Thế giới tuần qua: Quyền lực bấp bênh


Thế giới tuần qua: Quyền lực bấp bênh

Lục Kiếm 0:4 26/11/2017

Tuần qua, trong lúc dân tình mải ngóng Black Friday, trên thế giới đã xảy ra nhiều diễn biến xáo động chính trị có thể dẫn đến thay đổi sự nghiệp của cả những chính trị gia sừng sỏ, thậm chí xa hơn là biến động cả một đất nước, khu vực. Và ở quốc gia ngay sát Việt Nam, trẻ em vẫn đang bị ngược đãi tồi tệ, ở một nơi đáng ra các em phải hết sức được an toàn và khỏe mạnh.

“Ghế” bấp bênh

Chiếc ghế của Thủ tướng Đức Angela Merkel đang trọng trạng thái không chắc chắn. Theo NYT, khủng hoảng chính trị đã xảy ra khi đàm phán liên minh sụp đổ, có thể dẫn đến một cuộc bầu cử khác.

Đảng của bà Merkel, Liên minh Dân chủ Kitô giáo Đức trung hữu, không thể tiến hành liên minh được sau khi một đảng khác bước ra khỏi cuộc đàm phán và đảng Dân chủ xã hội thiên tả từ chối bắt tay, sau khi giành thắng lợi lớn trong bầu cử vừa qua.

Lý do lớn nhất cho sự đổ vỡ này là quan điểm của bà Merkel về vấn đề nhập cư: đồng ý thu nhận khoảng 1 triệu người di cư vào năm 2015. Khủng hoảng di cư ở châu Âu đã trở thành một điểm nóng ở nhiều quốc gia, trước chỉ trích mạnh mẽ từ phe dân túy và cánh hữu ở Đức, Pháp, và Áo.

Thực tế bà Merkel ủng hộ một cuộc bầu cử mới, nói rằng đây là cách thức để xác định đường đi rõ ràng cho chính phủ. Nhưng điều này là rủi ro cho bà. Theo Foreign Policy, đảng Liên minh Dân chủ Kitô giáo Đức có nguy cơ mất nhiều ghế hơn, thậm chí bà có thể phải từ chức.

Bấp bênh ở Đức cũng phản ánh sự bất ổn đối với toàn bộ Liên minh châu Âu (EU), nơi Đức có thể xem là lá cờ đầu. Nó cũng có nghĩa là đàm phán Brexit và đàm phán khu vực Eurozone giữa Đức và Pháp cũng trở nên phức tạp hơn.

Tổng thống từ chức

Ngày 21/11, Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe đã đột ngột tuyên bố từ chức, kết thúc gần 40 năm cai trị của mình.

Theo BuzzFeed, Mugabe đệ trình một lá thư từ chức, được đọc bởi phát ngôn viên Quốc hội Jacob Mudenda. Trong lá thư ấy, (cựu) Tổng thống 93 tuổi nói rằng quyết định này là “tự nguyện”, xuất phát từ “mong muốn nhìn thấy cuộc chuyển giao quyền lực hòa bình, trơn tru và không có bạo động”.

Động thái này đã kết thúc thủ tục tố tụng hình sự mà các chính trị gia đưa lên chống lại Mugabe, vị Tổng thống (giờ đã là cựu) nắm quyền lực lâu nhất thế giới. Chỉ trước đó không lâu, Mugabe còn từ chối từ chức, ngay cả khi hàng loạt các cuộc biểu tình diễn ra và quân đội thực hiện một cuộc đảo chính không đổ máu. Theo phản ánh của nhà báo Robyn Dixon (LA Times), người Zimbabwe đã xuống đường… ăn mừng.

Người kế nhiệm là Emmerson Mnangagwa, vốn là Phó Tổng thống dưới trướng Mugabe cho đến khi cựu Tổng thống sa thải ông hồi đầu tháng này, chính thức chấm dứt khủng hoảng chính trị ở Zimbabwe.

Mnangagwa, 75 tuổi, có sự hỗ trợ từ giới tinh hoa quân đội và chính trị. Tuy nhiên, CNN tỏ ra bi quan, bởi người đàn ông có biệt danh “Cá sấu” này (do có thời gian hoạt động chính trị lâu năm và kỹ năng thoát hiểm tuyệt vời) cũng từng dính đến nghi án tham nhũng, thậm chí là thực hiện nhiều “dự án” của Mugabe.

Một vụ từ chức kỳ quặc

Ngày 4/11, Thủ tướng Lebanon Saad Hariri bất ngờ tuyên bố từ chức. Đến ngày 22/11, ông lại đột ngột phát đi thông báo trì hoãn quyết định ấy, từ dinh Tổng thống, kết thúc một tuần vắng mặt ở Lebanon.

Hairir “bước xuống” bằng cách đọc một bản tuyên bố trên truyền hình trực tiếp từ Riyadh, thủ đô của Saudi Arabia. Điều đó đặt ra câu hỏi: Chính phủ Saudi Arabia, có quan hệ mật thiết với Hariri, đã gây sức ép buộc ông phải từ chức và quản thúc tại gia, cho đến khi ông trở về nước vào hôm 21/11.

Trong bài phát biểu từ chức, Hariri giải thích ông làm như vậy vì ảnh hưởng của Iran ngày càng gia tăng trong nước khiến ông quan ngại rằng ông sẽ phải chịu số phận tương tự như cha ông, Rafik Hariri, người bị ám sát bởi một quả bom xe vào năm 2005 bởi các điệp viên được cho là có liên kết với nhóm chiến binh Hezbollah do Iran hậu thuẫn.

Theo Vox, có thông tin cho rằng Saudi Arabia muốn thay thế Hariri bằng người anh trai Bahaa Hariri, bởi ông này có lập trường cứng rắn với Iran. Tuy nhiên, đến lúc này, Hariri em vẫn tạm giữ chức Thủ tướng.

Quyết định mới của Hariri đã đảo ngược sự từ chức gây hỗn loạn Trung Đông. Nhưng điều quan trọng không phải là sự nghiệp của một chính trị gia. Mà là, sự vắng mặt của Hariri tạo không gian cho Hezbollah có thể kiểm soát nhiều hơn chính quyền Lebanon trong một thời gian ngắn.

Vox nhận định: Nếu Hezbollah có nhiều quyền lực hơn, xung đột giữa Saudi Arabia, Iran, Lebanon và có thể là cả Israel sẽ càng gia tăng. Nhưng Hariri đã trở lại, Trung Đông có thể sẽ bình tĩnh lại một chút.

Tuy nhiên, vấn đề nhỏ ở Lebanon rất có tiềm năng để trở thành chuyện lớn ở Trung Đông. Sự trở lại của Hariri không giải quyết được vấn đề của khu vực. Nhưng chí ít nó cũng làm dịu đi một cuộc khủng hoảng chính trị có thể còn tồi tệ hơn nhiều.

Trump bị chế giễu

Theo BuzzFeed, Cố vấn an ninh quốc gia H.R. McMaster đã chế giễu Tổng thống Donald Trump trong một bữa tối riêng hồi tháng 7 là “thằng ngốc”, một “kẻ say thuốc”, và một gã có cái đầu của “trẻ mẫu giáo”.

Nhà Trắng phủ nhận. Nhưng Vox tin rằng thông tin trên có thể là chính xác, bởi ở Mỹ, những từ này thường được nhân viên dùng để “bình luận” về các sếp của họ.

Không chỉ McMaster, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson cũng từng nói Trump là “gã ngốc” sau cuộc họp ngày 20/7 tại Lầu Năm Góc. Sau khi thông tin bị rò rỉ hồi tháng 10, Tillerson đã tổ chức một cuộc họp báo kỳ quặc mà không thực sự bác bỏ “tin đồn”.

Một nguồn tin bật mí với Washington Post: “Tôi gọi ông ấy là Tổng thống hai phút. Sự kiên nhẫn của Tổng thống chỉ kéo dài nửa trang.” Ý người này ám chỉ đến những báo cáo phải cắt giảm tối đa chữ nghĩa, có thể thể hiện được trên hình ảnh, đồ họa thì càng tốt. Bởi theo Giám đốc CIA Mike Pompeo, đó là cách tốt nhất Trump có thể hiểu họ đang nói gì. Ngay cả Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cũng từng nói “Tổng thống Hoa Kỳ chỉ tập trung 12 giây”.

Theo Vox, điều này cũng có thể lý giải cho việc Tổng thống hay dùng “từ mạnh” không đáng có trong ngoại giao, chẳng hạn gọi người đứng đầu Triều Tiên Kim Jong Un là “người tên lửa” Little Rocket Man, một cách nói mang tính xúc phạm không cần thiết, ngay cả khi hai bên cực kỳ căng thẳng. Đơn giản vì Trump không được dạy để làm chính trị gia, mà làm tỷ phú bất động sản.

Đổ máu

Theo hãng thông tấn nhà nước Ai Cập MENA, có ít nhất 235 người thiệt mạng và 130 người khác bị thương, bao gồm cả người cao tuổi và trẻ em, trong một cuộc tấn công tại một nhà thờ Hồi giáo ở Bắc Sinai, Ai Cập. Đây là vụ tấn công khủng bố đẫm máu nhất ở quốc gia này, được lên kế hoạch cẩn thận và phối hợp chặt chẽ nhằm gây thương vong ở mức cao nhất.

Ai Cập sẽ quốc tang ba ngày để tưởng niệm các nạn nhân.

Chưa có ai lên tiếng nhận trách nhiệm. Nhưng theo CNN, vụ tấn công mang dấu ấn của Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS. 

Quân đội Ai Cập đã chiến đấu với những lực lượng có liên quan đến IS suốt bốn năm trời nhưng với thành công rất hạn chế. Tổng thống Ai Cập đã thề sẽ khôi phục an ninh trong nước, và trả thù cho những người bị thiệt mạng bằng những cuộc không kích “cứng rắn”.

Nhưng việc sử dụng các biện pháp mạnh mẽ quá mức như vậy, theo Fox News dẫn lời một số nhà phân tích, có thể càng chồng chất hận thù ở Sinai, đẩy người dân địa phương đi theo chiều hướng cực đoan và nghe theo các cuộc tuyển mộ khủng bố.  

Lạm dụng trẻ em

Các nhà chức trách Bắc Kinh đang điều tra các cáo buộc ngược đãi trẻ em tại trường mẫu giáo Red Yellow Blue (RYB). Đây là cáo buộc ngược đãi thứ hai tại một trường học Trung Quốc trong tháng này.

Một số phụ huynh nói với People’s Daily (Nhân Dân nhật báo) rằng đã tìm thấy các vết thương do kim tiêm đâm trên người các con của họ. Có 8 trẻ em xuất hiện những vết như vậy. Số khác thì tố cáo con họ được cho những viên thuốc, nước xi-rô không rõ nguồn gốc xuất xứ, đôi khi các em còn bị buộc phải đứng yên hoặc bị nhốt trong phòng tối. Một phụ huynh còn tố rằng đã có lần một người đàn ông trưởng thành đã khỏa thân trong lúc tiến hành kiểm tra thân thể các em.

Theo thông tin đăng tải trên web nhà trường, cáo buộc lạm dụng liên quan đến một lớp học quốc tế, cung cấp môi trường học tiếng Anh cho các em. Để theo học lớp này, mỗi em mất khoảng 5.000 NDT (758 USD)/tháng, tương đương nửa thu nhập trung bình hàng tháng của cư dân thành phố.

Đây không phải lần đầu tiên RYB dính đến cáo buộc tương tự. Tháng 12/2015, gần 30 trẻ em trong một trường thuộc hệ thống của RYB ở tỉnh Cát Lâm cũng bị phát hiện có dấu vết bị đâm bằng kim tiêm. Sau khi vụ việc vỡ lở, 4 giáo viên đã bị kết án tù.

Theo Caixin, ước tính có khoảng 60 trường hợp ngược đãi trẻ em ở các trường mẫu giáo Trung Quốc từ năm 2010.


Lục Kiếm