Thế giới tuần qua: “Con thoi” chính khách giữa những làn ranh tranh đấu



Thế giới tuần qua: “Con thoi” chính khách giữa những làn ranh tranh đấu

Lục Kiếm 5:57 28/5/2017

Tuần qua dường như là khoảng thời gian Trump hoạch định các loại “tình bạn”. Có tình thắm thiết hơn, có tình lạnh lùng hơn, lại có tình sặc mùi tiền hơn. Bên cạnh đó, thế giới cũng chứng kiến các cuộc đấu tranh, có cả hy vọng lẫn mất mát.

Tổng thống Trump điện đàm từ Nhà Trắng. Ảnh: Bloomberg

“Tình bạn” Trump-Duterte lên nấc mới

“Tình bạn” này càng trở nên “thắm thiết” khi Tổng thống Donald Trump ca ngợi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte rằng: Tôi muốn chúc mừng ông vì tôi đang nghe về cuộc chiến đáng kinh ngạc về vấn đề ma túy. Tuy nhiên, chính sách này không được ca ngợi. Theo Guardian, chính sách này khuyến khích các vụ giết người không qua phán xét với khoảng 7.000 trường hợp đã được thi hành.

Dù bị chỉ trích, Tổng thống Duterte không tỏ ý sẽ thay đổi. AFP cho hay: Ông này còn “pha trò” bằng hình tượng tấn công tình dục với phụ nữ: Các anh cứ làm việc của mình. Tôi sẽ xử lý phần còn lại. Tôi sẵn sàng chịu tù thay các anh. Nếu các anh ‘tấn công’ ba người (phụ nữ - PV), tôi sẽ nói tôi đã làm.

Thông thường, nước Mỹ sẽ đóng vai trò rao giảng nhân quyền. Nhưng đến thời Trump, gió đã đổi hướng.

“Tình bạn” Trump-NATO xuống nấc mới

Chuyến công du nước ngoài của Tổng thống Trump đã suôn sẻ cho đến hôm 25/5, khi Hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra.

Tổng thống Donald Trump phát biểu bên cạnh Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg ngày 25/5. Ảnh: Reuters/Christian Hartmann

Trump từng ám chỉ rằng: Nếu Nga tấn công thành viên NATO, Mỹ sẽ không giúp phản công lại. Ngày 25/5, Trump đã có thêm bước đi nữa để cho thế giới thấy rằng: Đó không phải ám chỉ mà là thực tế. Vào thời điểm nhiều người cho rằng ông sẽ tán thành Điều V của Hiến chương NATO với hứa hẹn bảo vệ lẫn nhau, song Trump đã không làm thế.

Trên thực tế, do quân đội Mỹ vẫn tham gia vào các hoạt động quân sự cùng NATO, nên việc Trump không nhắc tới Điều V có thể không thực sự nghiêm trọng như vậy. Nhưng đó vẫn là dấu hiệu cho thấy, ngay cả khi Mỹ có giúp cũng khá hạn chế. Thậm chí, Trump còn chê bai Đức, phàn nạn về việc người Mỹ mua quá nhiều BMW và lướt qua Thủ tướng Montenegro để tiến vào chính giữa khung hình.

Mọi chuyện xảy ra trong bối cảnh Anh đang “hối hận” vì chia sẻ thông tin tình báo với Mỹ, tạo cơ hội cho Mỹ “rò rỉ” thông tin về cuộc điều tra vụ tấn công Manchester. London đã thông báo rằng sẽ hạn chế trong tương lai. Chính quyền Trump hứa hẹn sẽ quản lý chặt chẽ hơn. Nhưng Politico lại cho biết: Có thông tin nói rằng mật vụ Mỹ không làm rò rỉ thông tin mà chính là Tổng thống.

Giờ thì, đối lập với nụ cười đặc trưng kiểu Trump, các nhà lãnh đạo châu Âu không thể cười nổi.

 “Tình bạn” Trump-Arab Saudi đi vào thỏa hiệp

Trong chuyến thăm Arab Saudi, Tổng thống Trump đã vạch ra chính sách “chủ nghĩa hiện thực có nguyên tắc” ở Trung Đông.

Tổng thống Trump và Nhà vua Arab Saudi ngày 21/5. Ảnh: Reuters

Slate đánh giá: Ở một mức độ nào đó, Trump đang bập bênh khá thành công với cả hai dòng Hồi giáo Sunni (Arab Saudi là đại diện) và Shiite (Iran đại diện). Trong khi đó, cuộc chiến giữa Arab Saudi và Iran đã diễn ra trong nhiều thập kỷ và là nguyên do gây ra sự bất ổn trong khu vực.

Mỹ vốn có truyền thống đứng về Arab Saudi hoặc khá trung lập như Obama. Trong khi đó, Trump có cách nghĩ khác: miếng ngon cho Arab Saudi trước và nước này sẽ đi theo Mỹ.

Một số nhà quan sát ca ngợi Trump mang luồng gió mới cho khu vực. Quả thực, nội bộ dòng Sunni lại nhanh chóng mâu thuẫn sau khi Trump rời đi. Arab Saudi và Các tiểu vương quốc Arập thống nhất bắt đầu chỉ trích Chính phủ Qatar, ngay cả khi Quatar tuyên bố họ không đưa ra lời bình luận khiếm nhã nào. Đó chỉ là “tin vịt”.

Nhưng bản thân Arab Saudi có sự “khiếm nhã” riêng khi vận động Tổng thống Mỹ thay đổi quy định cho phép các nạn nhân vụ 11/9 kiện Chính phủ Arab Saudi tài trợ khủng bố.

Lại một cuộc tấn công

Một kẻ đánh bom tự sát làm 22 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương trong buổi hòa nhạc của Ariana Grande tại Manchester (Anh) trong ngày 22/5. Các nạn nhân chủ yếu là các cô gái trẻ, bao gồm cả trẻ 8 tuổi. Vụ đánh bom này để lại ký ức kinh hoàng cho những người chứng kiến.

Một phụ nữ đặt hoa tưởng niệm nạn nhân vụ Manchester. Ảnh: Bloomberg

Người đánh bom, được xác định là “quân” ISIS, Salman Abedi, 23 tuổi, sinh ra ở Manchester, bố mẹ là người Libya nhập cư. Những người quen biết anh ta nói: Abedi có quan điểm cực đoan. Nhưng họ không nghĩ anh ta có thể tiến hành một vụ như vậy.

Dù những năm gần đây châu Âu hay bị tấn công, song theo Vox, vụ Manchester lại khá bất bình thường. Bởi nó được thực hiện bởi kẻ đánh bom tự sát, thường chỉ diễn ra ở vùng Trung Đông (không kể vụ 11/9).

Nước Anh tin rằng: Brexit sẽ giúp họ an toàn. Nhưng vấn đề không nằm ở chuyện Anh có nằm trong khối EU hay không, mà người Anh đã đối mặt với khủng bố như thế nào. Theo Guardian, các “con sói đơn độc” thực tế không hẳn cô độc như chúng ta vẫn nghĩ. Chúng luôn rò rỉ một ít thông tin với người xung quanh. Như trong trường hợp vụ Manchester, Abedi vốn có quan điểm cực đoan rất rõ ràng. Vấn đề là hệ thống chống khủng bố còn quan liệu và tệ hại trong việc lập hồ sơ để ngăn chặn trước khi vụ việc xảy ra.

Brazil “bùng lửa”

Brazil đã bị ảnh hưởng bởi những lời kêu gọi Tổng thống Michel Temer từ chức. Một tờ báo đã đưa tin về sự tồn tại cuộn băng ghi lại Temer dường như ra lệnh cho một trùm doanh nghiệp đút lót cho một cựu chính trị nhằm bưng bít thông tin.

Temer đã phủ nhận cáo buộc. Nhưng nhiều vụ bê bối tham nhũng đã kéo bộ sậu khổng lồ, bao gồm cả thân cận với Tổng thống đương nhiệm và tiền nhiệm, xuống ngựa. Tuy nhiên, Temer từ chối từ chức: Họ sẽ phải dùng vũ lực để buộc tôi xuống. Người biểu tình coi đó là lời thách thức.

Cảnh sát sử dụng hơi cay, đạn cao su, lựu đạn âm thanh.  Ảnh: Frontnews.eu

Bloomberg đưa tin: Các cuộc biểu tình đã lên cao trào vào ngày 24/5, khi những người biểu tình tập trung đốt một tòa nhà của chính phủ. Sau vụ việc này, Tổng thống Temer đã ra lệnh quân đội tuần tra đường phố.

Theo AP và Guardian, hình ảnh đăng trên Facebook cho thấy dường như cảnh sát đã bắn vào người biểu tình. 49 người đã bị thương.

Sau khi bị chỉ trích, Tổng thống Temer đã cho lui quân vào ngày 25/5. Lúc này, người biểu tình cũng đã bình tĩnh lại. Nhưng Temer còn phải đối đầu thử thách khác: Đầu tháng 6, tòa án sẽ ra phán quyết liệu nạn tham nhũng như hiện nay có thể là căn cứ hủy bỏ kết quả bầu cử hay không. The Economist đánh giá: Nếu tòa nói có, Chính phủ Temer sẽ bị giải thể.

Chiến thắng lớn của cộng đồng LGBT

Trong lúc rối ren này, Tòa án Tối cao của Đài Loan đã ra phán quyết: Luật ngăn cấm hôn nhân đồng tính là vi hiến và phải thay đổi.

Ảnh: goodnewsnetwork.org

Theo đó, cơ quan lập pháp có hai năm để thông quy định về hôn nhân đồng tính. Nếu không, cặp vợ chồng đồng tính sẽ được phép kết hôn theo đúng quy định như với các cặp vợ chồng dị tính.

Khác với các nước ở châu Á, Đài Loan có phong trào LGBT được thiết lập có bài bản. Với một số người Đài Loan, cuộc chiến chống lại hôn nhân phân biệt đối xử đã trở thành biểu tượng dân chủ.

Tất nhiên, phán quyết này chưa phải hồi kết của cuộc đấu tranh. Bởi lực lượng thủ cựu trong xã hội Đài Loan sẵn sàng lập hội để chống lại sự công nhận này.

 


Lục Kiếm