Thế giới tuần qua: Hố sâu ngăn cách



Thế giới tuần qua: Hố sâu ngăn cách

Lục Kiếm 0:2 10/2/2019

Mỗi tuần trôi qua, các mối quan hệ lại bước sang hình thái mới, có lúc như đang trở lại điểm dịu êm, có lúc lại là “hố sâu” ngăn cách mới. Đáng buồn là, trong tuần mà người Việt Nam và một số nước châu Á khác mừng ngày tết nguyên đán, trao nhau những lời may mắn, thì thế giới lại đang đi theo chiều hướng thứ hai nhiều hơn.

Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez

Ảnh: Alex Wong/Getty Images/Axios

Sự trở lại

Thỏa thuận Xanh Mới (Green New Deal), một ý tưởng của Đảng Dân chủ nhằm giải quyết đồng thời biến đổi khí hậu và thúc đẩy nền kinh tế - đã từng bị ngó lơ, nhưng bây giờ cuối cùng nó sẽ xuất hiện ở quốc hội: Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez và Thượng nghị sĩ Ed Markey của Đảng Dân chủ đã giới thiệu nghị quyết vào hôm 7/2.

Nghị quyết bao gồm các mục tiêu đầy tham vọng nhằm loại bỏ tất cả lượng khí thải carbon của Mỹ và giải quyết bất bình đẳng kinh tế. Nhưng hiện tại, đây không phải là một dự luật - đó là một chương trình nghị sự.

Thỏa thuận cũng kêu gọi tạo ra hàng triệu việc làm mới để xóa đói giảm nghèo và giải quyết tác động của biến đổi khí hậu đối với người thu nhập thấp và người da màu, cũng như chăm sóc sức khỏe toàn cầu, nhà ở giá cả phải chăng và bảo vệ công đoàn.

Ocasio-Cortez đang tập hợp các ứng cử viên Dân chủ năm 2020 để bày tỏ sự ủng hộ cho kế hoạch này, và giờ đây, cuối cùng, có một đề cương cụ thể để nói về con đường chiến dịch. Nếu các ứng cử viên ủng hộ nghị quyết, nó sẽ đóng vai trò là một phép thử cho một số chính sách khác mà ứng viên cũng có thể đưa vào các chiến dịch của họ, bao gồm cả Medicare cho tất cả và bảo đảm việc làm.

Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi không thể hiện cảm xúc của mình đối với thỏa thuận này. Trong một cuộc phỏng vấn vào hôm 6/2 với Politico, bà đã gọi kế hoạch này là “giấc mơ xanh”, nhưng thận trọng phát biểu trong cuộc họp báo hôm 7/2 rằng bà đang mong chờ được đọc một bản kế hoạch “nhiệt tình”.

Cùng ngày, Pelosi cũng đã đưa ra những cái tên Dân chủ vào trong Ủy ban đặc biệt của Hạ viện về biến đổi khí hậu, nhưng trong đó không có Ocasio-Cortez.

Một vài điều quan trọng không được đề cập trong Thỏa thuận Xanh Mới, như cách các thành phố của Mỹ có thể giải quyết tình trạng đô thị ngổn ngang, sử dụng đường cao tốc và cách tốt nhất để xây dựng nhà ở mới trong thành phố nếu có.

Đảng Cộng hòa đã chỉ trích bản nghị quyết, nói rằng nó sẽ đe dọa tốc độ tăng trưởng kinh tế hiện nay. Một số nhóm lao động làm việc trong ngành năng lượng hạt nhân cũng lo ngại kế hoạch này sẽ đe dọa các ngành công nghiệp của họ.

Trái đất ngày càng nóng hơn. Năm 2018 là năm nóng thứ tư trong lịch sử, NASA và Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ cho biết. Và điều đó đi theo một mô hình đáng lo ngại. Năm năm qua là năm năm nóng nhất kể từ năm 2001. Nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng khoảng 2 độ F (hơn 1 độ C) kể từ những năm 1880. Đó là khoảng hai phần ba đường đến giới hạn nóng lên 1,5 độ C được thiết lập trong thỏa thuận khí hậu Paris. Các nhà khoa học tin rằng nếu hành tinh trở nên nóng hơn thế, nó sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ hạn hán, cháy rừng, lũ lụt và thiếu lương thực cho hàng trăm triệu người.

Đại sứ Pháp rời Rome

Một cuộc cãi vã giữa Pháp và Ý lên đến đỉnh điểm tại Pháp khi triệu hồi đại sứ ở Ý về nước hôm 7/2, nói rằng các nhà lãnh đạo dân túy người Ý đang tấn công Tổng thống Pháp Emmanuel Macron để tăng cường vị thế của họ trong cuộc bầu cử sắp tới.

Pháp đã triệu hồi đại sứ tại Ý sau khi nhiều tháng đọ sức giữa Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (trái) và chính phủ dân túy ở Rome, bao gồm cả Phó Thủ tướng Matteo Salvini (phải)

Ảnh: Daily Mail

Bộ Ngoại giao Pháp tuyên bố: Trong vài tháng qua, Pháp đã trở thành đối tượng của những cáo buộc liên tục, tấn công vô căn cứ và những tuyên bố thái quá mà ai cũng có thể dễ dàng biết và nhận ra. Đây là lần đầu tiên một đại sứ Pháp bị rút khỏi Rome kể từ những năm 1940.

Các ứng cử viên Ý đang sử dụng các cuộc tấn công vào Macron, người theo chủ nghĩa thân Âu, để củng cố nền tảng dân tộc của mình. Mới đây, Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Ý Luigi Di Maio đã mời những người biểu tình Pháp từ phong trào Áo vàng đến Rome. Chào đón các phong trào phổ biến giúp các ứng cử viên như Di Maio thu hút sự chú ý, phần lớn được hình thành bởi các thông điệp truyền thông xã hội.

Macron và Bộ trưởng Nội vụ Ý Matteo Salvini thường không đồng ý về các chủ đề như di cư và kiểm tra biên giới: Người Pháp chỉ trích Ý từ chối nhận người tị nạn đến Địa Trung Hải, còn Di Maio đã gọi Pháp là “tân thực dân”.

Dảng của Di Maio liên kết với Đảng Phong trào Năm sao thân Ý, thường được so sánh với những người biểu tình Áo vàng.

Một chủ tịch Ngân hàng Thế giới mới

Tổng thống Trump đã đề cử David Malpass cho vị trí Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB). Malpass là thành viên của Bộ Tài chính về các vấn đề quốc tế và là nhà phê bình chính trị của tổ chức quốc tế.

Ảnh: India Today

Malpass không phải là kẻ ngoại đạo. Trước đây, ông từng phục vụ dưới thời Reagan và George H.W. Bush, cũng như từng làm nhà kinh tế trưởng tại ngân hàng đầu tư Bear Sterns vào năm 2007 và 2008 khi Mỹ bước vào thời kỳ suy thoái.

Ivanka Trump dẫn đầu cuộc tìm kiếm về chủ tịch WB mới, cùng với Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin. Malpass có mối quan hệ mạnh mẽ với Trung Quốc, một trong những cổ đông lớn nhất của WB. Đây có thể được xem là điểm mạnh của ông trong cuộc chạy đua vào chiếc ghế này.

Là một thành viên của chính quyền Trump, Malpass công khai phản đối việc WB cho vay tiền đối với các quốc gia mà ông nghĩ là không xứng đáng. Ông cũng tranh luận về ngân sách cố định cho WB cũng như mức lương giới hạn cho nhân viên.

Malpass đã phác thảo ý tưởng của mình về WB trong buổi điều trần trước Thượng viện Hoa Kỳ hồi năm ngoái. Ông cho rằng WB chỉ nên cho các nước đang phát triển vay, chứ không phải các nước không thực sự cần. Ông chỉ trích WB đã cho Trung Quốc vay quá nhiều, để rồi chính quốc gia này dùng số tiền ấy cho vay lại.

Một ứng cử viên của Trump, người bác bỏ chủ nghĩa đa phương, có thể truyền cảm hứng cho ban điều hành WB. Với tư cách là cổ đông lớn nhất của ngân hàng, theo truyền thống, Mỹ là người đưa ra cái tên Chủ tịch tiếp theo. Nhưng thông điệp chống toàn cầu của Trump lại mâu thuẫn với nhiệm vụ của tổ chức này, ít nhất về mặt công khai, là giảm bớt sự bất an toàn cầu.

Ảnh khỏa thân của Jeff Bezos

Nhà sáng lập Amazon, người giàu nhất thế giới Jeff Bezos đã viết blog khẳng định rằng: AMI, nhà xuất bản của National Enquirer, đã cố tống tiền ông.

Ảnh: BBC

Bezos cho biết AMI đe dọa sẽ tung ra các bức ảnh “đen” và bằng chứng về việc ông ngoại tình. Trong đó, ông chỉ thừa nhận rằng đã gửi cho bạn gái những bức ảnh selfie khỏa thân. Đây có lẽ là phần ít tai tiếng nhất của ông, bởi gửi ảnh khỏa thân cho người tình ư? Ai quan tâm? Ngay cả khi những bức ảnh được gửi trong thời kỳ ông chưa ly hôn, thì nguồn tin thân cận với Bezos khẳng định với Vox rằng ông và vợ đã ly thân trước khi gặp cô bạn gái Sanchez. Dù vậy thì nó cũng khiến ông ở vị thế không thoải mái, song khó mà gây tổn hại thực chất.

Tuy nhiên, thông báo của ông vẫn khá quan trọng. Bởi National Enquirer được xem là có quan hệ với Tổng thống Donald Trump. Các cáo buộc của ông có thể đẩy AMI vào tình thế phức tạp hơn, khi các công tố viên liên bang đang xem xét khoản thanh toán mà AMI đã chuyển cho Karen McDougal, người tuyên bố rằng mình đã ngoại tình với Trump. Cũng đã xuất hiện một số cáo buộc khác nói rằng AMI đã tống tiền mình.

Bezos nói rằng Enquirer đã rất thất vọng vì ông đã sử dụng nhà tư vấn bảo mật tư nhân để điều tra cách mà “tờ báo lá cải” này có được thông tin.

Không ai từ National Enquirer đưa ra lời bình luận với CNN về vấn đề này.

#MeToo và cựu Tổng thống

Theo Tico Times, Óscar Arias Sánchez, người giành giải Nobel Hòa bình năm 1987 và là cựu Tổng thống của Costa Rica, đã bị ba phụ nữ buộc tội tấn công tình dục.

Ảnh: Reuters

Người tố cáo đầu tiên, Tiến sĩ Alexandra Arce von Herold, 34 tuổi, là một bác sĩ tâm thần và nhà hoạt động hạt nhân, thường xuyên gặp Arias, 78 tuổi. Hôm 4/2, Arce đã báo cáo với công tố viên liên bang rằng Arias đã tấn công minh vào năm 2014. Arias phủ nhận các cáo buộc.

Sau đó, Emma Daly nói với tờ Washington Post rằng Arias đã đụng chạm mình vào những năm 1990 khi đang làm phóng viên. Trong email gửi tới Post, một trong các luật sư của Arias cho biết không thể đưa ra lời bình luận vào lúc này, vì cuộc điều tra đang diễn ra.

Người tố cáo thứ ba, Nono Antillón, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với La Nación hôm 5/2 rằng Arias đã tấn công tình dục khi bà là cố vấn của ông vào giữa những năm 1980.

Không ai trong số những người phụ nữ buộc tội Arias đã nói chuyện công khai ngay sau các vụ tấn công, bởi họ cho biết xã hội cho phép đàn ông có những hành vi như vậy với phụ nữ, và dù họ có nói thì cũng không ai tin.

 Ở Costa Rica, phụ nữ có rất ít tiếng nói. Dù nạn quấy rối diễn ra khá phổ biến, chỉ có một chính trị gia từng bị buộc thôi việc vì khiếu nại quấy rối tình dục.

“Chính trị ngày này là âm mưu của những lời bóng gió”, ông Arias đã viết như vậy trong một bài phân tích cho La Nación hồi tháng trước nhằm đáp trả những cáo buộc khác về sự bất hợp pháp trong việc ông phê duyệt một dự án khai thác năm 2008, trước khi nghiên cứu môi trường được hoàn thành.

Đàm phán hòa bình, tấn công bạo lực

Theo Associated Press, ít nhất 26 thành viên lực lượng an ninh Afghanistan đã thiệt mạng tại Kunduz, Afghanistan, vào hôm 5/2. Taliban đã nhận trách nhiệm. Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump đang tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình với nhóm cực đoan và một hội nghị giữa các đại biểu Afghanistan và đại diện Taliban diễn ra tại Moscow.

Ảnh: PBS

Cuộc tấn công mâu thuẫn với thông điệp lạc quan của Trump, rằng Taliban đã từ bỏ và chọn tham gia các cuộc đàm phán hòa bình để chấm dứt cuộc chiến kéo dài 18 năm.

Thực tế hoàn toàn ngược lại, Taliban kiểm soát 40% Afghanistan. Người ta cho rằng việc Mỹ rút quân có thể tạo điều kiện cho Taliban hơn.

Cuộc họp của phái đoàn Afghanistan ở Moscow phần lớn là cựu quan chức, bao gồm cả cựu Tổng thống Hamid Karzai. Tổng thống Afghanistan đương nhiệm Ashraf Ghani, vắng mặt, làm dấy lên sự chỉ trích rằng không có thể có đảm bảo về mặt pháp lý nếu không có thành viên chính phủ tham gia.

NYT nhận định: Hội nghị đã xây dựng hình ảnh người đàm phán hòa bình cho Nga.

Tháng trước, đại diện của Mỹ và Taliban đã gặp nhau tại Doha, Qatar, để thảo luận về kế hoạch hòa bình. Nhóm này đồng ý rằng sẽ không có tổ chức khủng bố nào sử dụng đất Afghanistan miễn là Mỹ hứa sẽ rút lực lượng. Taliban sẽ gặp lại Hoa Kỳ vào ngày 25/2.

Xem thêm

Vì sao Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều lần 2 diễn ra ở Việt Nam

Chưa có thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung trước khi Trump gặp Tập

Trump bắt đầu tái tranh cử với 19 triệu USD


Lục Kiếm