Thế giới tuần qua: Nóng quá hóa căng



Thế giới tuần qua: Nóng quá hóa căng

Lục Kiếm 5:1 28/7/2019

Tuần qua lại ghi nhận những đỉnh mâu thuẫn mới. Đó là phiên điều trần đáng buồn ngủ, cuốn tài liệu tham vọng, vị lãnh đạo cứng rắn, màn phạt “gãi ngứa”… xuất hiện dưới cái nóng kỷ lục.

Một cậu bé cố gắng hạ nhiệt dưới vòi nước công cộng ở Paris.

Ảnh: Philippe Lopez/AFP/Getty Images

Nóng kỷ lục

Một đợt nắng nóng trên khắp châu Âu đã phá vỡ một số kỷ lục nhiệt độ mọi thời đại trên khắp lục địa, như Pháp, Bỉ, Hà Lan, Đức, Anh.

Nhiều ngôi nhà và nơi tụ tập ở châu Âu không có điều hòa, khiến người già và trẻ nhỏ đặc biệt có nguy cơ gặp phải chịu tác động mạnh từ nắng nóng khắc nghiệt.

Việc phá kỷ lục nhiệt độ thường xuyên diễn ra là dấu hiệu cho thấy khí hậu đang ấm lên, do hoạt động của con người. Biến đổi khí hậu làm tăng khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan, từ nóng bất thường tới lạnh bất thường.

Các nhà khoa học khí hậu cảnh báo rằng sóng nhiệt hiện chỉ là “sự kiện đặc biệt” sẽ trở thành “bình thường” trong những thập kỷ tới nếu khí thải gây hiệu ứng nhà kính không bị cắt giảm mạnh.

Từ chức

Ricardo Rosselló chuẩn bị từ chức trước áp lực người biểu tình.

Ảnh: Alex Wong/Getty Images/Axios

Thống đốc Puerto Rico Ricardo Rosselló đã tuyên bố từ chức sau 12 ngày biểu tình dữ dội.

Rosselló đã đấu tranh quyết liệt trước những lời kêu gọi ông từ chức, mà chỉ cam kết sẽ không tái tranh cử vào năm 2020. Tuy nhiên, điều đó không đủ với người biểu tình, và cuối cùng, hôm 24/7, Thống đốc tuyên bố sẽ từ chức vào ngày 2/8.

Những người biểu tình đã kêu gọi Thống đốc từ chức khi truyền thông tiết lộ các cuộc trò chuyện nhóm có nội dung về đồng tính luyến ái, phân biệt giới tính và ngôn ngữ bạo lực. Càng bê bết hơn, một số quan chức dưới trướng ông đã bị điều tra về tội tham nhũng.

Bộ trưởng Tư pháp Puerto Rico Wanda Vázquez sẽ thay thế Rosselló, cho đến cuộc bầu cử vào năm 2020. Mặc dù theo truyền thống, Bộ trưởng Ngoại giao Puerto Rico thường sẽ là Thống đốc kế nhiệm, vị trí này hiện đang bỏ trống sau khi Luis Rivera Marín từ chức vì tham gia trong group chat thô tục của Rosselló.

Các cuộc biểu tình đã làm nên lịch sử: Không chỉ là cuộc biểu tình lớn nhất ở đây, mà còn là lần đầu tiên một thống đốc bị cách chức mà không có cuộc bầu cử.

Tuy nhiên, ngay cả khi Rosselló từ chức, một số người vẫn quan ngại về thiệt hại. Sự thiếu ổn định có thể cản trở những nỗ lực viện trợ cho hòn đảo chịu nhiều tai ương từ thiên tai.

Bất chấp những lo ngại này, những người biểu tình vẫn hy vọng: Đám đông tràn ngập đường phố để ăn mừng một tương lai mới sau tuyên bố từ chức của Rosselló.

Người hùng hay tội đồ?

Robert Mueller chuẩn bị làm chứng trước Ủy ban Tư pháp Hạ viện.

Ảnh: Chip Somodevilla / Getty Images

Sau một sự nghiệp tuyệt vời - bao gồm Huân chương danh dự của quân đội và một thập kỷ làm giám đốc FBI, cuối cùng Robert Mueller lại xuất hiện dưới ánh đèn sân khấu toàn cầu như một “gã ngốc” - lời bình luận của trang Axios.

Cựu công tố viên đặc biệt Robert Mueller cuối cùng đã xuất hiện trước Quốc hội để làm chứng, nhưng đã không đi theo chính xác sự cường điệu được xây dựng quanh vở kịch dài tập này.

Buổi sáng ngày 24/7, Mueller làm chứng trước Ủy ban Tư pháp Hạ viện, do Thượng nghị sĩ Jerry Nadler của Đảng Dân chủ chủ trì, về khả năng cản trở công lý của lãnh đạo quốc gia trong khoảng ba tiếng đồng hồ. Buổi chiều, ông trả lời các câu hỏi của Ủy ban Tình báo Hạ viện, do Chủ tịch Adam Schiff của Đảng Dân chủ chủ trì, về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử ở Mỹ, trong khoảng 2 tiếng đồng hồ.

Như Mueller đã cảnh báo trước đó, ông không nói gì hơn ngoài những thứ đã có trong báo cáo của mình. Ông thường từ chối trả lời hoặc chỉ nhắc lại câu chữ trong báo cáo. Theo NBC News, ông đã đi chệch câu hỏi 198 lần. Tổng kết lại, ông đã không đưa ra bất kỳ tiết lộ mới quan trọng nào, thay vào đó chỉ gật đầu khi các thành viên hỏi ông rằng những gì anh ta viết trong báo cáo của mình có đúng không.

Đảng Cộng hòa và Dân chủ có chiến lược khác biệt: Báo giới đưa tin Đảng Dân chủ đã phối hợp tỉ mỉ các câu hỏi, và các nhà lập pháp đã cố gắng dẫn đến luận tội trong phiên điều trần. Tuy nhiên, họ đã phải thất vọng. Mueller đã từ chối phát biểu ngoài những phát hiện trong báo cáo của mình, dẫn đến những trao đổi khá mờ nhạt.

Trong khi đó, Đảng Cộng hòa đã quyết định đích thân tấn công Mueller, sự tín nhiệm của ông và cuộc điều tra, thậm chí đã trở lại với các thuyết âm mưu (như các nhân viên của Mueller đã thiên vị và muốn buộc tội Trump). Mueller tiếp tục từ chối nói bất cứ điều gì ngoài báo cáo, điều này đã giúp Đảng Cộng hòa, vì như vậy ông cũng đồng thời từ chối bảo vệ mình hoặc cuộc điều tra chống lại cáo buộc của họ.

Một thời khắc quan trọng với Đảng Dân chủ là khi Mueller đã từ chối một trong những điểm chính của phiên điều trần: không có sự cản trở. Trong khi Mueller từng nói rằng báo cáo của ông không nói rõ là không có sự cản trở nào, nhóm của ông chỉ đơn giản là “thận trọng” không nêu ý kiến.

Mueller chỉ đưa ra một thông điệp duy nhất: Can thiệp bầu cử là mối đe dọa thực sự, đang diễn ra và chúng ta cần phải làm nhiều hơn để giải quyết nó.

Và cùng với đó, vụ bê bối Trump-Nga cuối cùng có thể đã đi đến hồi kết. Vox bình luận: Bức tranh lớn là cuộc điều tra đã kết thúc và có vẻ Trump đã sống sót.

Israel bắt đầu phá hủy nhà ở của người Palestine

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu

Ảnh: Menahem Kahana/AFP/Getty Images

Israel đã bắt đầu phá hủy nhà ở của người Palestine ở rìa phía đông Jerusalem hôm 22/7, làm gia tăng căng thẳng trong tình hình vốn đã bấp bênh.

Israel cho biết các tòa nhà quá gần hàng rào ngăn cách Bờ Tây và một tòa án Israel đã đồng ý rằng các cấu trúc này là mối đe dọa an ninh khi nó có thể là vỏ bọc tiềm năng cho những kẻ đánh bom tự sát và những kẻ khủng bố khác.

Tuy nhiên, người dân cho biết các tòa nhà được xây dựng hợp pháp bởi vì chúng được xây dựng trên khu đất ở Bờ Tây, thuộc thẩm quyền của Palestine với giấy phép xây dựng từ Chính quyền Palestine. Theo Liên Hợp Quốc, 17 người đã phải di dời do phá hủy và khoảng 350 người đã bị mất tài sản khi đang trong quá trình xây dựng hoặc chưa đến ở.

Chính quyền Palestine tố cáo các vụ phá hủy là tội ác chiến tranh và cho biết sẽ khiếu nại lên Tòa án Hình sự Quốc tế. Cả Liên Hợp Quốc và Liên minh châu Âu đều chỉ trích Israel về việc phá hủy này.

Israel tuyên bố chủ quyền cả phía đông Jerusalem và Bờ Tây trong cuộc chiến năm 1967. Cộng đồng quốc tế coi cả hai là vùng đất bị chiếm đóng, mặc dù Israel phản đối điều này.

Mối quan hệ giữa Israel và Palestine ngày càng trở nên tế nhị trong những năm gần đây và việc phá hủy gây áp lực lên các nỗ lực đàm phán hòa bình vốn đã căng thẳng.

Sách trắng

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ngô Khiêm

Ảnh: AP Photo/Andy Wong

Trung Quốc chỉ trích Mỹ đã phá hoại sự ổn định toàn cầu và nói rằng họ sẽ không “từ bỏ sử dụng vũ lực” chống lại Đài Loan. Đó là một phần nội dung Sách trắng quốc phòng được công bố hôm 24/7.

Đài Loan là một trong những gút mắc trong mối quan hệ Hoa Kỳ-Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã thông báo cho Quốc hội trong tháng này rằng họ đã chấp thuận bán vũ khí trị giá 2,2 tỷ USD cho Đài Loan. Hải quân Hoa Kỳ đã gửi tàu đến eo biển Đài Loan trong những tháng gần đây.

Về vấn đề Biển Đông, Sách trắng quốc phòng Trung Quốc nói rằng tình hình ở Biển Đông “nói chung ổn định và đang cải thiện” khi các quốc gia trong khu vực nỗ lực giải quyết các nguy cơ và bất đồng.

Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã hai lần chỉ ra việc tàu thuyền Trung Quốc xâm phạm vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.

Sách trắng cũng công bố kế hoạch cải tổ tham vọng của Bắc Kinh khi mong muốn hoàn thành việc hiện đại hóa quân đội vào năm 2035, “chuyển toàn bộ các lực lượng vũ trang thành các lực lượng đẳng cấp thế giới vào giữa thế kỷ 21”.

Boris Johnson trở thành Thủ tướng Anh

Boris Johnson bước ra khỏi tòa nhà phố Downing.

Ảnh: Jeff J Mitchell/Getty Images/Axios

Thủ tướng tiếp theo của Vương quốc Anh là Boris Johnson, người đã trở nên nổi tiếng khi quyết tâm đáp ứng thời hạn 31/10 rời Liên minh châu Âu, ngay cả khi không có thỏa thuận.  

Ứng cử viên khác, Bộ trưởng Ngoại giao Jeremey Hunt, cũng đã cam kết thực hiện một Brexit không có thỏa thuận nếu cần, nhưng ông vẫn bày tỏ sẵn sàng trì hoãn Brexit nếu điều đó có thể dẫn đến một thỏa thuận tốt hơn.

Và Thủ tướng mới nhậm chức đã chấm dứt thời đại Theresa May vào ngày 24/7, khi điều động 17 bộ trưởng nội các và xây dựng một nhóm những người trung thành và những người ủng hộ Brexit nhiệt tình.

Johnson lên nắm quyền thông qua cuộc xét tuyển lãnh đạo đảng Bảo thủ sau sự từ chức của bà May, chứ không phải bằng chiến thắng trong một cuộc tổng tuyển cử. Thật là bất thường khi một thủ tướng “tạm bợ” thực hiện các thay đổi nhân sự sâu rộng như vậy, và Johnson đã gửi một thông điệp rõ ràng rằng tiến trình Brexit, ít nhất về mặt con người ở nước Anh, đang được kiểm soát.

Những người dưới trướng của bà May, như Bộ trưởng Tài chính Philip Hammond đã từ chức song thề sẽ làm hết mình để ngăn chặn một Brexit không thỏa thuận, trong khi Hunt, đối thủ hàng đầu của Johnson trong cuộc đua lãnh đạo, tự mình bước xuống còn hơn bị mang tiếng giáng chức.

Telegraph gọi đây là “vụ thảm sát ngày hè”, gợi nhớ đến tác phẩm Đêm của những con dao dài của Harold Macmillan (1982).

Mới tuần trước, các nghị sĩ đã bỏ phiếu cấm Thủ tướng vượt mặt Quốc hội trong khoảng thời gian từ 9/10 đến 18/12 với lo ngại rằng Johnson sẽ thông qua Brexit không thỏa thuận mà không có sự chấp thuận của họ.

Các nhà lập pháp có lý do chính đáng để lo lắng: Viện nghiên cứu kinh tế và xã hội quốc gia cho biết có 25% khả năng Anh đang tiến tới suy thoái và Brexit không có thỏa thuận có thể dẫn đến suy thoái nghiêm trọng.

Facebook trả tiền cho các vi phạm quyền riêng tư

Một cuộc điều tra của Ủy ban Thương mại Liên bang(FTC) về các hoạt động bảo mật của Facebook đã dẫn đến khoản tiền phạt 5 tỷ USD và sự giám sát rộng rãi của mạng xã hội khổng lồ. Nhưng nhiều người nghi ngờ rằng sẽ có nhiều thay đổi trong hoạt động của công ty.

Theo các điều khoản thanh toán được tiết lộ vào 24/7, tất cả các sản phẩm mới của Facebook sẽ phải trải qua đánh giá về quyền riêng tư và những đánh giá này sau đó sẽ được gửi cho CEO và bên thứ ba hàng quý.

Công ty cũng sẽ phải trả 5 tỷ USD - khoản tiền phạt lớn thứ hai FTC từng ban hành, nhưng một số cũng cho rằng cũng chỉ là một cú đánh nhẹ vào tay của công ty kiếm được 55 tỷ USD mỗi năm.

Hình phạt trên có vẻ sẽ không giải quyết được khía cạnh rắc rối hơn của hoạt động bảo mật của Facebook, chẳng hạn như bao nhiêu lượng dữ liệu đã bị thu thập và liệu họ có được phép bán nó cho mục đích quảng cáo hay không.

Thỏa thuận FTC cho thấy bất chấp xu hướng toàn cầu của các quy định công nghệ, Mỹ không muốn làm điều tương tự.

Nhưng FTC cũng khẳng định họ không để Facebook thoát dễ dàng như vậy: Công ty tuyên bố hôm 24/7 rằng cả cơ quan quản lý thương mại và Bộ Tư pháp sẽ tổ chức các cuộc điều tra chống độc quyền để xem xét cách họ đã giành được quyền lực trên thị trường.

Tuy nhiên, thực tế là những tranh cãi trên chỉ như gãi ngứa và Facebook vẫn cứ thống trị trên mạng xã hội thôi.


Lục Kiếm

Tổng hợp