Thế giới tuần qua: Luận tội



Thế giới tuần qua: Luận tội

Lục Kiếm 8:21 3/11/2019

Ở nhiều quốc gia, các chính khách đang trong những cuộc đua quyết liệt có thể quyết định tương lai của họ. Đó có thể là cuộc chiến bầu cử với nhiều ẩn số khó đoán, hay là cuộc vận động luận tội đặt thêm nhiều chông gai cho con đường tái đắc cử. Cũng có những nơi đã xướng tên người chiến thắng. Nhưng đó chỉ là khởi đầu cho một cuộc chiến cam go khác. Bởi có những người dù chiến thắng song vẫn sớm phải dừng cuộc chơi.

Bằng chứng mới

Theo Politico, có bằng chứng mới nhất từ ​​cuộc điều tra luận tội Tổng thống Trump của Hạ viện: Nhà Trắng không đặt cuộc điện đàm giữa Trump và Tổng thống Ukraine vào hệ thống an toàn. Một luật sư cấp cao của Nhà Trắng đã chỉ đạo mọi người không được nói về điều này.

Thông tin đó đến từ Alexander Vindman, thành viên Hội đồng An ninh Quốc gia Hoa Kỳ. Những người ủng hộ Trump ngay lập tức bội nhọ người này dựa trên nền tảng di dân của ông.

Một tin tức liên quan khác là Hạ viện đã bỏ phiếu về thủ tục luận tội. Nó đã được thông qua với hai nghị sĩ Đảng Dân chủ phản đối.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra cùng ngày trợ lý Hội đồng An ninh Quốc gia cấp cao Timothy Morrison và Đại sứ tại Ukraine William B. Taylor Jr. đã đưa ra lời khai kín về cuộc điện đàm của Tổng thống Trump đối với Ukraine.

Mặc dù Trump tuyên bố rằng cuộc điều tra luận tội thực sự lại tốt cho ông, cuộc bỏ phiếu cho thấy đa số ủng hộ việc loại bỏ ông.

Thủ tướng Iraq hứa sẽ từ chức

Thủ tướng Adel Abdul Mahdi đã đồng ý từ chức

Tổng thống Iraq Barham Salih tuyên bố rằng Thủ tướng Adel Abdul Mahdi đã đồng ý từ chức sau khi nhận được sự “ủng hộ” với quyết định này từ Quốc hội. Động thái này là để đối phó với nhiều tuần biểu tình bạo lực phản đối chính phủ.

Tuyên bố được đưa ra sau khi một nhà lãnh đạo trong Lực lượng Bảo vệ Cách mạng Iran, Qassem Soleimani, đã can thiệp để ngăn chặn cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chống lại Mahdi mà dẫn đầu là giáo sĩ dân túy Shiite Moqtada al-Sadr.

Số thiệt mạng trong các cuộc biểu tình đã tăng lên khoảng 250 người, nhưng bạo lực vẫn tiếp tục khi người biểu tình tấn công vào Vùng Xanh của Baghdad. Khu vực có các tòa nhà chính phủ và một số đại sứ quán, bao gồm đại sứ quán Mỹ, đang trong tình trạng báo động cao khi các tên lửa đã hạ cánh chỉ cách đó 90m.

Khi mọi người xuống đường để phản đối tham nhũng và yêu cầu sửa đổi Hiến pháp, Mahdi đã cố gắng xoa dịu bằng cách đề nghị thay đổi luật bầu cử và hứa hẹn cải thiện dịch vụ, tăng cơ hội việc làm.

Nhiều tuần biểu tình đang khiến chính phủ Iraq ở vào trạng thái chông chênh, đồng thời cũng là sự thách thức Iran, vốn ủng hộ chặt chẽ chính phủ Iraq.

Con đường Johnson = con đường Trump

Ảnh minh họa: Aïda Amer/Axios

31/10 được cho là ngày Brexit, dù thỏa thuận được hay không. Nhưng thay vào đó là buổi bình minh của chiến dịch bầu cử có thể xác định liệu Brexit có xảy ra hay không, không đề cập đến việc ai sẽ lãnh đạo nước Anh trong 5 năm tới.

Mới chỉ ba tháng làm thủ tướng, ông Boris Johnson đã đánh cược mọi thứ mà đa số Nghị viện sẽ cho phép để Brexit được thực hiện. Khi nghiên cứu bản đồ bầu cử, Johnson có thể thấy con đường dẫn đến chiến thắng mà Tổng thống Trump từng đi.

Will Tanner, Giám đốc Viện nghiên cứu Onward theo trường phái trung hữu, đã bổ sung vào từ vựng chính trị của Anh: Workington Man. Cụm từ này chỉ những người đã bỏ phiếu cho Brexit, có nền giáo dục trung học, không phải là “fan” của nhập cư hay toàn cầu hóa, và đang trong tâm trạng lo lắng các giá trị xã hội tuột dốc. Có lẽ cả đời người này bầu cho Đảng Lao động, như cha mẹ anh ta từng làm. Nhưng theo Onward, người này bây giờ sẵn sàng chọn Johnson.

Workington, thị trấn thép cũ ở phía tây bắc nước Anh, chính xác là loại ghế mà Johnson cần lật.

Workington không phải là Wisconsin, nhưng Tanner cho rằng “thái độ” những cử tri “nghiêng ngả” là đối tượng mà cả hai phe nhắm đến.

James Johnson, từng theo Theresa May, nói với Axios rằng “câu hỏi đáng giá triệu đô” là liệu Johnson có đủ sức thuyết phục những người đã bỏ phiếu cho Brexit nhưng chưa từng ủng hộ Đảng Bảo thủ giờ “lật mặt” ủng hộ cho Đảng vào tháng 12 không.

Ông cho rằng cuộc bầu cử này diễn ra vào thời điểm “có nhiều biến động nhất trong lịch sử”. Việc Thủ tướng thất bại trong việc Brexit đúng hạn có thể giúp ông giành được phiếu “thương cảm”. Các cử tri có thể thích quan điểm của Đảng Lao động với dịch vụ xã hội, nhưng nhiều người sẽ đồng tình với lập luận của Johnson rằng nếu trao quyền vào tay Đảng Lao động thì sẽ kéo dài tiến trình Brexit mà không hẹn ngày kết thúc.

Nhìn lại quá khứ, Theresa May đã trải qua cuộc bầu cử nhanh vào năm 2017 thậm chí còn ghê gớm hơn cả Johnson. Người ta bầu cho bà để thực hiện Brexit.

Bà đã mất đa số sự ủng hộ đó, tạo ra bế tắc Brexit và làm tê liệt Nghị viện kể từ đó. Johnson được coi là “tay bán hàng” giỏi hơn, đặc biệt là trong cuộc bầu cử tập trung vào Brexit. Tuy nhiên, bóng ma của năm 2017 vẫn còn rất lớn.

Đảng Dân chủ Tự do theo các cuộc khảo sát thì hiện đang chiếm giữ khoảng 18% ủng hộ với nền tảng chống Brexit quyết liệt. Họ có khả năng giành được số ghế không nhỏ và là mối đe dọa cho Đảng Bảo thủ.

Phe Brexit của Nigel Farage có thể quấy nhiễu Johnson bằng cách chiếm bớt số phiếu của Đảng Bảo thủ. Báo chí Anh thì cho rằng Farage sẽ làm hòa với Johnson và nhắm đến một số ghế nhỏ hơn.

Nhìn chung, Đảng Lao động, Đảng Dân chủ Tự do và Đảng Quốc gia Scotland (SNP) đều ủng hộ một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai. Họ có khả năng liên kết với nhau, nhưng SNP cũng có một mối quan tâm khác khi tham gia vào một liên minh như vậy: nền độc lập của Scotland - điều mà hầu hết người Anh không vui, dù phe nào cũng vậy.

Trung tả trở lại nắm quyền

Alberto Fernandez (phải) và người bạn đồng hành - cựu Tổng thống Cristina Fernández (trái) chào đón những người ủng hộ tại Buenos Aires

Argentina đã bầu ông Alberto Fernández vào vị trí tổng thống với 48% số phiếu. Chính trị gia trung tả này gặp đối thủ - doanh nhân cánh hữu Mauricio Macri để nói về việc chuyển đổi quyền lực.

Ông Fernández được bầu khi cử tri đang quan ngại về nền kinh tế. Macri đã cố gắng thực hiện sáng kiến “nghèo đói về không” khi còn tại nhiệm, nhưng bốn năm qua, tỷ lệ nghèo ở Argentina đã tăng lên 35% khi ông cắt giảm trợ cấp. Bây giờ, 15 triệu người sống trong nghèo khổ.

Cristina Fernández de Kirchner, cựu Tổng thống và nay sẽ là Phó Tổng thống, đã giúp Fernández trong lần tranh cử này. Hai người được xem là “cặp đôi hoàn hảo” để đối phó với cơn suy thoái, mặc dù Kirchner bị vây quanh bởi các cáo buộc tham nhũng.

Fernández và Kirchner sẽ nhậm chức vào ngày 10/12, nhưng thị trường chứng khoán nước này đã tăng điểm từ bây giờ.

Hành khách Pakistan chìm trong biển lửa

Lính cứu hỏa dập lửa các toa tàu bị cháy vào ngày 31/10/2019. Ảnh: Waleed Saddique/AFP/Getty Images

Một đoàn tàu đi qua thị trấn Rahim Yar Khan, Pakistan đã bốc cháy sau khi một bếp gas phát nổ.

NBC News trích dẫn lời Chaudhry Shujaat, một hành khách sống sót, người đã  lên xe với vợ và hai con, cho biết: “Chúng tôi nghe thấy tiếng khóc, tiếng la hét cầu xin giúp đỡ. Điều tiếp theo tôi biết là đoàn tàu bị bốc cháy. Chúng tôi cảm thấy tuyệt vọng.”

Ít nhất 74 người thiệt mạng và 30 người bị thương. Những người sống sót cho rằng nguyên nhân là do đoàn tàu phải đến 20 phút sau vụ nổ mới dừng lại.

Bộ trưởng Đường sắt Pakistan Sheikh Rashid Ahmed cho biết các nhà quản lý đường sắt cần phải chịu trách nhiệm vì đã không thực thi chuẩn an toàn cấm sử dụng bếp gas cá nhân trên tàu.

Trong khi các quan chức đang mải tranh luận và đổ lỗi cho nhau, thì bức tranh vẫn tiếp tục u ám và dường như không hứa hẹn có hồi kết. Tai nạn tàu hỏa đã trở nên thường xuyên ở Pakistan do bảo trì kém, tham nhũng và các tiêu chuẩn an toàn lỏng lẻo. Các quan chức Pakistan đã ghi nhận ít nhất 80 vụ tai nạn trong khoảng thời gian từ tháng 7/2018 đến tháng 7/2019.

Chính phủ Mỹ điều tra TikTok

Ảnh minh họa: Sarah Grillo/Axios

Theo CNBC, Chính phủ Mỹ có kế hoạch điều tra TikTok do quan ngại về an ninh quốc gia.

Ứng dụng chia sẻ video gây sốt của đại gia công nghệ Trung Quốc ByteDance đã gây quan ngại cho các nhà hoạch định chính sách Hoa Kỳ trong những tháng gần đây. Khi nó tiếp cận nước Mỹ, đặc biệt là trẻ em, đã gây ra lo lắng về việc ứng dụng có thể thu thập và chia sẻ dữ liệu người dùng Mỹ.

Báo chí Mỹ đưa tin Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Hoa Kỳ (CFIUS) đang xem xét việc ByteDance mua lại ứng dụng karaoke Musical.ly của Mỹ.

Theo CNBC, ByteDance đang đàm phán với CFIUS về việc thoái vốn khỏi Musical.ly.

Người phát ngôn của TikTok nói với Axios: “Mặc dù chúng tôi không đưa ra bình luận về quy trình quản lý đang diễn ra, TikTok xin nói rõ rằng chúng tôi không có ưu tiên nào cao hơn việc chiếm được lòng tin của người dùng và cơ quan quản lý ở Hoa Kỳ. Một phần của nỗ lực đó bao gồm làm việc với Quốc hội và chúng tôi cam kết thực hiện điều đó.”

Tin tức được đưa ra giữa một loạt yêu cầu điều tra ứng dụng, cũng như mối quan ngại ngày càng tăng từ các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp.

TikTok đã phát triển để trở thành một trong những ứng dụng phổ biến nhất trong giới trẻ Hoa Kỳ. Theo khảo sát mới của Morning Consulting, ứng dụng này còn phổ biến với giới trẻ Mỹ hơn cả Facebook. Tháng 2/2019, ứng dụng đạt 1 tỷ lượt tải, trong đó 100 triệu là từ Mỹ.

Có một tiền lệ đã được thiết lập phần nào trong tình huống này. Đầu năm nay, chủ sở hữu của Grindr, ứng dụng hẹn hò LGTBQ của Mỹ, đã bị CFIUS buộc phải bán dịch vụ do lo ngại an ninh quốc gia.

Các đối thủ trong ngành đã chỉ ra TikTok là một ví dụ về sự cạnh tranh chưa từng có và mối đe dọa mà nó gây ra cho lãnh đạo Hoa Kỳ trong lĩnh vực công nghệ.

Thông tin điều tra cũng xuất hiện lúc ByteDance dường như đang chuẩn bị lên sàn chứng khoán Mỹ. Nỗi lo của nhà quản lý Mỹ có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng khởi động chiến dịch chào sàn này.

Nhưng công ty được định giá 75 tỷ USD này đang tăng cường vận động hành lang, đưa các chuyên gia bên ngoài và thậm chí là cựu thành viên Quốc hội vào giúp họ vận động và xây dựng chính sách kiểm duyệt nội dung.

Dù sao thì vẫn là tin xấu cho ByteDance nếu họ muốn tiếp tục phát triển ở Mỹ - thị trường quảng cáo sinh lời nhất, đặc biệt là khi họ lại đang ở trong giai đoạn quan trọng để mở rộng quy mô.

ASEAN gặp nhau dưới bóng chiến tranh thương mại Mỹ-Trung

Ảnh: Deutsche Welle

Nhà lãnh đạo Malaysia tuyên bố hôm 2/11, khi bắt đầu hội nghị thượng đỉnh ASEAN: Các nước Đông Nam Á phải gắn bó với nhau trước cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Khi lãnh đạo 10 nước thành viên ASEAN gặp nhau tại Bangkok, chưa có dấu hiệu nào cho thấy một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, mà Trung Quốc cực lực ủng hộ, sẽ hình thành.

Ông Mahathir Mohamad, Thủ tướng Malaysia, phát biểu trong hội nghị kinh doanh bên lề cuộc họp chính: “Chúng tôi không muốn dính vào một cuộc chiến thương mại. Nhưng đôi khi họ không tử tế với chúng tôi, nên chúng tôi cũng phải tỏ ra không tử tế với họ.”

Theo Reuters, có thể khi kết thúc hội nghị, ASEAN sẽ cho ra tuyên bố cuối cùng bày tỏ “quan ngại sâu sắc trước căng thẳng thương mại đang gia tăng, cũng như chủ nghĩa bảo hộ và chống toàn cầu hóa đang diễn ra”.

Thương mại sẽ là chủ đề chính và ít thảo luận về các vấn đề lâu năm trong khu vực như tranh chấp Biển Đông hay người tị nạn Rohingya ở Myanmar.

Các quốc gia Đông Nam Á phụ thuộc xuất khẩu chịu ảnh hưởng lớn từ cuộc chiến thương mại, khi dự báo mức tăng trưởng thấp nhất trong 5 năm qua.

Mỹ cũng gửi phái đoàn đến cuộc họp, nhưng việc hạ cấp so với những năm trước và so với những cuộc gặp các quốc gia khác đã khiến nhiều người thất vọng.

Thay vì Tổng thống Trump và Phó Tổng thống Mike Pence - những người đã từng có mặt tại sự kiện năm 2017 và 2018 tương ứng, Mỹ chỉ gửi Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross và Cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng Robert O'Brien. Trong khi đó, đại diện cho Trung Quốc là Thủ tướng Lý Khắc Cường.

“Điều này báo hiệu rằng Mỹ đang muốn có ít dấu chân hơn trong khu vực của chúng tôi”, Kantathi Suphamongkhon, cựu Ngoại trưởng Thái Lan, nói với Reuters.

Các quốc gia Đông Nam Á đã kỳ vọng đạt được tiến bộ trong việc hoàn thiện Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) - bao gồm 16 quốc gia chiếm một phần ba GDP toàn cầu và gần một nửa dân số thế giới.

Nhưng điều đó đã trở nên không rõ ràng sau khi cuộc họp báo dự kiến diễn ra trong ngày 1/11 đã bị hủy bỏ. Dường như nguyên nhân đến từ Ấn Độ, đất nước quan ngại về việc có thể “chìm” trong hàng nhập khẩu Trung Quốc một khi tham gia hiệp định.

Trong khi đó, theo ông Marty Natalegawa, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia, việc hoàn tất đàm phán RCEP là một thử nghiệm quan trọng đối với ASEAN.


Lục Kiếm