Thế giới tuần qua: Con đường gập ghềnh



Thế giới tuần qua: Con đường gập ghềnh

Lục Kiếm 23:9 17/8/2019

Bức tranh trái ngược trong tuần qua: Nếu như Thủ tướng Canada gặp khó với Tòa án thì Bộ trưởng Nội vụ Ý lại thách thức Tòa án. Brexit rơi vào cuộc đấu tranh mới trong khi Hồng Kông vẫn còn là ẩn số. Cũng may thay, không phải lúc nào cũng chỉ toàn tin xấu. Hy vọng đã xuất hiện khi người ta tìm ra loại thuốc được kỳ vọng có thể chiến thắng dịch bệnh Ebola.

Thủ tướng Canada Justin Trudeau bước đến buổi họp báo vụ SNC-Lavalin

Ảnh: Lars Hagberg/AFP/Getty Images

Thủ tướng gặp khó

Vụ bê bối đạo đức của Thủ tướng Canada Justin Trudeau, một lần nữa lại xuất hiện trên bảng tin, chỉ hai tháng trước cuộc bầu cử tiếp theo.

Theo Washington Post, vào tháng 2/2019, Trudeau bị lôi kéo vào vụ bê bối chính trị lớn nhất trong sự nghiệp: Ông bị buộc tội đẩy Bộ trưởng Tư pháp khi ấy là Jody Wilson-Raybould, phải tìm cách “đè xuống” các cáo buộc tham nhũng hình sự chống lại SNC-Lavalin, công ty kỹ thuật có trụ sở tại Quebec.

Vụ việc đã không được giải quyết êm thấm nên Wilson-Raybould đã bị hạ cấp. Mặc dù thay đổi nội cách không phải điều bất bình thường, nhưng dẫu sao thì nó cũng mang đến hình ảnh tiêu cực cho Trudeau sau khi vụ bê bối nổ ra, đặc biệt khi Wilson-Raybould lại là người phụ nữ bản địa đầu tiên nắm giữ vị trí này.

Hôm 14/8, cơ quan giám sát đạo đức công bố báo cáo dài 63 trang cung cấp các chi tiết mới về hành vi của Trudeau, khẳng định rằng Thủ tướng đã gây áp lực sai trái lên Wilson-Raybould.

Tuy nhiên, Trudeau từ chối xin lỗi. Hàng ngàn người Canada có thể mất việc nếu SNC-Lavalin bị truy tố, và ông nói rằng trách nhiệm của ông là không làm tổn hại đến lợi ích của người dân.

Nhưng vụ bê bối này là cú đánh lớn vào hình ảnh tích cực, tiến bộ của Trudeau. Chỉ còn hai tháng nữa là đến cuộc bầu cử tiếp theo. Đảng Bảo thủ, đảng đối lập chính, đang nắm cơ hội này để tấn công Trudeau.

Trudeau đã làm thất vọng rất nhiều cử tri, những người bây giờ không thấy sự khác biệt giữa chính phủ của ông và chính phủ trong quá khứ. Liệu nó có đủ để điều chỉnh việc tái tranh cử của ông hay không sẽ được xác định khi cử tri đi bầu cử vào tháng 10.

Bất chấp tòa án

Bộ trưởng Nội vụ Ý Matteo Salvini

Theo Al Jazeera, Bộ trưởng Nội vụ Ý Matteo Salvini đã nói rõ rằng ông sẵn sàng vi phạm lệnh của toa án để cấm những người di cư vào nước Ý.

Con tàu cứu hộ Open Arms của Tây Ban Nha đã đón khoảng 150 người di cư trên bờ biển Libya vào đầu tháng 8 nhưng không thể tìm thấy một cảng Ý nào cho phép họ rời đi do lệnh cấm Salvini.

Những người di cư đã bị mắc kẹt trên biển trong khoảng hai tuần khi một tòa án ở Ý đình chỉ lệnh cấm của Salvini hôm 14/8. Tòa án phán quyết rằng lệnh cấm đã vi phạm luật pháp quốc tế và tình hình quá nghiêm trọng không thể bỏ qua.

Tuy nhiên, Salvini đã thách thức tòa án và vẫn chưa rõ số phận của những con tàu di cư trong tương lai sẽ ra sao (mặc dù có tòa án đứng về phía họ). Với việc Salvini không muốn nhúc nhích, 6 quốc gia - Pháp, Đức, Romania, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Luxembourg - đã tuyên bố hôm 15/8 rằng họ sẽ tiếp nhận người di cư.

Salvini đi đầu trong một số chính sách chống người nhập cư, và vụ việc mới nhất này cho thấy ngay cả tòa án cũng bất lực.

Trái lại, những con tàu như Open Arms sẽ trở thành bàn đạp cho sự nghiệp của Salvini khi ông này định dựa vào đấy để làm nên chiến dịch hoa mỹ về chống nhập cư - đã giúp Đảng của ông nhận thêm nhiều phiếu bầu theo các cuộc thăm dò - trước thềm bầu cử Thủ tướng.

Người biểu tình Hồng Kông khống chế sân bay

Những người biểu tình chặn lối vào các nhà ga tại sân bay quốc tế của Hồng Kông.

Ảnh: Manan Vatsayana / AFP / Getty Images

Hàng ngàn người biểu tình đã chiếm sân bay Hồng Kông, dẫn đến hàng trăm chuyến bay phải hủy bỏ. Nhiều người quan ngại về mức độ lan rộng của bạo lực ở đặc khu này.

Căng thẳng lên đến đỉnh điểm vào tối 13/8 khi những người biểu tình đụng độ với canh sát.

Những người biểu tình đòi hỏi rất rõ ràng: trưởng đặc khu Carrie Lam từ chức, rút hoàn toàn dự luật dẫn độ, rút lại những tuyên bố “công kích” người biểu tình, phóng thích vô điều kiện tất cả những người biểu tình bị bắt, điều tra độc lập đối với cảnh sát, và bầu cử tự do thông qua bầu cử phổ thông.

Tình hình chính trị xấu đi ở Hồng Kông có nguy cơ đe dọa vị thế “cửa ngõ tài chính thế giới” của đặc khu này. Lúc này, mọi ánh mắt đang đổ dồn về Trung Quốc, xem Bắc Kinh sẽ hành động như thế nào.

Đếm ngược Brexit

Ảnh minh họa: Aïda Amer/Axios

Boris Johnson đã ra lệnh cho dịch vụ dân sự của Anh chuẩn bị cho Brexit không thỏa thuận như là ưu tiên hàng đầu. Chỉ thị này được đưa ra cùng tuần với kế hoạch ngăn chặn các nhà ngoại giao Anh tham dự các cuộc họp của EU.

Ba tuần sau khi trở thành Thủ tướng Anh, có vẻ Johnson đang thực hiện lời hứa đã mở đường cho ông đến Phố Downing: Brexit vào ngày 21/10, thỏa thuận hoặc chết.

Nhưng Brexit không thỏa thuận lại không nhận được sự ủng hộ đa số trong nghị viện, làm dấy lên quan ngại về cuộc suy thoái kinh tế, dẫn đến thiếu hụt từ thuốc men đến thực phẩm.

Nghị viện sẽ họp lại vào ngày 3/9 sau thời gian nghỉ, có vẻ họ sẽ tìm cách ngăn chặn Johnson và đoàn tàu Brexit “chạy không vé”.

Lựa chọn số một là có được thỏa thuận vừa lòng đôi bên. Nhưng cho đến nay, nghị viện vẫn rất chia rẽ, và không có cơ chế rõ ràng để buộc các nghị sĩ thông qua.

Thậm chí, cố vấn Dominic Cummings còn đề xuất Johnson đình chỉ hoạt động của nghị viện để Brexit tiến triển theo ý muốn.

Chủ tịch Hạ viện Anh John Bercow tuyên bố sẽ chiến đấu với động thái trên (nếu có) “cho đến giọt máu cuối cùng”.

Lựa chọn số hai là bỏ phiếu bất tín nhiệm do lãnh đạo Đảng Lao động Jeremy Corbyn đưa ra, cho các nghị sĩ 14 ngày để thành lập một chính phủ không Brexit mà không có thỏa thuận.

Có khả năng hình thành nên một “chính phủ đoàn kết dân tộc”, nếu không có sự khinh miệt của các nghị sĩ đối với Corbyn.

Nhưng ngay cả khi có được điều đó, thì Johnson cũng không bắt buộc phải từ chức, mà thay vào đó sẽ tổ chức tổng tuyển cử, sau Brexit ngày 31/10.

Điều này dẫn đến lựa chọn thứ ba: Nữ hoàng Elizabeth II, 93 tuổi, là người duy nhất có thẩm quyền tuyệt đối sa thải Johnson và ngăn chặn khả năng Brexit không thỏa thuận.

Sự can thiệp của hoàng gia sẽ rất kịch tính, nhưng điều đó rất khó xảy ra.

Hy vọng mới

Các nhà khoa học nói với AP: Hai bệnh nhân mắc bệnh Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo đã được chữa khỏi bằng thuốc. Đây là một chiến công chống lại căn bệnh mà lâu nay không thể chữa được.

Các nhà khoa học đã thử nghiệm bốn phương pháp điều trị kể từ tháng 11/2018 và hai trong số đó - REGN-EB3 và mAb114 - tỏ ra hiệu quả. Nếu được điều trị sớm, tỷ lệ tử vong giảm đáng kể, xuống còn 6% với REGN-EB3 và 11% với mAb114.

Bây giờ WHO sẽ bắt đầu một thử nghiệm so sánh hai loại thuốc này, và chúng cũng sẽ được phân phối trên khắp các vùng dịch.

Điều này có thể có ý nghĩa rất lớn bởi Ebola là một trường hợp khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng. Báo cáo đến nay ghi nhận 2.800 bệnh nhân và hơn 1.800 người đã chết kể từ khi dịch bùng phát.

Ebola trước đây bị coi là một căn bệnh nan y. Mặc dù người ta đã phát triển vaccine và khống chế bệnh dịch ở Congo và các quốc gia xung quanh, xong đến nay vẫn chưa có cách điều trị hiệu quả.

Các bác sĩ kỳ vọng loại thuốc mới có thể giúp chống lại nỗi sợ hãi và hoài nghi trong cộng đồng – điều đã khiến người dân địa phương tấn công cả bác sĩ. Khi các loại thuốc cứu nhiều mạng sống hơn, người dân địa phương có thể trở nên sẵn sàng điều trị hơn.

Điều này cũng hỗ trợ cho ý tưởng nghiên cứu và thử nghiệm các loại thuốc khác nhau trong bối cảnh dịch bệnh gây tranh cãi do những lo ngại về khoa học và đạo đức. Các nghiên cứu giữa đợt bùng phát trong tương lai có thể giúp các nhà khoa học phản ứng với bệnh nhanh hơn.


Lục Kiếm