Thế giới tuần qua: Không ai nhường ai



Thế giới tuần qua: Không ai nhường ai

Lục Kiếm 8:11 3/2/2019

Các mâu thuẫn tiếp tục bùng nổ. Mỗi bên đều giữ lập trường của mình và không có ý định nhân nhượng, dù đó là mối quan hệ giữa quốc gia với quốc gia, người với người, người với Mẹ thiên nhiên.

Sự kết thúc của một hiệp ước thời Chiến tranh Lạnh

Ngày 1/2, Tổng thống Trump ban hành tuyên bố đã hoàn thiện quyết định rút khỏi Hiệp ước Các lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) với Nga, khẳng định Kremlin đã vi phạm thỏa thuận.

Các quan chức Nga và Mỹ đã đàm phán trong vài tháng qua, cố gắng đạt được thỏa thuận về sự tuân thủ. Cả hai bên đều không thỏa hiệp, vì vậy Mỹ cam kết sẽ rời bỏ hiệp ước trong vòng sáu tháng.

Được ký bởi Tổng thống Ronald Reagan và nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev vào năm 1987, Hiệp ước INF được ca ngợi là sự kết thúc của cuộc chạy đua vũ trang vũ khí hạt nhân giữa hai quốc gia trong Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, cả hai nước vẫn tiếp tục chế tạo tên lửa.

Mỹ tuyên bố một tên lửa hành trình của Nga là vi phạm INF. Nga vặn lại bằng cách chỉ trích Mỹ đặt các hệ thống tên lửa ở châu Âu. Cả hai nước cũng nhận thấy rằng Trung Quốc và Iran, chưa bao giờ ký kết INF, đã xây dựng kho dự trữ hạt nhân mà không bị hạn chế.

Một khi Mỹ thoát khỏi hiệp ước, họ có thể tự do chế tạo các loại tên lửa tầm xa vốn bị INF ngăn chặn. Một quan chức cao cấp của Hoa Kỳ đã đổ lỗi rằng: Nếu có một cuộc chạy đua vũ trang, chính Nga đang bắt đầu nó.

Một vụ vỡ đập

Cư dân của Brumadinho, Brazil, đã phải đi sơ tán khỏi nhà vào hôm 27/1 khi một con đập có nguy cơ đổ vỡ, chỉ hai ngày sau khi một con đập khác trong cùng thị trấn bị vỡ, khiến ít nhất 115 người thiệt mạng và hàng trăm người mất tích.

Lính cứu hỏa đưa thi thể người gặp nạn từ đống bùn lên

Con đập bị vỡ đã từng chứa hàng tỷ gallon bùn được sản xuất bởi công ty khai thác mỏ Vale, nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới. Điều đáng nói là, con đập đang ở trong trạng thái “ổn định” trước khi xảy ra sự cố.

Điều này từng xảy ra trước đây. Năm 2016, một con đập thuộc sở hữu của Vale đã vỡ và khiến 19 người thiệt mạng, được xem là thảm họa môi trường tồi tệ nhất ở nước này cho đến khi vụ việc tái diễn trong năm nay.

Mặc dù có tám còi báo động xung quanh nhưng chúng đều vô dụng, khi không có cảnh báo nào trước khi sự cố ngày 25/1 xảy ra. Báo cáo của công ty khẳng định vụ việc xảy ra quá đột ngột khiến thiết bị không thể cảnh báo trước.

Bùn nhiễm bẩn được giải phóng từ con đập đã lấp đầy sông Paraopeba, nơi có rất nhiều loài cá sinh sống. Vale giờ phải đối mặt với ít nhất 66 triệu USD chi phí dọn dẹp môi trường và trả lại cảnh quan.

Các thẩm phán liên bang cũng đã đóng băng hàng tỷ USD tài sản của công ty, và các nhà lãnh đạo phải trả một khoản tiền phạt 26 triệu USD cho chính phủ.

Hầu hết các nạn nhân là nhân viên của Vale. Các gia đình của người thiệt mạng đang tìm kiếm sự bồi thường từ công ty. Theo tổng công tố viên Brazil, những người điều hành có thể phải đối mặt với cáo buộc hình sự.

Né trừng phạt

Theo NYT, ba quốc gia châu Âu - Anh, Pháp và Đức – vốn cùng tham gia các lệnh trừng phạt của Tổng thống Trump đối với Iran, đã tạo ra một công ty mới có thể giao dịch với Iran và tránh hệ thống ngân hàng Mỹ.

Ảnh: Daily Sabah

Trump đã thống nhất các lệnh trừng phạt đối với Iran vào năm ngoái sau khi rút Mỹ ra khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran 2015. Các lệnh trừng phạt, đánh vào các ngành công nghiệp tài chính, ôtô và dầu mỏ cùng nhiều ngành khác, là nhằm trừng phạt chính quyền Iran.

Các lệnh trừng phạt đã gây ra khủng hoảng kinh tế ở nước này: Thất nghiệp và lạm phát đã tăng vọt, thậm chí cả thực phẩm và thuốc men cũng đang cạn kiệt.

Hy vọng là công ty mới, được gọi là Instex, sẽ là một củ cà rốt để giúp thuyết phục Iran ở lại với thỏa thuận năm 2015, bao gồm ba nước châu Âu. Lúc đầu, nó sẽ được sử dụng để cung cấp nguồn lực nhân đạo cho đất nước.

Cho đến bây giờ, Iran vẫn tuân thủ thỏa thuận. Đó là những gì trong báo cáo của Cơ quan tình báo Hoa Kỳ được công bố hôm 29/1, một điều có thể Trump không hài lòng lắm khi nghe.

Huawei bị buộc tội

Các công tố viên liên bang ở Mỹ đang đưa ra các cáo buộc chống lại Huawei, gã khổng lồ viễn thông Trung Quốc, vì tội gian lận tài chính và đánh cắp bí mật thương mại.

Nhậm Chính Phi, ông chủ của Tập đoàn công nghệ Huawei

Bản cáo trạng được đưa ra trong bối cảnh tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc chưa hòa hoãn lại, nhưng Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin khẳng định rằng các cuộc đàm phán thương mại hoàn toàn độc lập với bản cáo trạng chống lại Huawei.

Bản cáo trạng cho rằng Huawei đã vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran và cố gắng che giấu việc kinh doanh của mình tại quốc gia đó. Đồng thời, cáo buộc công ty ăn cắp bí mật thương mại từ công ty viễn thông T-Mobile của Mỹ.

Vụ án bí mật thương mại liên quan đến Tappy, robot mà T-Mobile phát triển để “chạy thử” các thiết bị di động trước khi chúng được tung ra thị trường. Các nhân viên Huawei của Hoa Kỳ đã được T-Mobile cấp quyền truy cập vào Tappy để kiểm tra thiết bị của họ - và các công tố viên cho biết họ đã bằng nhiều cách liên tục ăn cắp thiết kế của Tappy. Trong đó có trường hợp, một kỹ sư của Huawei bị cáo buộc đã tháo cánh tay Tappy và đặt nó vào túi máy tính xách tay của mình.

Huawei đã bác bỏ các cáo buộc hôm 29/1, khẳng định công ty không vi phạm bất kỳ luật pháp nào của Hoa Kỳ trong vụ Tappy, cũng như không đưa ra yêu cầu trộm cắp nào.

Cáo buộc liên quan đến Iran cho rằng Huawei đã che đậy công ty con có tên Skycom Tech Co. Ltd. đang làm ăn với Iran và vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ. Huawei lúc đó đang giao dịch với các ngân hàng Mỹ, những đơn vị không được phép làm việc với công ty nếu biết rằng họ có hoạt động kinh doanh ở Iran.

Là một phần của cuộc điều tra liên bang, Giám đốc Tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu đã bị bắt ở Canada gần hai tháng trước. Bà đã nói dối về mối quan hệ giữa công ty với Skycom vào năm 2013 và bị cáo buộc cản trở công lý bằng cách phá hủy bằng chứng giao dịch ở Iran của Huawei khi Mỹ điều tra.

Thêm sức mạnh

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã trao quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng và tài sản của Hoa Kỳ tại Venezuela cho lãnh đạo Quốc hội Juan Guaidó, người mà Hoa Kỳ hồi tuần trước công nhận là nhà lãnh đạo hợp pháp của đất nước này. Bộ Ngoại giao cũng đưa ra báo động đỏ cho những người Mỹ du lịch đến Venezuela.

Juan Guaidó

Đây là bước đi mới nhất mà chính quyền Trump đã thực hiện để hỗ trợ Guaidó: Hôm 28/1, Mỹ đã tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt tài chính đối với công ty dầu mỏ của Venezuela, Petróleos de Venezuela (PDVSA), trong nỗ lực gây sức ép buộc Tổng thống Nicolás Maduro. Về cơ bản, đây là một lệnh cấm vận đối với dầu của Venezuela và Mỹ là khách hàng lớn nhất.

Trao quyền lực cho Guaidó đối với tài sản của Hoa Kỳ ở Venezuela sẽ cho phép ông ta vượt qua các thành trì của Maduro, trong nền kinh tế và quân sự. Điều đó đã dẫn đến một số tướng lĩnh và nhà ngoại giao Venezuela đã bắt đầu bày tỏ sự ủng hộ đối với Guaidó, theo NYT.

Maduro đã giận dữ với Mỹ, nhưng không thể không thầm thừa nhận rằng “kho bạc” PDVSA, nơi có 7 tỷ USD tài sản và 11 tỷ doanh thu, bị đóng băng sẽ gây ra khó khăn không nhỏ. Guaidó thành lập một ban giám đốc mới cho PDVSA, khiến Maduro càng khó can thiệp hơn.

Tiếng nói phản đối với động thái của Mỹ cũng dấy lên ở một số nơi. Một số nghị sĩ Mỹ cho rằng chính phủ nên thúc đẩy đàm phán dân chủ hơn là vội vã ủng hộ một đảng đối lập. Còn Nga thì chỉ trích Trump chỉ đang sử dụng các biện pháp trừng phạt nhằm tăng thêm lợi ích thương mại của Mỹ - điều có thể gây nhức nhối cho Nga bởi Venezuela là con nợ hàng tỷ đô của nước này.

Theresa May quay trở lại Brussels

Thủ tướng Theresa May đã đến Brussels để cố gắng giành được những nhượng bộ làm nên bản thỏa thuận Brexit tốt hơn sau khi Quốc hội Anh bỏ phiếu hôm 29/1 sửa đổi một phần thỏa thuận rút lui khỏi Liên minh châu Âu (EU).

Điểm khúc mắc lớn nhất nằm ở vấn đề Ireland: làm sao để tránh xây dựng đường biên giới giữa Ireland, một phần của EU, với Bắc Ireland, một phần của Vương quốc Anh. Chừng nào không đạt được thỏa thuận thương mại dài hạn giữa Brussels và London, Anh vẫn sẽ ở lại trong liên minh về vấn đề hải quan, còn Bắc Ireland sẽ cần tuân thủ một số quy tắc thị trường đơn nhất của EU.

Tuy nhiên, bà May đang tìm kiếm sự nhượng bộ cho một thỏa thuận thương mại vĩnh viễn bao gồm tách biệt hoàn toàn khỏi thị trường đơn lẻ và liên minh hải quan để Vương quốc Anh có thể tạo ra các mối quan hệ kinh tế mới và đặt ra các tiêu chuẩn ngoài châu Âu. Các nhà lãnh đạo ở Brussels thì khẳng định họ không đàm phán lại điều khoản này.

Ngày 29/3/2019 là ngày chính thức Brexit và không có tương lai rõ ràng cho nền kinh tế. Các doanh nghiệp Anh đã sẵn sàng cho mọi tình huống. Niềm tin của nhà đầu tư thấp, sự ra đi của các công ty đa quốc gia và tăng giá tiêu dùng đã thúc đẩy các công ty tái cấu trúc khi nhu cầu thấp hơn và rủi ro tăng cao.

Các công ty cũng đã bắt đầu dự trữ các bộ phận hoạt động thiết yếu, như công cụ cơ khí hoặc vaccine, trước Brexit. Các ngành công nghiệp của Anh đã trải qua các kế hoạch tốn kém, và các quan chức kinh tế lo ngại một cơn hoảng loạn thu mua trước khi giá tăng vọt do thuế quan cao.

Hành tinh nóng lên, trời lạnh hơn

Miền Trung Tây và bờ Đông nước Mỹ trở nên lạnh khốc liệt với nhiệt độ có lúc rơi xuống đến -40 độ C, gây ra ít nhất 20 trường hợp tử vong.

Một người đi làm trong trang bị chẳng khác gì nhà du hành vũ trụ.

Nguyên nhân của đợt lạnh này được cho là do “cơn lốc cực” (gió thổi từ Bắc Cực) mang không khí băng giá tràn xuống. Điều này có thể là do một lượng không khí ấm hơn ở Bắc cực thay thế không khí lạnh hơn.

Biến đổi khí hậu có thể giải thích tại sao Bắc Cực ấm hơn bao giờ hết và cơn lốc này xảy ra. Nếu khí hậu vùng cực tiếp tục ấm lên trong một thời gian dài, không khí lạnh hơn sẽ tiếp tục phát ra bên ngoài Bắc Cực.

Rất rõ ràng, không thể hiểu một cách chung chung rằng “Trái Đất nóng lên” nghĩa là mọi nơi nhiệt độ cao và cảm giác nóng bức. “Nóng” không có nghĩa là không thể gây ra “lạnh”. Năm 2018 vẫn là năm nóng nhất từng được ghi nhận - và khí hậu thay đổi có nghĩa là thời tiết thay đổi.

Nếu bạn sống ở Trung Tây, chỉ cần ở bên trong nhà nhiều nhất có thể. Gió lạnh này thực sự có thể thay thế không khí ấm áp mà cơ thể tự nhiên tạo ra như áo giáp chống lại cái lạnh.

Cựu CEO Starbucks đang nghĩ đến một công việc mới

Ngày 27/1, cựu Giám đốc điều hành Starbucks, Howard Schultz, đã tuyên bố trên chương trình 60 Minutes của đài CBS rằng ông đang nghĩ đến việc tranh cử tổng thống - một ý tưởng mà nói một cách nhẹ nhàng là đã không được hoan nghênh trong những ngày qua.

Schultz sẽ tham gia với tư cách là ứng cử viên của bên thứ ba – điều dự báo có thể giúp cho Tổng thống Trump. Các cuộc thăm dò cho thấy nhiều người Mỹ không muốn bỏ phiếu cho Trump, nhưng một ứng cử viên độc lập có thể lấy bớt số phiếu bầu của những người “chống Trump” và cuối cùng, thành ra lại giúp ông tái nhiệm.

Là một đảng viên Dân chủ trọn đời, Schultz giờ đây tự gọi mình là một người “trung dung độc lập”. Nhưng theo Politico Magazine, nếu cho rằng các cử tri Mỹ đang khao khát một đảng thứ ba độc lập, đứng giữa đường, là không thực tế.

Sự hiện diện của Schultz trên truyền thông cũng dẫn đến việc người ta soi kỹ hơn thời gian ông còn làm Giám đốc điều hành của Starbucks, bao gồm cả những nỗ lực chống lại công nhân liên kết với nhau.

Nếu Schultz ra tranh cử, chiến lược của ông có thể là giành lấy những cử tri không muốn bầu cho Trump hoặc cho đảng Dân chủ. Vì vậy, ông đã thể hiện lập trường quyết liệt chống lại Đảng Dân chủ, khi nói trên MSNBC rằng ông không đồng tình với quan điểm của Đảng. Ông cũng đã tweet (và sau đó đã xóa) lời khen ngợi cho Thượng nghị sĩ Kamala D. Harris và Elizabeth Warren của Đảng Dân chủ.

Schultz cũng được cho là đang tới Iowa, New Hampshire, South Carolina và Nevada, hành trình tiêu biểu cho một ứng cử viên tổng thống của đảng lớn. Tuy nhiên, không giống như các ứng cử viên khác, ông cần phải gianh được quyền để được bầu độc lập.

Tất cả những điều này đã được thực hiện cho một tour quảng bá cuốn sách mới của Schultz, From the Ground Up, mô tả sự đóng góp của ông trong một dự án nhà ở công cộng ở Brooklyn, cũng như giá trị tài sản ròng tăng lên gần 3,5 tỷ USD, mà người dẫn chương trình của đài đã nói “khá vui” là “tạp chí Forbes sẽ nói với ông rằng đó là số tiền nhiều hơn Donald Trump có”, ám chỉ đến số tiền mà các ứng viên có thể đổ ra cho chiến dịch tranh cử của mình.


Lục Kiếm