Thế giới tuần qua: Rạn nứt



Thế giới tuần qua: Rạn nứt

Lục Kiếm 0:14 24/2/2019

Trong khi thế giới đang hướng về Việt Nam chờ đợi cuộc gặp lần thứ hai giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un với kỳ vọng về hòa bình, thì sự rạn nứt, đổ vỡ tiếp tục xảy ra ở nhiều nơi trên thế giới.

Ảnh: The New York Times

Gắn kết không chắc chắn

Tiểu đoàn xe tăng 414 - một nhóm người Đức với một số binh sĩ Hà Lan, tất cả thành viên đều nói tiếng Anh - là ví dụ về lực lượng quân sự thống nhất tiềm năng của châu Âu. Theo NYT, châu Âu đang dự tính hợp tác quân sự khi Chính quyền Trump khiến các nước cảm thấy ngày càng dễ bị tổn thương.

Mọi thứ trở nên căng thẳng giữa các nhà lãnh đạo Mỹ và châu Âu vào hồi tuần trước khi Phó Tổng thống Mike Pence phát biểu tại hội nghị an ninh thường niên ở Munich và khuyến khích các đồng minh châu Âu rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. Mỹ đã khôi phục lệnh trừng phạt đối với Iran, làm tổn thương các công ty châu Âu. Quyết định của ông Trump rút quân đội Mỹ khỏi Syria, Afghanistan và rời khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung năm 1987 với Nga cũng khiến các quốc gia châu Âu lo ngại Mỹ chỉ giúp đỡ Nga và Iran.

Với ngày đáo hạn của Brexit, cách đây hơn một tháng, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã khuấy động dư luận khi nói về sự phối hợp của châu Âu - bao gồm cả một đội quân. Tuy nhiên, các rào cản đang khiến Brussels không thể tự vũ trang, bao gồm cả sự thiếu đồng thuận giữa các quốc gia thành viên EU trong việc tài trợ cho sáng kiến ​​quốc phòng chung và làm thế nào một đội quân có thể hình thành mà không có sự lãnh đạo của Vương quốc Anh.

Có những khu vực mà châu Âu có thể phối hợp tốt hơn mà không cần thành lập một đội quân chính thức như an ninh mạng, ứng phó khủng hoảng và viện trợ nhân đạo. Nhưng theo Axios, một quân đội EU có thẩm quyền thực sự có thể khuyến khích Hoa Kỳ rút khỏi các liên minh như NATO hơn nữa.

 

Liên doanh hạt nhân

Nhà Trắng đã theo đuổi kế hoạch mở các nhà máy điện hạt nhân trên khắp Saudi Arabia bất chấp những lo ngại về xung đột lợi ích và an ninh quốc gia, theo một báo cáo mới từ Ủy ban Giám sát Nhà Trắng. Hạ viện tin rằng có bằng chứng cho thấy Tổng thống Trump và các cố vấn của ông vẫn đang xem xét kế hoạch này.

Ủy ban Giám sát Nhà Trắng đang điều tra các cuộc thảo luận của Tổng thống Donald Trump về việc

bán công nghệ hạt nhân cho Saudi Arabia, bao gồm cuộc gặp giữa con rể của ông Jared Kushner (trái) và Thái tử Mohammed bin Salman.

Ông Trump đã bắt đầu nghĩ về kế hoạch xây dựng các nhà máy hạt nhân ngay khi nhiệm kỳ của ông bắt đầu. Ông cũng đã đàm thoại với các cố vấn hạt nhân về ý tưởng này vào ngày 12/2.

Cùng tham gia có IP3 International, công ty tư vấn có quan hệ với cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn. Công ty tiếp tục ủng hộ chương trình nghị sự hạt nhân, được gọi là Kế hoạch Marshall Trung Đông, ngay cả khi việc xây dựng các nhà máy hạt nhân ở nước ngoài có thể vi phạm Đạo luật Năng lượng nguyên tử năm 1954 của Hoa Kỳ, nhằm ngăn chặn sự phổ biến hạt nhân.

Báo cáo dài 24 trang cũng cho biết: Chính quyền Trump đã theo đuổi kế hoạch này bất chấp sự phản đối của các cố vấn hàng đầu, bao gồm cả người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia. Các thành viên ủy ban Đảng Cộng hòa nói rằng: Họ không được tham gia soạn thảo báo cáo.

Những tiết lộ này được đưa ra khi con rể của Tổng thống Jared Kushner chuẩn bị đi đến Trung Đông. Nhưng mối liên hệ của ông với kế hoạch này đã làm dấy lên nghi ngờ. Westinghouse Electric - nhà sản xuất điện năng có liên quan đến các kế hoạch tiềm năng của chính quyền tại Saudi Arabia - là công ty con của Brookfield Asset Management, có đầu tư vào tài sản của gia đình Kushner khi đang chìm trong nợ nần.

Thông thường sẽ cần Quốc hội phê duyệt việc xuất khẩu công nghệ Mỹ sang các nước khác. Nhưng chính quyền Trump đã bỏ qua các cảnh báo về các ràng buộc pháp lý.

Lợi ích hạt nhân có thể là lý do khiến Chính quyền Trump chưa lên án vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi, bị nghi ngờ đã được thực hiện theo lệnh của Thái tử Saudi. Vị hôn thê Khashoggi đã yêu cầu EU đứng ra đảm bảo công lý được thực hiện.

 

Tấn công mạng

Theo tuyên bố của Thủ tướng Úc Scott Morrison ngày 18/2, một chính phủ nước ngoài không xác định có khả năng chịu trách nhiệm về vụ hack mạng máy tính các đảng chính trị lớn của Úc cũng như của Quốc hội.

Thủ tướng Úc Scott Morrison

Chính phủ Úc đã điều tra cuộc tấn công vào Quốc hội xảy ra vào đầu tháng 2/2019 khi biết rằng: 10 ngày sau đó, mạng máy tính các đảng Tự do, Lao động và Quốc gia cũng đã bị tấn công.

Cuộc bầu cử liên bang Úc sẽ diễn ra vào tháng 5. Nhưng Morrison đảm bảo rằng: Đất nước này không có bất kỳ sự can thiệp bầu cử nào, ngay cả khi Trung tâm An ninh mạng Úc thừa nhận không biết thông tin nào đã bị đánh cắp.

Theo ông Morrison, thủ phạm là “một chính quyền tinh vi”, trong khi nhiều chuyên gia chính sách của Úc chĩa mũi nhọn vào Trung Quốc hoặc Nga. Theo TechCrunch, cuộc tấn công thu hút sự chú ý bởi khả năng can thiệp vào bầu cử có thể xảy ra, tương tự vụ bầu cử năm 2016 ở Mỹ. Còn theo The Verge, không loại trừ khả năng có tổ chức đã tìm cách gây mâu thuẫn giữa các bên. Trung Quốc đã phủ nhận bất kỳ vai trò nào trong vụ tấn công này.

 

Chặn viện trợ

Các đợt giao hàng viện trợ từ Mỹ và các đồng minh đã bị Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro phong tỏa, bằng cách đóng cửa biên giới với Brazil và Colombia, trong nỗ lực chống lại sự can thiệp của nước ngoài và yêu cầu ông từ chức.

Một cuộc khủng hoảng nhân đạo đang diễn ra ở Venezuela, từng là muốc gia thịnh vượng, khiến hàng triệu người chạy qua biên giới. Siêu lạm phát, thiếu hụt các tiện ích cơ bản và khan hiếm thực phẩm khiến hơn 3 triệu người Venezuela phải rời khỏi đất nước.

Juan Guaidó - Chủ tịch Quốc hội Venezuela, người đã đưa ra tuyên bố rằng ông là nhà lãnh đạo hợp pháp của đất nước (Mỹ ủng hộ) - hứa sẽ chuyển viện trợ qua biên giới với Colombia vào ngày 23/2. Tuy nhiên, các tổ chức viện trợ quan ngại về khả năng Mỹ và đồng minh có thể sử dụng quân bài viện trợ cho mục đích chính trị. Trong khi một số quan ngại có thể xảy ra bạo lực.

Tổng thống Trump đã có bài phát biểu tại Miami ngày 18/2. Trong đó, ông Trump chỉ trích chính quyền Maduro và hứa hẹn thay đổi cục diện ở đất nước này.

 

Sởi chưa phải quá khứ

Nhật Bản đã ghi nhận 167 trường hợp mắc bệnh sởi vào ngày 10/2, đánh dấu số ca mắc bệnh sởi cao nhất ở nước này trong hơn một thập kỷ qua. Chính phủ Nhật Bản đã đề xuất mũi tiêm sởi mới cho trẻ em vào năm 2006, sau khi vaccine ban đầu đã bị ngừng sử dụng vào những năm 1990.

Đợt bùng phát này tập trung chủ yếu trong cộng đồng chống vaccine có tên là Kyusei Shinkyo ở tỉnh Mie. Vào tháng 1/2019, nhóm này đã đưa ra tuyên bố thừa nhận trách nhiệm đối với 49 trường hợp mắc bệnh ở Mie sau khi khách đến tham dự một buổi workshop bị mắc bệnh và truyền bệnh.

Ổ dịch lớn thứ hai ở Nhật Bản ảnh hưởng đến khách hàng của một trung tâm mua sắm trong tòa nhà chọc trời ở Osaka, nơi 47 người đã bị nhiễm bệnh kể từ hội chợ ngày Valentine. Nhiều bệnh nhân mắc sởi ở Nhật Bản gần đây cũng đã đi du lịch nước ngoài trở về. Các quốc gia châu Á khác như Philippines đang phải đối phó với hàng nghìn trường hợp mắc bệnh sởi.

Theo Vox, chính phong trào chống vaccine đã góp phần khiến sởi quay trở lại. Tại Mỹ, 120 người đã bị nhiễm bệnh kể từ tháng 1, trong khi Mỹ đã tuyên bố loại trừ hoàn toàn virus này vào năm 2000. Vox cho rằng: Chính sách lỏng lẻo về vaccine khiến các cha mẹ bỏ qua quyền lợi của con em họ.

Tình trạng này là hoàn toàn có thể phòng ngừa, nếu có đủ người được tiêm chủng. Thống đốc Washington Jay Inslee đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp khoảng một tháng trước về các trường hợp mắc bệnh sởi. Hầu hết các trường hợp lây nhiễm là trẻ dưới 10 tuổi chưa được tiêm chủng.


Lục Kiếm