Thế giới tuần qua: Lằn ranh mong manh



Thế giới tuần qua: Lằn ranh mong manh

Lục Kiếm 0:20 12/5/2019

Lằn ranh mong manh đã xuất hiện trong cuộc đàm phán Mỹ-Trung và đứt đoạn. Nó được nhen nhóm ở dải Gaza nhưng bị căng lại ở Thổ Nhĩ Kỳ hay Triều Tiên - những nơi đang tái khởi động “cuộc chiến” mới.

Đàm phán ở Trung Quốc
 
Đàm phán thương mại Mỹ-Trung đổ bể?
 
Đàm phán thương mại Mỹ-Trung đã kết thúc mà không đi đến thỏa thuận nào. Thay vào đó, nhiều thuế hơn.
 
Hai nước đã đàm phán trong nhiều tháng để đi đến thỏa thuận thương mại sẽ dỡ bỏ thuế quan đối với hàng hóa của nhau. Cho đến tuần trước, có vẻ như sẽ đi đến một thỏa thuận.
 
Tuy nhiên, mối quan hệ bắt đầu trở nên chua chát khi Trung Quốc bất ngờ yêu cầu thay đổi đáng kể thỏa thuận. Tổng thống Trump tức giận đe dọa sẽ tăng thuế và quả thực, Mỹ đã chính thức tăng thuế 25% lên 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc bắt đầu từ ngày 10/5. Trung Quốc cho biết họ sẽ trả đũa, mặc dù chưa đưa ra thông tin cụ thể.
 
Trump và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc (trái) tại Phòng Bầu dục hồi tháng trước, trong vòng đàm phán thương mại trước đó.
 
Các chuyên gia cho rằng Trung Quốc thay đổi thái độ đột ngột xuất phát từ nhận thức của họ rằng nền kinh tế Mỹ đang yếu kém, mặc dù con số tăng trưởng chứng minh ngược lại, trong khi tình hình kinh tế của chính họ đang được cải thiện. Trong khi đó, Trung Quốc cáo buộc Mỹ “đánh tráo lời hứa”.
 
Sự leo thang đã không có lợi cho cuộc đàm phán thương mại giữa chính quyền Trump và phái đoàn Trung Quốc do Phó Thủ tướng Lưu Hạc dẫn đầu. Mặc dù họ đã bắt đầu đàm phán lại, song đã không đi đến thỏa thuận nào, khiến cho kỳ vọng đột phá trở nên xa vời.
 
Hồi tháng 4, Trump đã khoe, Mỹ và Trung Quốc sắp đi đến một thỏa thuận “mang tính sử thi” hoành tráng. Nhưng có vẻ đó là một “sử thi” thất bại, ít nhất cho đến bây giờ.
 
Mỹ và Trung Quốc đi đâu từ đây thực sự là câu hỏi khó. Ông Lưu Hạc nói với các phóng viên hôm 10/5 sau khi các cuộc đàm phán kết thúc rằng các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục vào một thời điểm nào đó trong tương lai. Sau đó, Trump lên Twitter nói rằng trong hai ngày qua, Mỹ và Trung Quốc đã tổ chức các cuộc đối thoại thẳng thắn và mang tính xây dựng. Các cuộc thảo luận sẽ tiếp tục, mặc dù ông cảnh báo rằng thuế quan có thể được gỡ bỏ hoặc không phụ thuộc vào những gì xảy ra đối với các cuộc đàm phán trong tương lai. Còn trong lúc này, Trump đã ra lệnh tăng thuế đối với hầu hết các hàng nhập khẩu còn lại từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, gây rủi ro tăng trưởng toàn cầu và ổn định thị trường tài chính. Một nhóm kinh doanh ước tính mức thuế 25% đối với hàng may mặc nhập khẩu sẽ khiến một gia đình bốn người phải trả thêm 500 USD một năm.
 
Bầu cử lại ở Thổ Nhĩ Kỳ
 
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan
 
Các nhà chức trách bầu cử Thổ Nhĩ Kỳ đã ra lệnh tổ chức lại cuộc bầu cử thị trưởng Istanbul được tổ chức vào ngày 23/6 sau khi đảng của Tổng thống gặp thất bại nặng nề hồi tháng 3/2019.
Thất bại của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan, Đảng Công lý và Phát triển (AKP), ở Istanbul là tàn khốc, bởi vì đó là quê hương của Tổng thống Hồi giáo và là nơi ông phát triển sự nghiệp chính trị của mình với tư cách là thị trưởng. AKP đã “thống trị” ở thành phố này, biến nơi đây là “ngôi nhà tài chính” của đảng, kể từ thập niên 90 của thế kỷ trước.
 
Tuy nhiên, theo Reuters, khi AKP thua trong cuộc đua thị trưởng, thì nó có thể xem như là cuộc trưng cầu dân ý về chính phủ hiện tại và việc xử lý khủng hoảng kinh tế ở nước này. Song đảng này đã không chấp nhận kết quả, tuyên bố có gian lận và yêu cầu Hội đồng bầu cử tối cao giải quyết. Có vẻ như, “giải quyết” chính là bầu cử lại.
 
Phía ông Erdogan đã ăn mừng quyết định này trong khi đảng đối lập và một số nhà ngoại giao nước ngoài chỉ trích điều này.
 
Đảng đối lập chấp nhận bầu cử lại, mặc dù kêu gọi kết quả từ các cuộc bầu cử trước đó - bao gồm cả cuộc bầu cử quốc gia năm ngoái - cũng phải bị hủy bỏ.
 
Ứng cử viên phe đối lập, Ekrem Imamoglu, nói rõ rằng ông đã sẵn sàng cho cuộc chiến. Việc rút các ứng cử viên đối lập khác có thể tạo ra sự khác biệt.
 
Một nền hòa bình nhất thời trên Dải Gaza
 
 
Sau cuối tuần bạo lực khiến hơn 20 người Palestine và 4 người Israel thiệt mạng, các nhóm chiến binh Palestine và Israel đã đạt được lệnh ngừng bắn vào sáng sớm ngày 6/5.
 
Một loạt các sự cố hôm 3/5 đã khởi động bạo lực: Một người Gaza bắn hai lính Israel, dẫn đến cuộc tấn công trả đũa giết chết 2 chiến binh Hamas, và hai người Palestine đã bị quân đội Israel giết chết trong một cuộc biểu tình.
 
Đây là sự kiện bạo lực tồi tệ nhất kể từ năm 2014, khi cả hai bên tham gia vào cuộc chiến kéo dài 50 ngày. Các chiến binh Palestine đã bắn hàng trăm tên lửa vào Israel, trong khi các chiến binh Israel đáp trả bằng cách không kích nhắm vào 350 địa điểm.
 
Có khả năng, thời gian cũng đóng góp vào lệnh ngừng bắn, với trung gian là Ai Cập và Liên Hợp Quốc hậu thuẫn. Israel có Ngày Tưởng niệm, Ngày Độc lập và cuộc thi Eurovision sắp diễn ra trong khi nhiều người Palestine cử hành tháng thánh lễ Ramadan.
 
Vấn đề là dường như không có bất kỳ dấu hiệu nào của các thỏa thuận hòa bình dài hạn, đặc biệt là khi bạo lực giữa hai nhóm trở nên thường xuyên hơn.
 
Cách xử lý của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu với vấn đề Gaza không được nhiều người ủng hộ. Các thành viên trong chính đảng của ông đã chỉ trích ông về lệnh ngừng bắn, nói rằng Thủ tướng cần phải quyết đoán hơn.
 
Tuy nhiên, với những người dân mệt mỏi vì bạo lực vô tận, thỏa thuận ngừng bắn, dù chỉ là tạm thời, cũng mang đến cho họ chút ít hy vọng.
 
Triều Tiên
 
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un
 
Ngày 10/5, CNN đưa tin: Mỹ đã bắt giữ một tàu chở hàng của Triều Tiên - được cho là một phần trong các lệnh trừng phạt đối với nước này. Con tàu, được gọi là Wise Honest, đã vận chuyển than từ Triều Tiên bán sang các nước khác, bao gồm cả Trung Quốc.
 
Mỹ và Liên Hợp Quốc cho biết việc bán than bất hợp pháp giúp tài trợ cho các chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Việc bắt giữ tàu sẽ chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước. Những nỗ lực của Mỹ để khiến Triều Tiên từ bỏ chương trình hạt nhân đã bị đình trệ, và chỉ trong chưa đầy một tuần, Triều Tiên đã phóng hai tên lửa tầm ngắn.
 
Trước đó, trong ngày 9/5, Triều Tiên đã phóng gì đó, nhưng không ai biết chính xác nó là gì. Quân đội Hàn Quốc cho biết: Triều Tiên đã bắn ít nhất một tên lửa không xác định ở phía tây đất nước. Vụ phóng diễn ra ở nơi được cho là nhà của một trong 20 cơ sở tên lửa chưa được khai báo của Triều Tiên.
 
Chỉ chưa đầy một tuần trước, Bình Nhưỡng đã thử nghiệm nhiều hệ thống vũ khí mới. Truyền thông nhà nước Triều Tiên cho biết các vụ phóng là một phần của “cuộc tập trận tấn công”, nhưng các chuyên gia lại nghĩ rằng nước này đang thử một số tên lửa đạn đạo tầm ngắn mới - loại có thể mang đầu đạn hạt nhân.

Lục Kiếm