Thế giới tuần qua: Hai lên, một xuống, một “đặt gạch”

Thế giới tuần qua: Hai lên, một xuống, một “đặt gạch”

Lục Kiếm 14:56 14/5/2017

Tuần qua, thế giới chứng kiến hai vị chính trị gia lên ngôi cùng một vị xuống đài. Kèm theo đó vẫn là biểu tình ở một đất nước khủng hoảng về kinh tế.

Ngôi sao The Rock sẽ là gương mặt Tổng thống mới? Ảnh: James Devaney/WireImage

Trump “nướng” (cựu) Giám đốc FBI

Nước Mỹ tuần qua xoay quanh cái tên: James Comes – (cựu) Giám đốc FBI. 

Về cơ bản, ông đã bị Tổng thống Donald Trump sa thải. Nguyên nhân là do xử lý kém trong vụ rò rỉ email cá nhân của Hillary Clinton. Tuy nhiên, theo Vox, nhiều ý kiến cho rằng: Thực chất Trump muốn ngăn cản Comey điều tra khi FBI cho biết có thể có sự liên quan với Nga và chiến dịch tranh cử năm 2016 của Trump. Vụ việc diễn ra chỉ vài ngày sau khi Comey đề xuất tăng nguồn lực (tiền + người) để điều tra vụ bê bối.

Giám đốc FBI Comey làm chứng tại Ủy ban Thẩm phán Tòa án Tối cao Thượng viện. Ảnh: Zach Gibson / Getty Images

Nhà Trắng nhiều lần nhấn mạnh rằng đã sa thải Comey theo đề xuất của Bộ Tư pháp. Cụ thể là từ Tổng chưởng lý (Bộ trưởng Tư pháp) Jeff Sessions và Phó Tổng chưởng lý Rod Rosenstein.

Tuy nhiên, Trump đã thừa nhận chính bản thân ông cũng muốn sa thải Comey trong cuộc phỏng vấn với NBC: Tôi sẽ sa thải bất chấp đề nghị nào.

Twitter lại một lần nữa không thể thiếu trong cuộc sống của Trump. Ông đã lên cảnh báo Comey: James Comey tốt hơn là không có “băng ghi âm” cuộc hội thoại trước khi ông ta kịp rò rỉ cho báo chí!

Vậy là Nhà Trắng có ghi âm lại cuộc họp trong Phòng Bầu Dục với các quan chức như Comey? Rõ ràng Thư ký truyền thông Sean Spicer từ chối cơ hội bác bỏ điều này trong cuộc họp báo hôm 12/5.

Trong khi đó, New York Times dẫn “các nguồn thân cận với Comey” cho hay: trong bữa tối giữa Comey với Trump, Tổng thống đã yêu cầu Giám đốc FBI lòng trung thành, còn ông chỉ đưa ra “sự trung thực”.

Nhiều chuyên gia phân tích không hài lòng. Một người đã nói với Vox rằng: Đây là biểu hiện của chế độ bán độc đoán và độc đoán.

Tuy nhiên, nhiều dấu hiệu cho thấy cuộc điều tra sẽ không ngừng lại. Một trong số đó là quyền Giám đốc FBI Andrew McCabe cho biết cuộc điều tra “rất có ý nghĩa” và sẽ tiếp tục.

Trong một diễn biến có thể liên quan, Trump đã ký quyết định thành lập ủy ban nghiên cứu sự gian lận bầu cử. Ông tuyên bố “hàng triệu” phiếu bầu bất hợp pháp đã lấy đi những thứ thuộc về mình. Nhưng nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy: cực kỳ hiếm hoi có gian lận trong bầu cử ở Mỹ.

Venezuela vẫn hỗn loạn, biểu tình... như cũ

Hình ảnh biểu tình ngày 10/5 ở Venezuela. Cuộc xung đột giữa người biểu tình và cảnh sát đã khiến gần 40 người thiệt mạng (tính từ 1/4). Ảnh: AFP

Venezuela đang trong tình trạng hỗn loạn nghiêm trọng, bị vây trong các cuộc biểu tình phản đối chính phủ kéo dài hơn một tháng, số người thiệt mạng đã lên gần 40. 

Chính phủ bào chữa cho hành động trấn áp của mình bằng cách cáo cuộc người biểu tình sử dụng vũ khí hóa học. Theo Fox News, thứ vũ khí đó là… những chai chứa đầy phân ném vào cảnh sát!

Tại sao người Venezuela giận dữ như vậy? Chất xúc tác lớn là quyết định giành quyền lực Quốc hội của Tòa án tối cao. Tuy nhiên, đó chỉ là giọt nước tràn ly. Trong cái “ly” đó là những vấn đề kinh tế đáng quan ngại. Phần lớn chính sách của Chính phủ gây ra thiếu hụt nghiêm trọng, từ lương thực tới chăm sóc sức khỏe. Chỉ cần nhìn vào con số mỗi người dân trung bình sụt mất 8,5kg cân nặng trong 2015-2016 là đủ thấy mức độ khủng hoảng ở đất nước này.

Tổng thống mới, kỳ vọng mới

Tân Tổng thống Hàn Quốc cùng người ủng hộ. Ảnh: Ed Jones/AFP/Getty Images

Hôm 8/5, cử tri Hàn Quốc đã chọn ông Moon Jae-in làm Tổng thống tiếp theo của họ. 

Moon Jae-in là một chính trị gia tự do, có kế hoạch hạn chế quyền lực của các tập đoàn đang nắm giữ phần lớn nền kinh tế. Ông cũng là một người tị nạn Triều Tiên và mong muốn thay đổi chính sách của Hàn Quốc với người hàng xóm.

Việc bầu cử là kết quả của một chiến dịch kéo dài 60 ngày sau khi cựu Tổng thống Park Geun-hye (nữ tổng thống đầu tiên và con gái của Park Chung-hee) chính thức bị bắt giam và sa thải ngày 10/3 trong một bê bối tham nhũng và lạm dụng quyền lực.

Đây cũng là cuộc bầu cử có số cử tri đi bầu cao nhất trong 20 năm qua ở Hàn Quốc, đồng thời chứng kiến cú ngoặt lịch sử khi quyền lực của đảng bảo thủ (gần như nắm quyền lực ở Hàn Quốc trừ giai đoạn 1998-2008) chuyển sang một lực lượng khác.

Mặc dù Moon được xem là chính trị gia cánh tả, nhưng theo Guardian, ông không thực sự tả. Ông từng là nhân viên mẫn cán dưới thời Tổng thống Roh Moo-hyun, một chính trị gia theo đuổi “chính sách tỏa nắng” với Triều Tiên. Chính sách này xuất hiện trong giai đoạn phe bảo thủ không nắm quyền (1998-2008), đề cao tình hữu nghị với Triều Tiên hơn là trừng phạt. Cũng duy trì chính sách này, cựu Tổng thống Kim Dae-jung nhận được giải Nobel Hòa bình cho những nỗ lực hàn gắn mối quan hệ với Triều Tiên.

Một trong những câu hỏi lớn nhất được đặt trước mặt tân Tổng thống lúc này là: Liệu Moon có mang “nắng” quay lại? Foreign Policy đánh giá là có.

Moon ủng hộ mở cửa đối thoại với Triều Tiên khi nhìn thấy lập trường cứng rắn của những người tiền nhiệm thất bại. Ông còn nói muốn mở lại khu công nghiệp phía Bắc, nơi giao lưu giữa hai miền bán đảo. Theo một góc nhìn nào đó, việc Moon lên nắm quyền sẽ phù hợp với tuyên bố đã mềm đi của Trump dành cho nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. 

Tuy nhiên, ông Moon, dù nói rằng mình “cùng trang” với Trump, có lập trường khá khác. Ông hoài nghi Mỹ và muốn xem xét lại kế hoạch cho Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa. 

Gương mặt đại diện mới

Tân Tổng thống và (cựu) Tổng thống. Ảnh: Jeff J Mitchell/Getty Images

Emmanuel Macron, một chính trị gia tự do có tư tưởng thân thiện với người nhập cư, đã giành chiến thắng trong cuộc chạy đua chức Tổng thống Pháp hôm 7/5. Một diễn biến cực kỳ đáng chú ý sau khi chủ nghĩa dân túy lên ngôi ở Anh và Mỹ.

Macron, 39 tuổi, trở thành Tổng thống trẻ nhất trong lịch sử nước Pháp với 66,1% phiếu bầu, vượt xa các con số trong những cuộc thăm dò. Đối thủ Marine Le Pen, với chính sách mềm mỏng hơn, đã thu được 33,9% phiếu bầu, thành tích cao hơn nhiều so với người cha năm 2002, nhưng vẫn không thành công. Đáng nói là bà Le Pen thậm chí còn không được xếp… thứ hai. Trong khi Macron có hơn 20 triệu phiếu, Le Pen được hơn 10 triệu phiếu thì phiếu trắng lên tới gần 15,5 triệu phiếu. Điều đó cho thấy sự không hài lòng cho cả hai ứng viên.

Dù vậy, việc bà Le Pen vào vòng hai cho thấy cử tri Pháp đang ngày càng quan tâm đến xu hướng dân túy. Macron bình luận: Tôi hiểu những tức giận, hoài nghi và lo lắng. Tôi sẽ làm tất cả những gì có thể trong 5 năm tới để đảm bảo rằng họ không bầu cho chủ nghĩa cực đoan một lần nữa.

Nếu Macron muốn thực hiện chính sách của mình, tốt hơn hết là ông nên giành được đa số ghế trong Quốc hội. Điều này có khả năng rất cao khi Reuters dẫn dự báo cho thấy: Đảng En Marche của Macron đang chiếm đông đảo nhất, theo sau là Đảng Cộng hòa, Đảng xã hội và Mặt trận Quốc gia Pháp. Có thể thấy, Macron đã giành được sự ủng hộ của những người đã bỏ phiếu cho các ứng viên Jean-Luc Mélenchon (cánh tả), Benoît Hamon (đảng Xã hội), và François Fillon trong vòng một.

Chắc chắn, EU rất mừng trước kết quả này, còn Trump và Putin sẽ không quá hài lòng khi lại một Tổng thống duy trì quan điểm trái ngược.

The Rock tranh cử Tổng thống?

Dwayne “The Rock” Johnson. Ảnh: Getty Images

Một ngôi sao chạy đua chức Tổng thống/Chủ tịch có vẻ là mô hình thành công mới. Dwayne “The Rock” Johnson đang tỏ ra “xem xét một khả năng thực sự” cho cuộc chạy đua này.

The Rock nổi tiếng với các vai “đô vật”, bao gồm trong cả bộ phim mới Baywatch

Anh cũng không quên đùa về chiến dịch tranh cử của người rất có thể là “tiền nhiệm”: Chắc chắn Nhà Trắng có chỗ đậu xe cho tôi. Anh không tiết lộ đã bỏ phiếu cho ai hồi năm 2016, nhưng đã công khai phản đối lệnh cấm đi lại của Trump (hay còn được gọi là “lệnh cấm Hồi giáo”).

Đó có thể là câu đùa, nhưng theo Washington Post, Johnson thực sự nghiêm túc với ý định này. Thậm chí, trang National Review bảo thủ hồi tháng 4 có viết một bài về Johnson với tựa đề “Người nổi tiếng mà chúng ta cần”.

Dù sao đi nữa thì dường như cả Đảng Dân chủ và Cộng hòa đang tìm kiếm bất kỳ điều gì có thể đánh bại “chủ nghĩa Trump”. Một người như Johnson, một ngôi sao màn ảnh (như Trump) song cam kết lắng nghe cả những ý kiến bất đồng, điều mà Trump rõ ràng thể hiện kém cỏi.

 


Lục Kiếm

Tổng hợp