Thế giới tuần qua: Đau đầu “đặt ván” và lỗ hổng tình dục



Thế giới tuần qua: Đau đầu “đặt ván” và lỗ hổng tình dục

Lục Kiếm 8:10 15/10/2017

Mỹ đã và đang tiến hành các cuộc chia ly. Tuần này là bản thỏa thuận với Iran hay UNESCO sau thời gian dài “cơm không lành, canh chẳng ngọt”. Trong khi đó, Mỹ lại đau đầu vì không thể nặng tay hơn với Triều Tiên. Trong nội bộ nước này, ở thế giới hào nhoáng hàng đầu, các vụ kiện cáo bóc phốt ông trùm quyền lực liên tục diễn ra. Ngược lại, một đất nước luôn đau đầu với nạn tảo hôn và cưỡng bức đang dần cho thấy diện mạo mới.

Trump đặt ván bài Iran ở Quốc hội

Theo NYT, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức tuyên bố: Ông sẽ không duy trì thỏa thuận hạt nhân với Iran từng được đàm phán dưới thời Tổng thống Obama. Thỏa thuận này đã nới lỏng các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Iran nhằm đổi lấy quốc gia này hạn chế chương trình hạt nhân.

Tổng thống Trump: Iran có hạnh kiểm xấu

Bằng cách làm như vậy, về kỹ thuật, Trump không kết thúc thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Thay vào đó, ông đang thay đổi quyết định của Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát, những người không hề che giấu thái độ “khinh miệt” với bản thỏa thuận.

Tổng thống Trump cũng nói rằng: Nếu Quốc hội không đưa ra luật mới để đối phó với Iran (chẳng hạn tăng cường lệnh trừng phạt “chà đạp” lên thỏa thuận), ông sẽ tự mình kết thúc nó. Phát ngôn viên Nhà Trắng Paul Ryan đã nhanh chóng ủng hộ quyết định của Trump, nói rằng: Mỹ không nên tiếp tục duy trì thỏa thuận “mắc lỗi trầm trọng”.

Trump đã cáo buộc Iran vi phạm các điều khoản của thỏa thuận. Nhưng chính quyền Mỹ, các quan chức châu Âu và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế lại chưa đưa ra những ý kiến tương tự.

Dù gần đây Iran có tiến hành một số thử nghiệm tên lửa đạn đạo, nhưng xét về kỹ thuật, thỏa thuận không cấm điều này.

Trump không đưa ra lý do thuyết phục để loại bỏ thỏa thuận. Ông ta chỉ nhiều lần lặp lại rằng: Nó là thứ tồi tệ. Nhưng theo Vox, các thành viên nội các lại kêu gọi ông tiếp tục duy trì bản thỏa thuận. Bởi họ cho rằng: Nếu loại bỏ nó sẽ gây ra thiệt hại cho Mỹ nhiều hơn với Iran.

Các quan chức châu Âu khẳng định: Họ vẫn giữ nguyên cam kết trong thỏa thuận, bất kể Mỹ có quyết định đưa ra hành động như thế nào. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron từng bày tỏ quan ngại về khả năng thỏa thuận bị hủy bỏ, Iran sẽ không có động cơ ngừng chương trình hạt nhân và có thể tiến hành các kiểu đe dọa tương tự Triều Tiên.

Mỹ chia tay UNESCO

Ngày 12/10, Mỹ tuyên bố sẽ rời UNESCO, cơ quan văn hóa, khoa học và giáo dục của Liên Hợp Quốc có nhiệm vụ bảo vệ các di sản thế giới, hỗ trợ giáo dục, thúc đẩy xóa nạn mù chữ và bảo vệ quyền lợi phụ nữ với cái cớ “có thái độ thù địch” với Israel.

UNESCO và Mỹ có mối quan hệ đặc biệt căng thẳng kể từ năm 2011, khi UNESCO chỉ định Palestine là quốc gia thành viên độc lập. Năm 2013, Mỹ mất quyền bỏ phiếu trong UNESCO sau khi không đóng đủ “lệ phí” thường xuyên. Có thể nói, Mỹ đã không hoạt động trong tổ chức này từ lâu. Trump là người “chặt đứt” mối quan hệ một cách hoàn toàn.

Với sự ra đi của Mỹ, các thành viên “không phải phương Tây” sẽ có tiếng nói nhiều hơn trong các nghị quyết mà Mỹ và Israel không thích.

Trump than phiền Trung Quốc “nương tay” với Triều Tiên

Tháng 9/2017, Tổng thống Trump từng tweet rằng: Triều Tiên đang trở thành mối đe dọa lớn. Thật xấu hổ là Trung Quốc có giúp ngăn chặn điều đó, nhưng rất phập phù. Ngày 9/10, ông Trump lặp lại chủ đề này, khi tweet rằng: Chính sách của Mỹ không hiệu quả.

4

Một nhân viên nhà hàng ở Hunchun đang giơ cao con cua bự đến từ Triều Tiên.

Trump muốn Trung Quốc sử dụng vị thế đối tác thương mại chính với Triều Tiên để buộc nhà lãnh đạo Kim Jong Un phải thay đổi chính sách.

Phóng viên CNN đã đến thành phố Hunchun, nằm không xa khu vực biên giới giữa Triều Tiên, Trung Quốc và Nga. Nơi đây là thị trường hải sản khổng lồ, giúp Triều Tiên thu về 300 triệu USD/năm. Chính quyền Trump cáo buộc điều này đã giúp tài trợ chương trình vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng. Ngay cả khi Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt, những con cua khổng lồ từ Triều Tiên vẫn bán đầy chợ ở Hunchun, mà theo lời một người bán hàng là “buôn lậu”. Đó là chưa tính đến nhiều mặt hàng “lậu” khác.

Justin Hastings - Giáo sư tại Đại học Sydney, người nghiên cứu về thương mại của Triều Tiên - nhận định: Trung Quốc có cách nhìn khác về sự trừng phạt. Họ cho rằng chỉ cần phạt đủ để báo hiệu với đối phương rằng họ đang không vui. Điều đó có thể nhìn thấy ở Dandong - trung tâm thương mại lớn xa hơn, tâm điểm kinh tế trong mối quan hệ Trung - Triều. Theo CNN, ở đây, những chuyến hàng thiết yếu vẫn ra vào hàng ngày.

Trong khi Mỹ muốn sự trừng phạt nặng tay, một cú giáng thực sự, hiển nhiên “sụp đổ” không phải điều Trung Quốc kỳ vọng. Nhờ đó, những con cua Triều Tiên vẫn ngênh ngang ở khu giao thương biên giới và đi vào các nhà hàng ở đâu đó.

Catalonia “thắng phanh” khủng hoảng

Thật khó để nói chính xác những gì đang xảy ra ở Catalonia lúc này, sau khi những người ly khai tổ chức cuộc bỏ phiếu để rời khỏi Tây Ban Nha, tuyên bố độc lập, rồi sau đó dường như đã lùi bước.

Theo NYT, ngày 10/10, nhà lãnh đạo Carles Puigdemont của Catalonia cho biết: Khu vực tự trị có quyền độc lập, nhưng tạm thời sẽ chưa chính thức tách ra để “đối thoại” với Chính phủ Tây Ban Nha.

Người biểu tình phản đối sự ly khai

Có vẻ Tây Ban Nha đang hoang mang. Thủ tướng Mariano Rajoy đã yêu cầu Puigdemont làm rõ liệu Catalonia có kế hoạch tách ra thực hay không và buộc tội ông này cố tình lừa đảo mọi người. Ông Rajoy cũng cho Catalonia thời gian để suy nghĩ lại và từ bỏ ly khai hoặc nếu không ông có thể loại bỏ chữ “tự trị” trong cách gọi khu vực này và đặt vùng đất này dưới sự kiểm soát hoàn toàn của chính phủ Tây Ban Nha.

Tây Ban Nha có 17 khu tự trị. Mỗi khu đều có chính quyền riêng. Nhưng tất cả vẫn nằm dưới thẩm quyền của chính quyền trung ương. Trong đó, Catalonia, khu vực phía Bắc, nơi có đội bóng lừng danh Barcelona “đóng quân đã dấy lên phong trào ly khai để trở thành quốc gia độc lập. Tuy nhiên, cuộc trưng cầu dân ý ngày 1/10 chỉ có chưa đến một nửa dân số Catalonia đi bỏ phiếu. Điều đó khiến cho tính hợp lệ của lần trừng cầu dân ý này trở nên thiếu cơ sở.

Sự chia rẽ rất rõ ràng, khi hàng trăm ngàn người ủng hộ Tây Ban Nha đã xuống đường ở Barcelona. Tương tự, EU cũng cực lực phản đối, vì có thể tạo nên làn sóng ly khai ra toàn châu lục.

Danh sách buộc tội trùm Hollywood ngày càng tăng

Tuần qua đã xuất hiện thêm nhiều gương mặt nữ diễn viên nổi tiếng cáo buộc nhà sản xuất Hollywood Harvey Weinstein có hành vi quấy rối, hành hung và hãm hiếp. Trong đó có những người rất nổi tiếng như Gwyneth Paltrow và Angelina Jolie.

Paltrow, người làm việc cùng Weinstein trong bộ phim Emma dựa trên tiểu thuyết của Jane Austen, nói với NYT rằng: Nhà sản xuất đã “đưa ra lời đề nghị” khi cô mới 22 tuổi và cô đã từ chối. Jolie cũng đưa ra cáo buộc tương tự.

Trong khi đó, tờ New Yorker công bố kết quả điều tra cho thấy: Weinstein đã có hành vi lạm dụng và bạo lực với nhiều diễn viên, trợ lý từng làm việc chung trong ít nhất 30 năm qua. Asia Argento cáo buộc cô đã bị cưỡng bức.

New Yorker cũng phát hành bản ghi âm cho thấy Weinstein thường đe dọa một phụ nữ Ý tên là Ambra Battilana Gutierrez đến phòng khách sạn của mình, chỉ một ngày sau khi cô này cáo buộc ông ta tội quấy rối. New Yorker cho biết: Cảnh sát đã có được bản ghi âm này từ lâu, nhưng chưa bao giờ tạo thành vụ kiện chống lại  Weinstein.

Một vấn đề khác nổi lên từ vụ việc gây chấn động này là quy tắc ngầm “im lặng là vàng” trong Hollywood. Dù có một số ý kiến chỉ trích trong giới, nhưng nhìn chung, phần lớn mọi người không thực sự “nói ra”.

Những tin đồn về Weinstein đã râm ran nhiều năm nay, nhưng bị hủy bỏ bởi sức ảnh hưởng quá lớn của người này. Theo Vox, một số người trong ngành còn công khai nói rằng họ sợ Weinstein.

Ấn Độ “lấp” lỗ hổng quấy rối tình dục

Tòa án Tối cao Ấn Độ đã đưa ra phán quyết quan trọng mới về nạn tảo hôn: Chồng quan hệ với vợ chưa thành niên sẽ bị coi là phạm tội hiếp dâm. Họ cũng đã nâng độ tuổi thành niên lên 18, lấp lại lỗ hổng lớn trong luật pháp của đất nước này khi trước kia quy định chỉ bé gái 15 tuổi mới có quyền kiện chồng hiếp dâm.

Cô dâu 7 tuổi ngồi sau chiếc xe tải chờ đợi các thành viên còn lại trong gia đình sau khi kết hôn.

Quy định cũ khiến các cô gái từ 15 đến 18 dễ bị tổn thương, mặc dù luật pháp đã cấm tảo hôn kể từ năm 1978. Những người ủng hộ quyền phụ nữ ở Ấn Độ cho biết: Việc tảo hôn vẫn duy trì ở các khu vực bảo thủ và vùng nông thôn, nơi có rất ít sự giám sát.

Các nhóm nhân quyền cũng cáo buộc luật đã đẩy nhiều cô gái vào vòng nguy hiểm. Hơn 34 nghìn vụ hãm hiếp đã xảy ra trong năm 2015. Khoảng 40% phụ nữ cho biết: Họ bị lạm dụng trong gia đình. 70% cô dâu Ấn Độ nói chồng cưỡng bức họ.

Dù luật mới đáng khích lệ, song BBC cũng quan ngại rằng: Khả năng thực thi không cao, nhất là ở những vùng ít bị giám sát và có sự che đậy của chính cha mẹ cô gái. Điều này khiến các cô gái trẻ khó có thể tiếp cận nhà cầm quyền và tố cáo những gì họ phải chịu đựng.

 


Lục Kiếm