Thế giới tuần qua: Những xáo trộn choáng váng



Thế giới tuần qua: Những xáo trộn choáng váng

Lục Kiếm 14:33 23/12/2018

Tuần qua đậm đặc mùi chính trường Mỹ, khi các bên lần lượt tặng cho nhau những “quả bom gây sốc”. Trong khi đó, số phận của cuộc Brexit vẫn chưa hết mơ hồ còn Facebook vẫn chưa bịt được các lỗ rò thông tin của mình.

Ảnh: Haaretz

Mattis ra đi

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ - James Mattis sẽ rời ghế vào cuối tháng 2. Thông tin này được đăng tải trên Twitter của Tổng thống Trump.

Quyết định này được đưa ra một ngày sau khi Trump tuyên bố rằng quân đội Mỹ sẽ rời khỏi Syria – điều khiến nhiều người không hài lòng, bao gồm cả Bộ trưởng Quốc phòng.

Lá thư từ chức của Mattis, có thể được xem như phát súng cảnh cáo đối với Trump, bày tỏ niềm tin cần duy trì các mối quan hệ đồng minh mạnh mẽ và duy trì ảnh hưởng của nước Mỹ tại nhiều khu vực trên thế giới. Ông viết: Trump “có quyền có một Bộ trưởng Quốc phòng đồng thuận quan điểm với mình hơn”.

Mattis được xem là một trong những nhân vật cốt cán trong đội Trump. Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Warner gọi tình huống này là “đáng sợ” bởi Mattis là “hòn đảo ổn định” trong nhóm của Trump.

Các đồng minh từ NATO tới Hàn Quốc đều phụ thuộc vào tiếng nói của Mattis và John Kelly (cựu Chánh văn phòng Nhà Trắng). Giờ thì họ có lý do để lo lắng.

Trump rút quân, mọi người choáng váng

ISIS đã xong đời! Tổ chức này đã hoàn toàn bị đánh bại. ISIS đã hoàn toàn tan rã, hoàn toàn tan tác. Đó là những gì Tổng thống Trump nói hôm 19/12. Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ rời khỏi Syria.

Điều này khiến nhiều người sửng sốt, bao gồm cả Bộ Ngoại giao khi chỉ trước đó một ngày còn nói với các phóng viên rằng: Các lực lượng Hoa Kỳ đang thực thi chiến dịch để đảm bảo sự thất bại lâu dài đối với ISIS. Gần đây, chúng tôi đã có những tiến triển đáng kể… nhưng chưa có kết thúc.”

Lầu Năm Góc ước tính còn khoảng 17.100 lính ISIS ở Syria và khoảng 30.000 ở Syria và Iraq.

Tuy nhiên, dù Trump có thể sai về con số, nhưng dòng tweet phản ánh mệnh lệnh thực mà ông đã đưa ra: rút 2.000 lính ở Syria về nước trong vòng 30 ngày.

Theo New Yorker, quyết định này đã khiến toàn bộ các cố vấn cấp cao ở Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao choáng váng. Nhưng cũng có người hài lòng. Chẳng hạn như nghị sĩ Đảng Dân chủ Ted Lieu, cựu lính không quân và thường chỉ trích Trump, vì ông cho rằng cuộc chiến này là trái phép và thấy mừng vì cuối cùng những thất bại của người Mỹ cũng chấm dứt.

Bốn đêm trước Giáng sinh, Quốc hội vẫn bế tắc

Nguy cơ đóng cửa chính phủ Mỹ là rất cao khi Tổng thống Trump và Quốc hội không thể đạt được thỏa thuận chi tiêu trước thời hạn nửa đêm.

Trung tâm cuộc tranh chấp là: Trump muốn 5 tỷ USD xây dựng bức tường biên giới Mỹ-Mexico. Nhưng Đảng Dân chủ không muốn bức tường nào cả. Ít nhất một người trong số họ phải đồng ý thì thỏa thuận chi tiêu mới có thể qua cửa Thượng viện.

Trump hứa hẹn sẽ có một chính phủ đóng cửa “rất lâu” nếu ông không có tường!

Trump hiện đang đổ lỗi cho Đảng Dân chủ. Nhưng tuần trước, ông đã nói với Chuck Schumer, nghị sĩ Dân chủ quan trọng trong Thượng viện: “Tôi tự hào có thể đóng cửa chính phủ vì vấn đề an ninh biên giới, Chuck… Tôi sẽ là người làm điều đó. Tôi sẽ là người nhấn nút đóng cửa chính phủ. Tôi sẽ không đổ lỗi cho anh.”

Thực tế, có một cách để Đảng Cộng hòa thông qua thỏa thuận ngân sách mà không cần phiếu của Đảng Dân chủ: thực hiện thủ tục “nuclear option”, cho phép một văn bản được thông qua ở Thượng viện với đa số phiếu, thay vì quy tắc 2/3 như thông thường. Vì Đảng Cộng hòa kiểm soát đa số ghế ở Thượng viện, thế là đủ. Nhưng những người Cộng hòa ở Thượng viện đã từ chối ý tưởng này sau khi Trump đề xuất.

Trong lúc đó, một số nghị sĩ Cộng hòa đang làm việc với phe Dân chủ để đưa ra một bản thỏa thuận khác có thể chiều lòng cả Hạ viện và Thượng viện, trong đó vẫn giữ nguồn tài trợ cho an ninh biên giới, nhưng không được nhiều như Trump mong muốn.

Đây chỉ là dạng đóng cửa một phần, nên một số cơ quan chính phủ vẫn mở, như An sinh xã hội, Medicare, Medicaid, và Dịch vụ Bưu chính không bị gián đoạn. Nhưng các cơ quan liên bang khác sẽ cần phải giảm hoạt động hoặc đóng cửa hoàn toàn, bao gồm cả Sở Thuế vụ và các công viên quốc gia.

Tuy nhiên, tất cả những lo lắng về ngân sách này đã ảnh hưởng đến thị trường: Chỉ số Dow giảm xuống dưới 23.000 trong phiên giao dịch 21/12, mức thấp nhất kể từ tháng 10/2017.

Lỗ rò mang tên Facebook

Có vẻ như Facebook đã chia sẻ dữ liệu người dùng cho nhiều công ty hơn so với con số được biết trước đó.

Vương quốc Anh có thể hướng tới một cuộc bỏ phiếu thứ hai về việc có nên rời Liên minh châu Âu hay không? Theo các chuyên gia chính trị Anh, đó là một câu hỏi không tưởng. Bởi vì Thủ tướng Vương quốc Anh Theresa May, cho đến nay, đã thất bại trong việc tạo ra một Brexit duyên dáng.

Tuần trước, cả các nhà lãnh đạo EU và các thành viên của đảng bà May đều lên tiếng về việc họ không ủng hộ thỏa thuận Brexit của  bà.

Nếu không có thỏa thuận, Vương quốc Anh sẽ “Brexit cứng” vào tháng 3. Một kịch bản như vậy có lẽ sẽ là thảm họa đối với nền kinh tế Anh.

Tất cả sự hỗn loạn này đã thúc đẩy suy đoán về một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai. Tuy nhiên, bà May luôn khẳng định không có chuyện này, bởi một cuộc bỏ phiếu khác sẽ “gây thiệt hại không thể khắc phục sự toàn vẹn nền chính trị của chúng ta”.

Nước Anh “bị bệnh”

Báo cáo đáng chú ý về một căn bệnh giống như bệnh bại liệt đã thu hút sự chú ý của các quan chức y tế tại Vương quốc Anh.

Kể từ tháng 9/2018 đã xuất hiện 28 trường hợp mắc hội chứng liệt mềm cấp (Acute Flaccid Paralysis - AFP) hiếm gặp. Virus sau khi vào cơ thể sẽ đến hạch bạch huyết, tại đây một số ít virus xâm nhập vào hệ thống thần kinh trung ương gây tổn thương ở các tế bào sừng trước tủy sống và tế bào thần kinh vận động của vỏ não, nôm na là các chi bị yếu hoặc tê liệt. Phần lớn ảnh hưởng đến trẻ em. 

Ở Mỹ cũng xuất hiện một số lượng kỷ lục các trường hợp tương tự, viêm tuỷ sống liệt mềm cấp tính (acute flaccid myelitis) hay còn gọi là AFM.

Căn bệnh gia tăng tại hai nước trên và đều đạt đỉnh trong mùa thu, chưa rõ chính xác điều gì đã gây ra sự tăng vọt kỷ lục.

Các chuyên gia ở cả hai nước nói rằng các trường hợp có liên quan đến nhiễm virus. Trong khi đó, một trong những ưu tiên lớn nhất ở Anh là không để xảy ra trường hợp bại liệt nào do virus Polio.


Lục Kiếm