hàng triệu USD giúp đỡ một đảng thân Nga ở Ukraine và che giấu hàng triệu USD tài sản, qua mặt quan chức chính phủ Mỹ.

Theo Vox, Mueller có thể dùng vụ này để Manafort và Gates làm chứng về các thành viên khác của chiến dịch Trump.

Rất có thể, bởi George Papadopoulos, một cố vấn chính sách đối ngoại ít được biết đến trong đội của Trump, đã bị nhóm của Mueller bắt cách đây vài tuần, có thông tin nói rằng người này bị buộc tội đã khai gian với FBI, có liên quan đến vấn đề Trump-Nga.

Papadopoulos chắc chắn không phải là một tên lớn như Manafort, nhưng người như vậy cũng có thể là người nắm trong tay “hợp đồng lớn”.

CNN cho biết: Hiện Manafort và Gates đều không nhận tội, vì vậy có vẻ họ sẽ chống lại cáo buộc và không hợp tác với Mueller trong lúc này. Nhưng nếu bị kết án, họ có thể phải đối mặt với nhiều năm tù giam, trừ phi họ đạt được thỏa thuận.

Đây là dấu hiệu cho thấy: Những cái tên khác trong đoàn đội của Trump sẽ còn “lộ diện” trong thời gian tới.

Và vào hôm 2/11, Sam Clovis, cố vấn Nhà Trắng, nằm trong nhóm vận động tranh cử của Trump, được Tổng thống lựa chọn làm nhà khoa học trưởng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (mặc dù không có nền tảng khoa học), đã phải xin rút lui vì vấn đề liên quan đến Nga. Theo NBC, nhóm của Robert Mueller đã tiếp xúc với Clovis và có thể sẽ ra làm chứng trước bồi thẩm đoàn. Trước khi tham gia vào chiến dịch của Trump, Clovis đã viết rất nhiều câu hỏi về sự tiến hóa, môi trường, và liệu cựu Tổng thống Obama có được sinh ra ở Mỹ. Ông cũng từng gọi cựu Chưởng lý Eric Holder là “kẻ da đen phân biệt chủng tộc”.

Người khổng lồ giải trình

Theo NPR, các đại diện của Facebook, Twitter, Google đã phải ra giải trình về vấn đề liệu Nga có thể can thiệp vào các phương tiện truyền thông xã hội trong cuộc bầu cử năm 2016 hay không.

Mark Zuckerberg đã nói gì? Không có gì. Các giám đốc điều hành của Facebook, Twitter và Google đã vắng mặt. Các công ty đã gửi người đại diện pháp lý của họ thay thế.

Các đại diện của Facebook, Twitter, Google (lần lượt từ trái sang) ra điều trần.

Các thượng nghị sĩ hoài nghi rằng các công ty công nghệ chưa làm đủ để chống lại các tin giả mạo hoặc gây chia rẽ trên nền tảng của họ trong tương lai.

Nhưng các nhà lập pháp bị chia rẽ, bởi theo NYT, đảng Cộng hòa sẽ cẩn thận để loại bỏ bất kỳ vai trò to lớn nào mà tuyên truyền của Nga có thể ảnh hưởng đến lá phiếu bầu cho Donald Trump.

Những người khổng lồ công nghệ này đã cố gắng hết sức tinh tế: thể hiện mối quan tâm trầm trọng đối với sự can thiệp của nước ngoài trong khi đưa những ảnh hưởng của Nga vào bối cảnh. Cố vấn của Facebook Colin Stretch xác nhận rằng cả hai ứng cử viên tổng thống đã chi 81 triệu USD cho các quảng cáo trên Facebook, so với 100.000 USD của Internet Research Agency, bị xem là “nhà máy troll” của Nga.

Tuy nhiên, Facebook cho biết 146 triệu người Mỹ có thể đã nhìn thấy quảng cáo hoặc nội dung liên quan đến Nga trước cuộc bầu cử năm 2016. Con số đó bao gồm khoảng 20 triệu người có thể đã nhìn thấy những bài đăng trên Instagram.

Tin tặc - hòa giải - bất hòa

Triều Tiên bị tố cáo đã lấy cắp các bản thiết kế tàu và tàu ngầm trang bị tên lửa trong công ty đóng tàu lớn nhất thế giới (Công ty Cơ khí và Đóng tàu Daewoo của Hàn Quốc) vào tháng 4/2016, bao gồm thông tin về công nghệ xây dựng, bản thiết kế, hệ thống vũ khí và các đánh giá.

Những con tàu này được xem là một yếu tố then chốt trong kế hoạch tấn công Triều Tiên khi có biến xảy ra.

Đầu tháng 10, một chính trị gia Hàn Quốc nói rằng hacker Triều Tiên đã đánh cắp kế hoạch quân sự được Mỹ và Hàn Quốc phát triển hồi năm ngoái, bao gồm cả kế hoạch chống lại nhà lãnh đạo Kim Jong Un.

Triều Tiên đã tăng cường khả năng không gian mạng khi các biện pháp trừng phạt thương mại và nền kinh tế nội địa suy yếu gây khó khăn cho việc đầu tư vào các khả năng quân sự khác. Nước này đã bị cáo buộc tấn công từ Sony đến ngân hàng trung ương Bangladesh.

Đúng lúc này, Hàn Quốc và Trung Quốc “bắt tay hòa giải” sau mâu thuẫn đã kéo dài một năm kể từ khi Seoul quyết định triển khai lá chắn tên lửa của Mỹ (dẫn đến ngưng trệ nhiều hoạt động của hai nước, bao gồm cả du lịch, phim ảnh). Thỏa thuận này diễn ra không lâu trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thăm Châu Á, một chuyến đi bao gồm các điểm dừng tại Tokyo, Seoul và Bắc Kinh.

Trong lúc rối ren như vậy, theo Reuters, Tổng thống Trump lại cảnh báo rằng Ngoại trưởng Rex Tillerson có thể sẽ không giữ được chức trong nhiệm kỳ còn lại của Trump trong Nhà Trắng. Trump “không vui” khi một số nhân viên Bộ Ngoại giao không ủng hộ chương trình nghị sự của mình. Mâu thuẫn giữa một tỷ phú bất động sản, một ngôi sao truyền hình thực tế với một giám đốc tập đoàn năng lượng lớn đã nổi lên hồi tháng trước, khi có thông tin nói rằng Tillerson đã chỉ trích Trump là “thằng hề”, Trump chỉ trích Tillerson là kẻ yếu đuối.

Việc thay đổi Ngoại trưởng trong lúc đang có nhiều biến động ở nhiều điểm nóng trên thế giới được cho là không phù hợp và nhiều vấn đề.

Có lẽ Tillerson sẽ cảm thấy “an ủi” khi một nhân viên Twitter trong ngày làm việc cuối cùng đã xóa sổ tài khoản của Trump, dù rằng chỉ 11 phút sau mạng xã hội này đã khôi phục lại.

Airbus “dính bụi”

Theo NYT, công ty máy bay Airbus của Pháp đang phải đối mặt với các câu hỏi từ chính phủ Mỹ sau khi thừa nhận đã nói dối Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về các quy tắc quản lý buôn bán vũ khí ở nước ngoài.

Công ty thừa nhận đã không tuân theo các quy định bán vũ khí của Mỹ khi bán “các sản phẩm phòng thủ”, nhưng không nói rõ vũ khí gì đã được bán. Cho đến nay, vẫn chưa rõ liệu Bộ Tư pháp Hoa Kỳ có điều tra công ty hay không.

Airbus ở châu Âu cũng đang trong tình trạng “nước sôi lửa bỏng”, khi các nhà quản lý ở Anh, Pháp và Đức đã ngừng trả tiền cho Airbus trong khi tiến hành điều tra cáo buộc công ty đã hối lộ và tham ô một số hợp đồng bán máy bay dân dụng sang Trung Quốc, Kazakhstan và Thổ Nhĩ Kỳ.

Có những quan ngại về tác động tài chính của các cuộc điều tra này, bởi nó có thể dẫn đến sự chần chừ trong việc quyết định có mua máy bay của hãng hay không.

Tuy nhiên, cổ phiếu công ty vẫn đang sống khá tốt.

Bộ trưởng dính chàm

Chính phủ Thủ tướng Theresa May đang phải chịu áp lực lớn sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Michael Fallon thừa nhận đã “không cẩn thận sờ tay” một nhà báo, làm gia tăng những cáo buộc quấy rối tình dục đang dậy sóng khắp nơi. Fallon được xem là ứng viên sáng giá cho chức Thủ tướng trong tương lai.

Michael Fallon. Ảnh: EPA

Theo Bloomberg, Fallon chỉ là cái tên đầu tiên chính thức bị công khai trong danh sách 40 chính khách Đảng Bảo thủ cầm quyền bị cáo buộc có những hành vi không đúng mực như vậy.

Andrea Leadsom, nhà lãnh đạo Hạ viện, phát biểu: Trong chính trị không thể dung thứ sự quấy rối, lạm dụng hay bất kỳ hành vi phi đạo đức nào. Bất kể các vị ở độ tuổi nào, giới tính gì, chức cao đến đâu.

Cáo buộc xảy ra không hề đúng thời điểm với chính quyền Thủ tướng May, khi bà đang tìm kiếm con đường thoát EU cho nước Anh và cố gắng lấy lại niềm tin sau kết quả bầu cử khủng khiếp hồi tháng 6.

Bà May đang “chữa cháy” bằng cách đề xuất một bộ quy tắc ứng xử, cũng như ra lệnh điều tra hành vi của Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Mark Garnier, một nhân vật cũng dính dáng đến bê bối này. Theo Dailymail, Garnier đã thừa nhận rằng có yêu cầu trợ lý mua đồ chơi tình dục và nói chuyện với cô này với những từ ngữ có liên quan đến tình dục. Ngoài ra, bà còn đưa “thân tín” Gavin Williamson lên thay.

“Tượng đài” sụp đổ

Dường như tố cáo quấy rối tình dục đang trở thành… xu hướng. Nam diễn viên từng đoạt giải Oscar Kevin Spacey bị nam diễn viên Anthony Rapp tố. Dustin Hoffman lên tiếng xin lỗi sau khi một phụ nữ buộc tội ông ta có những lời lẽ vợt nhả và quấy rối khi cô 17 tuổi.

Kevin Spacey trong serie truyền hình House of Cards

Trả lời phỏng vấn The Hollywood Reporter, Hoffman nói: “Tôi tôn trọng phụ nữ và cảm thấy khủng khiếp vì bất cứ điều gì tôi đã làm có thể khiến cô ấy cảm thấy không thoải mái, tôi xin lỗi, nhưng tôi không thực sự có ý như vậy.”

Nhưng vụ của Spacey mới ồn ào hơn cả.

Theo BuzzFeed, Rapp, năm nay 46 tuổi, đã cáo buộc Spacey đã có hành vi quấy rối vào năm 1986, khi ấy Rapp mới 14 tuổi và Spacey 26 tuổi.

Spacey không phủ nhận cáo buộc. Trong một tuyên bố, ông nói không nhớ chuyện đó, nhưng có khả năng cáo buộc của Rapp là đúng, và xin lỗi vì đã có hành vi thiếu kiểm soát khi say xỉn.

Tuyên bố sau đó của Spacey mới chính thức gây ồn ào. Ông thừa nhận mình là người đồng tính, và vụ Rapp đã khiến ông nhận thấy mình cần thẳng thắn.

Dư luận nhìn chung không hài lòng lắm. Nhiều nhân vật thuộc cộng đồng LGBT cho rằng Spacey đang dùng sự thừa nhận để lấp liếm cáo buộc về hành vi phạm tội.

Có căn cứ để họ tin rằng như vậy. Từ lâu đã có những đồn đoan về giới tính của Spacey, nhưng ngôi sao này hoặc lựa chọn giấu giếm, hoặc tìm cách lảng tránh.

Bộ phim truyền hình nổi tiếng về chính trường House of Cards mà trong đó Spacey thủ vai chính đã ra thông báo rằng: Phim sẽ dừng lại ở mùa thứ sáu (vì phần này đã quay xong rồi nên vẫn được lên lịch phát sóng).

Khủng bố ở New York

Ít nhất 8 người thiệt mạng và 15 người bị thương vào hôm 31/10, sau khi một người đàn ông lái xe tải chở thuê từ Home Depot xông thẳng vào đám đông ở Manhattan, New York.

Cảnh sát đã bắn bị thương kẻ tình nghi, một người đàn ông 29 tuổi, sau khi nhảy ra khỏi chiếc xe với hai khẩu súng ngắn giả. Danh tính của người này được xác định là Sayfullo Saipov, từ Uzbekistan cư trú hợp pháp ở Mỹ từ năm 2010 với nghề lái xe tải. Các báo cáo sơ bộ cho thấy Saipov không có tiền án tiền sự, nhưng từng vi phạm luật giao thông.

Theo Thị trưởng thành phố New York Bill de Blasio, vụ việc đang được điều tra theo hướng một hành động khủng bố. Kẻ tình nghi đã hét lên “Allahu Akbar” (“Thánh Allah vĩ đại” bằng tiếng Ả Rập). Người này đã bị các công tố viên liên bang truy tố và FBI cho biết đã tìm thấy người thứ hai có liên quan đến vụ tấn công.

Chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm trong vụ này, nhưng ISIS đã từng thừa nhận hay có liên quan đến nhiều vụ sử dụng xe đâm vào đám đông đi bộ trước đây. Và cảnh sát cũng tìm thấy dấu hiệu của ISIS trong xe tải của Saipov.

Một lý do khiến các vụ dùng xe tấn công trở nên phổ biến bởi nó khó dự đoán và ngăn chặn. Chúng không được thiết kế để làm tê liệt một quốc gia, nhưng gây khủng bố cho một nhóm người.

Tổng thống Trump hôm 1/11 đã đổ lỗi cho chương trình Diversity Immigrant Visa  (Chương trình Visa định cư đa dạng hay xổ số Visa) - đa dạng hóa dân nhập cư vào Hoa Kỳ bằng cách chọn ngẫu nhiên công dân từ các quốc gia có tỷ lệ nhập cư vào Mỹ thấp trong vòng 5 năm trước đó (Saipov đã vào Mỹ bằng chương trình này). Trump cho biết “đang bắt đầu quá trình chấm dứt” và “chắn chắn sẽ xem xét” đưa Saipov tới vịnh Guantanamo - nơi giam giữ các nghi can chiến binh từ khắp nơi trên thế giới.

Vậy là Trái Đất vẫn nóng lên

Theo Washington Post, Báo cáo Khí hậu Quốc gia được công bố hôm 3/11 do chính phủ Mỹ biên soạn có nhiều điều mâu thuẫn với những gì thành viên chính quyền Trump từng nói về biến đổi khí hậu.

Kết luận lớn nhất của bản báo cáo 477 trang này là con người có trách nhiệm trong việc gây ra biến đổi khí hậu, nói rằng “không có giải thích thuyết phục nào khác”.

Khói được xả thải lên bầu trời tại một nhà máy lọc dầu ở Wilmington, California.

Báo cáo đã kiểm tra ảnh hưởng của khí hậu nóng lên ở Mỹ và nhận thấy rằng nó ảnh hưởng đến không khí, nông nghiệp, gây ra lũ lụt cũng như các sự kiện thời tiết bất lợi khác ở mọi nơi trong nước.

Phần lớn cộng đồng khoa học nói về chuyện này từ nhiều năm nay, nhưng các thành viên chính quyền Trump (và nhiều thành viên đảng Cộng hòa) đã công khai hoài nghi về điều này.

NYT cho hay: Dưới thời Giám đốc Scott Pruitt, Cơ quan bảo vệ môi trường (EPA) đã thay đổi các nội dung về biến đổi khí hậu trên trang web của mình, và chỉ đạo các nhà khoa học không đưa ra các báo cáo về sự nóng lên toàn cầu. Có thể hiểu được, Pruitt, cựu luật sư Oklahoma, là một người bạn lớn của các công ty nhiên liệu hóa thạch.

Bí ẩn kim tự tháp

Theo Nature, đi sâu vào trong kim tự tháp Giza (Ai Cập), các nhà khoa học đã khám phá ra một lỗ hổng bí mật chưa được biết đến trước đây. Đó là một đường hầm rỗng, ẩn giấu sau những bức tường ngàn năm tuổi. Nó được đặt tên là “The Big Void” (tạm dịch: Khoảng rỗng lớn). Vẫn chưa rõ đường hầm có giá trị gì, nhưng có vẻ kết cấu và kích thước của nó rất giống Grand Gallery (căn phòng kế bên hầm mộ của Pharaoh).

Các chuyên gia đã phát hiện ra không gian này bằng cách sử dụng tia vũ trụ - được gọi là Muon. Các hạt Muon có thể xuyên qua đất đá tương tự như tia X, nhưng sâu hơn, và không gây tổn hại cấu trúc hay vật liệu. Công nghệ này đã được sử dụng để nghiên cứu núi lửa và thậm chí là một kim tự tháp khác, nhưng đây là lần đầu tiên các nhà khoa học có được khám phá lớn bằng cách sử dụng các tia này.

Các nhà khoa học ước tính The Big Void dài ít nhất 50m, cao 8m, nhưng chỉ rộng khoảng 1m. Kim tự tháp được xây dựng bởi pharaoh Khufu, người đã cai trị Ai Cập từ năm 2509 đến năm 2483 trước Công nguyên. Khufu được chôn cất trong một căn phòng khác, được gọi là Phòng Nhà Vua.

Phát hiện này không cung cấp câu trả lời mà thậm chí còn mở ra một loạt câu hỏi khác. Người ta biết nó ở đó, nhưng không biết làm cách nào để tiếp cận, hay nó được dùng làm gì. Nhưng các nhà làm phim có thể thỏa sức tưởng tượng. Lại một phần Xác ướp nữa chẳng hạn.