Thế giới tuần qua: “Kỷ” xung đột



Thế giới tuần qua: “Kỷ” xung đột

Lục Kiếm 1:8 28/1/2018

Trong khi người Việt lẫn lộn cảm xúc buồn tiếc lẫn ngất ngây hy vọng trong trận chung kết của đội tuyển bóng đá U23 Việt Nam, thế giới cũng tiếp tục những cuộc đấu tranh, xung đột, bằng cả vũ khí nóng và “lạnh”.

Ảnh: Reuters

Afghanistan rúng động

Tổ chức Cứu trợ Trẻ em (Save the Children) của Anh là nạn nhân mới nhất của khủng bố ISIS ở Afghanistan, sau khi ba nhân viên đã thiệt mạng và bốn người khác bị thương trong vụ tấn công ở Jalalabad.

Theo NYT, Tổ chức Cứu trợ Trẻ em đã tạm thời đình chỉ hoạt động ở Afghanistan sau khi vụ tấn công xảy ra, nhưng vẫn có kế hoạch tiếp tục công việc của mình.

Năm kẻ tấn công đã thực hiện vụ nổ súng và ném bom tàn bạo đã bị cảnh sát hạ thủ. ISIS sau đó đã lên tiếng xác nhận trách nhiệm.

Đã có hàng loạt vụ tấn công khủng bố ở Afghanistan trong những ngày gần đây. 18 người thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Taliban hồi tuần trước tại khách sạn Intercontinental ở Kabul. Những kẻ tấn công đi lang thang trong các phòng của khách sạn trong nhiều giờ, bắn hoặc cho nổ bom vào khách. Một số khách nghỉ dưỡng tuyệt vọng đã nhảy từ trên cao xuống ngoài ban công để thoát khỏi thảm họa, nhưng cú nhảy đó cũng không giúp họ thoát khỏi cái chết.

Súng nổ trong trường học

Theo Vox, ít nhất 2 người thiệt mạng (học sinh, 15 tuổi, một trai một gái) và 17 người khác bị thương trong vụ xả súng tại một trường trung học ở Kentucky ngày 22/1. Kẻ tình nghi là một học sinh 15 tuổi đã bị bắt giữ. Danh tính không được tiết lộ, nhưng cảnh sát cho biết sẽ bị truy tố tội giết người và cố ý giết người.

Ảnh: Ryan Hermens/Associated Press

Động cơ chưa được xác định, nhưng các quan chức cho biết tay súng không nhằm cụ thể vào cá nhân nào.

Đây không phải trường hợp duy nhất trong tuần qua. Một cô gái 15 tuổi ở Texas đã bị một bạn nam 16 tuổi bắn.

Theo thống kê, đã có hơn 1.500 vụ xả súng ở Mỹ kể từ thảm sát Sandy Hook năm 2012, gấp sáu lần Canada và gần 16 lần Đức. Công dân Mỹ cũng sở hữu gần một nửa số súng dân sự trên thế giới.

Thổ Nhĩ Kỳ nổi giận

Theo CNN, cuối tuần trước, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã tấn công binh lính người Kurd do Mỹ hậu thuẫn ở miền Bắc Syria, mở thêm một mặt trận trong cuộc xung đột Syria đã kéo dài 7 năm. Sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố bắt đầu “Chiến dịch Cành Ô-liu” tại Afrin chống lại lực lượng người Kurd vào hôm 20/1, quân đội SDF (của người Kurd) tuyên bố sẵn sàng “cầm súng để tự vệ và bảo vệ người dân Kurd”.

Kết quả đến giờ chưa có con số chính xác. Người Kurd tuyên bố bắt giữ được 16 binh lính Thổ Nhĩ Kỳ, còn nước này trước đó khẳng định đã tiêu diệt hơn 300 người của đối phương.

Binh lính Thổ Nhĩ Kỳ gần biên giới với Syria hôm 21/1. Ảnh: Bulent Kilic/AFP/Getty/NYT

NYT cho hay: Xung đột mới nhất này xảy ra là “nhờ” chính quyền Trump tuyên bố kế hoạch tạo lập lực lượng an ninh gồm 30.000 lính do người Kurd làm nòng cốt ở khu vực biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ gọi đây là “quân đoàn khủng bố” và thề sẽ tiêu diệt trước khi lực lượng này ra đời.

Điều này không chỉ nhấn mạnh sự thiếu ảnh hưởng của chính quyền Trump lên Ankara mà còn có thể làm phức tạp mối quan hệ giữa Mỹ và người Kurd. (Người Kurd đã cung cấp bộ binh cho cuộc chiến chống ISIS do Mỹ cầm đầu.)

Video gây sốc

Tuần qua, một video đã gây sự phẫn nộ lan rộng: những người Sudan di cư ở Libya đã bị tra tấn và buộc phải cầu xin gia đình gửi tiền. Các thân nhân của những người này đã chia sẻ các đoạn video trên phương tiện truyền thông xã hội trong một nỗ lực tuyệt vọng để giúp người nhà. Và quả thực đã có hiệu quả. Các lực lượng đặc biệt Libya đã theo dõi địa điểm nơi họ bị bắt giữ và giải phóng tám con tin, bắt giữ bốn tên bắt cóc. Đây là những hình ảnh lạm dụng gần đây nhất kể từ hồi năm ngoái, khi CNN đưa tin rằng những người nhập cư đang bị bán ở các phiên đấu giá ở Libya, khiến cho thế giới giận dữ và các cuộc điều tra được mở ra.

Những người nhập cư bất hợp pháp đang đợi ở căn cứ hải quân tại thủ đô Tripoli của Libya vào ngày 7/1 sau khi được giải cứu ngoài Garabulli, cách Tripoli 60km về phía đông. Chính phủ Libya tuyên bố họ đã bắt giữ một băng nhóm bắt cóc và tra tấn người di cư người Sudan ở Sirte. Ảnh: AFP

Ngọn lửa cay nghiệt

Ít nhất 37 người thiệt mạng, hầu hết là người cao tuổi, trong một vụ hỏa hoạn xảy ra tại một bệnh viện ở Miryang, Hàn Quốc. Đây là ngọn lửa chết chóc nhất ở quốc gia này trong một thập kỷ qua.

Bệnh viện này không có vòi phun nước và phải mất 3 giờ để dập tắt đám cháy.

Vụ việc đã dấy lên quan ngại về tiêu chuẩn an toàn lỏng lẻo ở Hàn Quốc, bởi nó xảy ra chỉ một tháng sau khi một bi kịch tương tự đã khiến 29 người thiệt mạng ở thành phố Jecheon.

Không máy giặt nào thoát khỏi

Theo NPR, tuần qua, Tổng thống Donald Trump đã “tước bỏ” mức thuế suất 30% đối với mô-đun và pin mặt trời nhập khẩu, cũng như mức thuế suất 20% đối với máy giặt nhập khẩu. Thay vào đó là con số ấn tượng hơn nhiều: 50%.

Ảnh: AP/Times Free Press

Trump đã thực hiện lời hứa tạo ra việc làm và thúc đẩy các nhà sản xuất Mỹ. Nhưng nhiều nhà kinh tế và người trong ngành lo ngại động thái này sẽ để lại những hậu quả tiêu cực hơn.

Điều này xảy ra vì một số nhà sản xuất năng lượng mặt trời và công ty máy giặt của Mỹ muốn như vậy. Một số nhà sản xuất phàn nàn rằng một số quốc gia đã trợ cấp rất nhiều cho các công ty của nước mình, tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh.

Quyết định này có thể giúp các nhà sản xuất Mỹ, nhưng có thể để lại hậu quả tiêu cực cho một bộ phận quan trọng khác: những người lắp đặt pin mặt trời - trở thành một trong những công việc phát triển nhanh nhất ở Mỹ một phần là vì giá pin mặt trời giảm xuống theo cùng sự cạnh tranh.

Vì vậy, điều này, ngược lại, có thể “giết” công ăn việc làm. Cũng có những lo ngại rằng quyết định của Trump sẽ ảnh hưởng đến ngành năng lượng mặt trời và năng lượng tái tạo. Năng lượng mặt trời hiện đang là nguồn năng lượng mới phát triển nhanh nhất.

Đây là một động thái thương mại quan trọng đầu tiên mà Tổng thống đưa ra kể từ khi Trump đe dọa sẽ kéo Mỹ ra khỏi Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA), trừ khi Canada và Mexico có những nhượng bộ thương mại đáng kể.

Tương tự, các công ty máy giặt nội địa như Whirlpool đang ăn mừng thông tin về thuế suất mới này. Nhưng các công ty nước ngoài như LG, Samsung thì không. Người tiêu dùng cũng vậy, một khi họ nhìn thấy giá máy giặt tăng lên.

Vậy là lại được đi làm!

Politico đưa tin: Sau ba ngày ngừng hoạt động, chính phủ liên bang Hoa Kỳ chính thức hoạt động trở lại sau cuộc bỏ phiếu ở Thượng viện thông qua một dự luật chi tiêu ngắn hạn.

Tổng thống Trump ở Davos. Ảnh: Reuters

Chính phủ Mỹ chính thức đóng cửa vào nửa đêm ngày 19/1, sau khi Thượng viện không thông qua một dự luật chi tiêu ngắn hạn để tiếp tục hoạt động. Bây giờ, chính phủ đã mở cửa trở lại, nhưng chỉ cho đến khi hết hạn hiệu lực của dự luật được thông qua, tức là còn khoảng hai tuần.

Các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ là những người nắm giữ lá phiếu chính lật đổ dự luật ngân sách. Ngoài ra, còn có 4 đảng viên Cộng hòa tham gia.

Vậy lần này, Đảng Dân chủ được gì cho việc thông qua dự luật chi tiêu rất ngắn hạn? Không nhiều. Họ nhận được sự bảo đảm từ lãnh đạo Đảng Cộng hòa rằng sẽ được một phiếu cho chương trình DACA (bảo vệ những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ khi chưa đủ 16 tuổi, đến nay đã bảo vệ gần 800.000 thanh thiếu niên, thường được gọi là (Dreamers”), cũng như tài trợ cho chương trình Bảo hiểm Y tế Trẻ em.

Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng đã cố gắng thúc đẩy các cuộc đàm phán và khuyến khích các lãnh đạo ngồi xuống nói chuyện với nhau. Các cuộc nói chuyện được dẫn dắt bởi nghị sĩ Susan Collins, người đã khiến không ai có thể ngắt lời ai bằng cách… chỉ chuẩn bị duy nhất một mic!

Trong tuần qua, Tổng thống Donald Trump đã có sự “tĩnh lặng khác thường” so với mọi khi, trong khi các nghị sĩ sốt ruột đấu khẩu. Cả thượng nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa đều phàn nàn Nhà Trắng đang cản trở tiến độ vì Trump chẳng chịu nói gì cả! Điều duy nhất giúp “loa phát thanh” Trump vẫn còn hoạt động là bức tường biên giới trị giá 20 tỷ USD chẳng ai muốn bỏ tiền.

Vox bật mí một chút về sự phong độ yên tĩnh bất ngờ này: Trump cũng muốn thỏa thuận với Đảng Dân chủ, nhưng được Chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly và cố vấn chính sách cấp cao Stephen Miller khuyên giải. Đó là một dấu hiệu cho thấy Nhà Trắng đang cố gắng xoay xở vấn đề người nhập cư và quyền lực của các vị trợ lý.

Trump ở Diễn đàn Kinh tế Thế giới

Tổng thống Trump đã tới Thụy Sĩ vào sáng ngày 25/1 để tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos. Tổng thống tỷ phú với thông điệp dân túy xuất hiện trong một cuộc họp của các nhà chủ nghĩa toàn cầu - mà ông thường xuyên tuyên bố chống lại - sẽ là đủ khó xử. Chưa hết, Trump sẽ “tay bắt mặt mừng” với nhiều nhà lãnh đạo mà báo giới đưa tin rằng ông đã dùng những ngôn từ chẳng hay ho lắm trong Phòng Bầu Dục mới chỉ hai tuần trước.

Bầu cử Tổng thống Nga 2018

Đã đến lúc chuẩn bị cho một cuộc bầu cử Tổng thống mới ở Nga. Ứng viên sáng giá nhất cũng là cái tên quen thuộc. Theo quy định, nếu lần này ông Putin tái đắc cử, thì đây cũng là lần cuối ông ngồi vào chức vị này. Tuy nhiên, nếu luật của Nga thay đổi, thì lại là chuyện khác.

Ảnh: Dailystar/Getty

Phần tiếp theo của “bộ phim dài tập” sa thải

Tuần qua xuất hiện một thông tin khá thú vị trên tờ NYT: Tổng thống Trump từng yêu cầu “gạch bỏ” cố vấn đặc biệt Robert Mueller - người đang có nhiệm vụ điều tra mối liên hệ bất thường giữa quan chức Mỹ (bao gồm cả Tổng thống) và Nga, và liệu Trump có can thiệp vào công lý trong việc sa thải Giám đốc FBI James Comey. Nguyên nhân được cho là Mueller bất đồng với Tổng thống trong nhiều vấn đề.

Nếu điều này là đúng thì đây sẽ là một hành động can thiệp vào công lý của Tổng thống Trump. Điều này gây “quả bom nổ” trên chính trường Mỹ bởi theo các nhà quan sát, vụ “ra tay” với Robert Mueller còn đáng quan ngại hơn cả việc sa thải Comey.

Trong khi đó, từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Trump đã chỉ trích báo cáo là “tin giả” (fake news). Dĩ nhiên.


Lục Kiếm