Thế giới tuần qua: Những nước cờ mới



Thế giới tuần qua: Những nước cờ mới

Lục Kiếm 6:35 10/3/2019

Tuần của phụ nữ vùng lên, nhưng tiếng nói của phụ nữ lại không ghi dấu ấn mạnh mẽ lắm, ngoài việc bức tượng một cô gái thách thức Phố Wall hay đội tuyển bóng đá nữ của Mỹ lên tiếng đòi bình đẳng. Thay vào đó, dường như người ta vẫn sốt sắng với động thái mới từ Triều Tiên, Facebook hay các nước cờ giữa Mỹ-Trung phục vụ bàn đàm phán chiến tranh thương mại hơn.

Một màn quan trọng
 
 
Ngày 8/3, tất cả 28 thành viên của đội bóng đá quốc gia đã đệ đơn kiện lên Tòa án Los Angeles chống lại Liên đoàn Bóng đá Hoa Kỳ, với lý do phân biệt đối xử về giới tính trong các vấn đề bao gồm tiền lương, chất lượng huấn luyện, đào tạo và các chuyến du lịch của đội.
 
Vụ kiện, bắt nguồn từ năm cầu thủ khiếu nại với Ủy ban Cơ hội việc làm bình đẳng năm 2016, đến đúng vào ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, chỉ ba tháng trước khi World Cup làng bóng đá nữ diễn ra – nhưng các cầu thủ đả đe dọa tẩy chay. Họ yêu cầu được trả lương công bằng, với lý do họ mang về nhiều chức vô địch hơn và mang về lợi ích lớn hơn so với đội nam.
 
Đội tuyển nữ đã giành được ba cúp thế giới, trong khi đội tuyển nam của Mỹ thậm chí không thể lọt vào vòng chung kết. Tuy nhiên, theo báo cáo, các cầu thủ nam được nhận mức lương trung bình 262.320, trong khi cầu thủ nữ chỉ khoảng 99.000 USD.
 
Cầu thủ Alex Morgan tuyên bố: Mỗi ngày chúng tôi phải hy sinh nhiều như bất kỳ cầu thủ nam nào. Thậm chí chúng tôi còn làm nhiều hơn. Chúng tôi cũng phải chịu đựng sức ép về mặt thể chất và cảm xúc. Người hâm mộ ghi nhận các giá trị của chúng tôi. Chúng tôi nhận thấy rằng với thành tích cao, chúng tôi xứng đáng được nhận đánh giá cao từ Liên đoàn.
 
Facebook đấu tranh với sự riêng tư
 
Ảnh: Medium/AFP
 
Trên một bài đăng hôm 6/3, Giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg tuyên bố rằng: Trong tương lai, mạng xã hội khổng lồ này sẽ phát triển một nền tảng tập trung vào quyền riêng tư của người dùng được ưu tiên trước hết.
 
Quyết định của Zuckerberg về quyền riêng tư đến sau một năm Facebook gặp khó về câu hỏi: Mạng xã hội này đã làm gì với dữ liệu người dùng?
 
Đây là một thông báo quan trọng, song cũng đáng chú ý vì nó càng nhấn mạnh việc trước đây mạng xã hội này đã bỏ bê quyền riêng tư của người dùng như thế nào.
 
Là một phần của sự thay đổi, Facebook cũng sẽ tích hợp điều đó vào WhatsApp, Messenger và Instagram Messages. Nhưng mô hình kinh doanh của công ty vẫn dựa trên việc người dùng chia sẻ để bán quảng cáo.
 
Tránh xa News Feed cũng là một cách để Facebook giải quyết vấn đề kiểm duyệt. Các nhân viên tại Cognizant, đối tác kiểm duyệt nội dung trên Facebook với giá trị thị trường 41 tỷ USD, đã phải tiếp xúc với các nội dung độc hại hàng giờ nhưng quyền lợi và mức lương thì kém xa các nhân viên của Facebook.
 
Nó cũng chỉ ra một vấn đề lớn Facebook phải đối mặt trong năm qua – cũng như trong tương lai: Khi mọi người hiểu rõ hơn về các lỗ hổng trên Facebook, họ sẽ thận trọng với các bài đăng hơn và đăng ít hơn.
 
Chính sách mới có thể làm dịu đi những lo lắng của người dùng về việc Facebook đang làm gì với dữ liệu có được, nhưng điều đó không báo hiệu chiến thắng. Ở Ấn Độ, WhatsApp vẫn là nền tảng lan truyền những tin đồn và thông tin sai lệch về các vụ bắt cóc trẻ em, góp phần gây ra hàng loạt lừa đảo và khiến ít nhất một người thiệt mạng vì bị đánh chết oan uổng.
 
Tin tặc Trung Quốc tấn công khi Huawei đi kiện
 
Chủ tịch luân phiên của Huawei Quách Bình
 
Theo Wall Street Journal trích dẫn báo cáo từ iDefense, các tin tặc đã nhắm mục tiêu đến hơn 24 trường đại học trên khắp thế giới, tìm kiếm thông tin về công nghệ quân sự hàng hải của Mỹ.
 
Các chuyên gia đánh giá dấu vết của vụ việc liên quan đến một nhóm hacker Trung Quốc được biết đến dưới nhiều cái tên khác nhau, bao gồm Leviathan và Mudcarp. Các tin tặc đã gửi các email lừa đảo có vẻ là từ các nguồn đáng tin cậy nhưng thực chất lại là “giấy thông hành” để truy cập vào dữ liệu nội bộ trường học. Không có mối liên hệ nào giữa vụ hack và chính phủ Trung Quốc được xác nhận. Bắc Kinh đã phủ nhận bất kỳ sự liên quan nào.
 
Vụ tấn công tìm kiếm các nghiên cứu về công nghệ quân sự hàng hải, đặc biệt là tên lửa tàu ngầm. Trong hầu hết các trường hợp, các hacker sử dụng email lừa đảo có liên quan đến Viện Hải dương học Woods Hole, được kết nối với Hải quân Hoa Kỳ.
 
Trong số các nạn nhân bị hack có MIT, Đại học Hawaii và Đại học Washington. Cuộc tấn công cũng làm dấy lại câu hỏi về an ninh mạng ở các trường học, vốn là kho tàng kiến thức của các học giả nổi tiếng song cũng rất dễ bị tổn thương.
 
Báo cáo về cuộc tấn công đến đúng lúc Mỹ-Trung đang rơi vào cuộc chiến khác. Người khổng lồ viễn thông Trung Quốc Huawei đã sẵn sàng kiện Mỹ vì chuyện Mỹ ngăn chặn các cơ quan nước này mua sản phẩm của Huawei.
 
Triều Tiên vẫn xây dựng hạt nhân
 
 
Triều Tiên đã bắt đầu xây dựng lại Trạm phóng Sohae sau khi nó bị dỡ bỏ một phần vào mùa hè năm ngoái. Báo cáo này xuất hiện ngay sau khi cuộc đàm phán phi hạt nhân hóa Trump-Kim ở Hà Nội thất bại.
 
Hình ảnh vệ tinh của nhà ga ở Tongchang-ri cho thấy đang có hoạt động trên bệ phóng tên lửa và bệ máy thử. Các chuyên gia cho biết công nghệ tương tự được tạo ra để phóng vệ tinh có thể được sử dụng để chạy tên lửa tầm xa. Triều Tiên có thể phát triển lại điểm này như một phần của chiến lược chống lại Trump, người đã từ chối giảm bớt các lệnh trừng phạt đối với nước này để đổi lấy việc đóng cửa các cơ sở hạt nhân.
 
Sau Hà Nội, không đạt được thỏa thuận nào ngăn Kim Jong Un phát triển chương trình hạt nhân. Theo WSJ, việc Tổng thống Trump rời khỏi hội nghị thượng đỉnh có thể khiến Triều Tiên tăng cường sản xuất các vật liệu như plutonium. Nhưng thật khó để xác định Triều Tiên đang gửi đi tín hiệu gì: Việc xây dựng lại, theo báo cáo, đã được tiến hành trước cả Hội nghị Hà Nội.
 
Cửa và mái nhà mới của các tòa nhà trong khu vực đã được chụp lại… Nhưng tại sao? Cuộc họp báo bất thường của Triều Tiên sau Hà Nội không khẳng định họ sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán với Mỹ, bất chấp việc xây dựng. Theo AP, động thái này có thể chỉ là một công cụ gây sức ép trên bàn đàm phán, khi Kim không sẵn sàng đi đến thỏa thuận mà Trump không dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế.
 
Những lệnh trừng phạt này đã thực sự làm tổn thương Triều Tiên. Sản xuất lương thực ở nước này là thấp nhất trong nhiều năm, theo báo cáo của Liên Hợp Quốc hôm 6/3. LHQ đã kêu gọi viện trợ 120 triệu USD với lý do hàng triệu công dân Triều Tiên không đủ ăn.
 
Tham nhũng
 
 
Dân biểu Jerry Nadler (Dân chủ), chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện, tuyên bố hôm 4/3 rằng: Ủy ban có kế hoạch yêu cầu các tài liệu phục vụ cho cuộc điều tra về Tổng thống Trump với khả năng tham nhũng, lạm quyền và cản trở công lý.
 
Ủy ban đã yêu cầu các tài liệu từ 81 người/nhóm. Hầu hết họ có liên quan đến điều tra viên đặc biệt Robert Mueller đang phụ trách vụ Trump-Nga. Hạn chót là ngày 18/3.
 
Không rõ yêu cầu này có phải xuất phát từ lời khai của cựu luật sư Michael Cohen của Trump hay không. Nhưng bản thân Cohen nằm trong danh sách mà Ủy ban yêu cầu cung cấp tài liệu. Lời khai của ông đã mở ra khả năng Quốc hội điều tra Tổng thống trong tương lai.
 
2019 dự kiến là một năm cam go của Trump và nhiều biến động trong Quốc hội với các vụ điều tra, xem xét tất cả các vụ bê bối cũng như chính sách gây tranh cãi.
 
Yêu cầu này có phải là bước đầu tiên trên con đường luận tội dài đằng đẵng, bắt đầu với Ủy ban Tư pháp? Nadler không đi xa đến thế, nhưng trong một cuộc phỏng vấn hôm 3/3, ông khẳng định rằng Trump có dấu hiệu cản trở công lý “rõ ràng”.
 
Trong khi đó, Trump đổ lỗi cho lời khai của Cohen với Ủy ban Cải cách và Giám sát Nhà Trắng là thủ phạm chịu trách nhiệm cho thất bại hội nghị thượng đỉnh với Triều Tiên.
 
Mỹ đóng cửa lãnh sự quán Jerusalem
 
Mỹ đã đóng cửa lãnh sự quán tại Jerusalem – được xem là một đại sứ quán không chính thức của người Palestine, và đang gấp rút chuyển hoạt động vào lãnh sự quán mới ở Israel, chuyển từ Tel Aviv đến Jerusalem.
 
Các quan chức Palestine rất thất vọng về động thái này. Một số nhà phân tích coi đó là tín hiệu cho thấy Mỹ đang từ bỏ ý tưởng về giải pháp hai nhà nước ở Trung Đông.
 
Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Jerusalem, được mở cửa từ những năm 1990, hiện được gọi là Đơn vị các vấn đề về Palestine. Cơ quan này sẽ báo cáo với đại sứ Hoa Kỳ ở Israel.
 
Chính quyền Trump cho biết động thái này không báo hiệu sự thay đổi chính sách. Nhưng người Palestine không tin. Một thành viên của Ủy ban Điều hành Tổ chức Giải phóng Palestine gọi đó là một hành động tấn công chính trị của người Hồi giáo về quyền và bản sắc của người Palestine.
 
Động thái này diễn ra đúng lúc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang phải đối mặt với bản cáo trạng dẫn tới cuộc bầu cử quốc gia khác. Tổng thống Trump đã bày tỏ tiếp tục ủng hộ nhà lãnh đạo Israel, người theo đuổi việc xây dựng hàng rào ở Bờ Tây để ngăn cách người Palestine và người Israel.
 
Tuyến đầu cuộc chiến Ebola
 
Dịch Ebola ở Cộng hòa Dân chủ Congo đã ghi nhận 60 trường hợp tử vong. Đây là vụ bùng phát Ebola lớn thứ hai trong lịch sử. Các khu vực phía đông bắc cũng là khu vực xung đột và đe dọa bạo lực đã gây nguy hiểm cho các nỗ lực ứng phó. Tuy nhiên, tăng cường an ninh cho phản ứng viên sức khỏe đã khuấy động nỗi sợ hãi và mất lòng tin.
 
Các đơn vị điều trị bệnh Ebola đã bị tấn công ở Butembo, một khu vực tập trung đông người bệnh, nơi việc cách ly là vô cùng quan trọng để điều trị. Các tổ chức như Bác sĩ không biên giới đã phải vật lộn để làm việc với các cộng đồng để giảm bớt nỗi sợ hãi và cảm giác bất lực, đặc biệt là khi một thành viên trong gia đình bị cô lập, mọi người buộc phải điều trị hoặc tiêm vaccine.
 
Bạo lực chống lại các phản ứng viên cũng mang màu sắc chính trị. Chính phủ Congo đã ngăn hàng triệu người từ các khu vực bị nhiễm bệnh đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc gia hồi năm ngoái, khiến người biểu tình cướp và đốt một cơ sở điều trị Ebola ở Beni. Lo ngại về an ninh cũng làm giảm đi những nỗ lực điều trị. 40% người tử vong là ở nhà của họ, chứ không phải trong sự cô lập, theo Tổ chức Y tế Thế giới.
 
Các vụ bạo lực gần đây nhất xảy ra vào tuần trước: Hai trung tâm điều trị ở Butembo và Katawa thuộc tỉnh Bắc Kivu đã bị đốt cháy. Vụ tấn công đã khiến các bác sĩ không biên giới đình chỉ tài nguyên của họ trong khu vực, ngay cả khi chẩn đoán virus leo thang. Trong khi người phát ngôn của Bộ Y tế cho biết các nỗ lực ngăn chặn và điều trị là “khá tích cực”.
 
Zika, sốt xuất huyết và sốt vàng cũng liên quan đến các quan chức y tế. Biến đổi khí hậu và đô thị hóa đã dẫn đến sự gia tăng số lượng muỗi có khả năng mang những căn bệnh này đến khắp nước Mỹ và châu Âu.

Lục Kiếm