Thế giới tuần qua: Sắp lại quân cờ



Thế giới tuần qua: Sắp lại quân cờ

Lục Kiếm 0:0 30/12/2018

Các biến cố không có ngày nghỉ, bất chấp ai cũng háo hức nghỉ lễ hay đón năm mới. Chính những lúc như thế nào mới phù hợp nhất để hoạch định lại thế cục.

Ảnh minh họa: Daily Kos

Vụ nổ ở New York

Nếu bạn ở New York vào khoảng 9 giờ tối thứ Năm (27/12), khi bầu trời sáng lên một màu xanh rực rỡ, có thể bạn sẽ tự hỏi: “Chuyện gì xảy ra thế?”

Đó không phải là cuộc xâm lược của người ngoài hành tinh hay một pha tiếp thị ngoài tầm kiểm soát của Avengers phần tiếp theo. Đó là vụ nổ máy biến thế trong nhà máy điện ở Queens, tạo ra thứ ánh sáng xanh kỳ lạ có thể nhìn thấy từ cách xa hàng cây số.

Vụ nổ làm rung chuyển các tòa nhà, cửa sổ vỡ tung, và nhiều người chạy ra đường. Nhưng rất may không có ai bị thương. Nhưng có mất điện tạm thời và sân bay LaGuardia phải đóng cửa trong một giờ.

Sau đó, cảnh sát New York đã thông báo trên Twitter rằng một thiết bị xảy ra lỗi là nguyên nhân dẫn đến vụ nổ.

Thay nội các

Vua Salman đang làm rung chuyển chính quyền Saudi Arabia khi Vương quốc này tiếp tục phải đối phó với cơn dư chấn từ vụ nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại.

Nhiều nhân vật cấp cao đã phải đổi người: Bộ trưởng Ngoại giao, người đứng đầu Lực lượng Vệ binh Quốc gia, Bộ trưởng Thông tin, Bộ trưởng Du lịch, và các quan chức tình báo mới. Tuy nhiên, không có gì thay đổi đối với Bộ trưởng Năng lượng và Bộ trưởng Tài chính, bất chấp nền kinh tế rơi vào suy thoái.

Cũng dường như không có gì thay đổi đối với Thái tử Mohammed bin Salman, người thừa kế ngai vàng, người mà CIA đã kết luận là đã ra lệnh giết nhà báo. Theo báo cáo, nhà báo Khashoggi của Washington Post đã bị giết bởi một nhóm 15 người tại lãnh sự quán của nước này ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 10.

Thậm chí, một số nhà quan sát tin rằng việc cải tổ có thể giúp củng cố quyền lực của Thái tử. Số khác thì tin rằng đây là các nhà vua duy trì quyền lực của mình. Chẳng hạn, người thay thế Bộ trưởng Ngoại giao Adel al-Jubeir lại là Ibrahim al-Assaf, cựu Bộ trưởng Tài chính đã bị giam giữ hồi năm ngoái trong cuộc truy quét tham nhũng; Hoàng tử Abdullah bin Bandar được bổ nhiệm làm chỉ huy Lực lượng Vệ binh Quốc gia hùng mạnh; hay Musaed al-Aiban được bổ nhiệm làm cố vấn an ninh quốc gia… Những người thay thế đều ít nhiều thuộc nhóm ủng hộ Thái tử.

Tổng thống Trump

Việc đóng cửa chính phủ không có nghĩa là Washington ngừng “bắn” tin. Đầu tiên, ngày thứ Hai (24/12), Chánh án John Roberts đã tạm dừng lệnh tạm giữ một công ty thuộc sở hữu của chính phủ nước ngoài giấu tên trong cuộc điều tra đặc biệt của Mueller. Điều này sẽ cho tòa thêm thời gian xem xét có nên can thiệp vào trường hợp cụ thể này hay không. Cùng ngày, Trump tuyên bố Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis sẽ bị thay thế hơn dự kiến.

Chưa hết, Tài khoản Twitter của Tổng thống Trump đã bất ngờ “im lặng” hôm thứ Tư (26/12). Đó là bởi ông đang trên đường đến Iraq.

Tổng tư lệnh, cùng Đệ nhất phu nhân, đã khiến quân đội Mỹ ngạc nhiên với chuyến thăm. Đây là lần đầu tiên ông đến một khu vực có chiến tranh.

Sau khi thực hiện chuyến bay bí mật trong đêm, Trump đã ở đó 3 giờ, chụp ảnh tự sướng bất tận với những người lính. Sau đó, trong bài phát biểu, ông đã củng cố quan điểm hoài nghi về việc dấn sâu vào các cuộc xung đột nước ngoài và bảo vệ quyết định rút quân khỏi Syria và Afghanistan.

Tuy nhiên, cũng trong hoạt động này, nhiều quy tắc đã bị phá bỏ, chẳng hạn Trump đã đăng hình lính đặc nhiệm hải quân lên mạng mà không che mặt hay làm mờ (vi phạm nguyên tắc bí mật) hay một số người lính xin chữ ký của Trump mà theo Vox là vi phạm quy tắc của Bộ Quốc phòng là quân đội không dính đến các hoạt động chính trị đảng phái. Còn phía Iraq rất phẫn nộ vì chuyến thăm không được báo trước, vi phạm chủ quyền của nước này.

Trong khi đó, người ở nhà thì có lẽ đang tự hỏi khi nào thì Chính phủ Mỹ mới ngừng đóng cửa? Chưa rõ, nhưng gần như chắc chắn sẽ đóng cửa một phần vào năm mới, trong khi Quốc hội dường như thờ ơ. Hạ viện và Thượng viện chỉ họp trong vài phút trong tuần qua, vì các nhà lập pháp có vẻ đang ngầm thừa nhận sẽ không có thỏa thuận nào giữa các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa, Dân chủ và Tổng thống trước ngày 3/1, khi đảng Dân chủ sẽ kiểm soát Hạ viện.

Chạy đua vũ trang?

Một tên lửa hạt nhân không thể ngăn chặn? Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố nước Nga có thể làm ra. Ông nói rằng hệ thống tên lửa siêu thanh mới của Nga là “bất khả xâm phạm” đối với hệ thống phong thủ của Mỹ và sẽ được đưa vào sử dụng trong năm tới.

Hệ thống tên lửa đã trải qua cuộc thử nghiệm hôm thứ Tư (26/12), cùng ngày Trump lặng lẽ đến Iraq. Tên lửa, được gọi là Avangard, có tầm bắn xuyên lục địa và có thể bay với vận tốc 15.000 dặm/giờ (tương đường hơn 24.000km/h). Nga cũng cho biết có thể điều chỉnh cả độ cao, hướng và tầm bay đủ thấp để tránh hầu hết các hệ thống phòng thủ tên lửa.

Trong khi đó, quan chức Mỹ lại nói với CNN hồi đầu năm 2018 rằng hệ thống vũ khí này sẽ không hoạt động và Nga đang thổi phồng.

Indonesia

Mức cảnh báo cho núi lửa gây sóng thần chết người hồi cuối tuần trước ở Indonesia đã được nâng lên. Điều đó thúc đẩy sơ tán hàng ngàn người và nhiều chuyến bay phải hoạch định lại.

Các quan chức Indonesia đã nâng cảnh báo cho núi lửa Anak Krakatau lên nấc 3, mức cao thứ hai trong hệ thống cảnh báo. Núi lửa tiếp tục hoạt động, nhưng đã dịu xuống sau vụ phun trào hôm 22/12 tạo ra sóng thần, mà không được dự báo trước, khiến hơn 430 người thiệt mạng, 1.500 người bị thương và 22 người mất nhà cửa cùng hàng chục người vẫn đang mất tích.

Tổng thống Indonesia đã ra lệnh cho hệ thống cảnh báo sớm sóng thần. Mặc dù có lịch sử với những cơn sóng thần chết người, Indonesia đã không có một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả trong nhiều năm.


Lục Kiếm