Thế giới tuần qua: “Chạy làng” đúng thời điểm



Thế giới tuần qua: “Chạy làng” đúng thời điểm

Lục Kiếm 6:9 27/10/2019

Tuần qua, một nhà lãnh đạo đã rảnh rang khi quẳng gánh nặng cho người kế nhiệm, trong khi các nhà lãnh đạo khác chưa thể nghỉ ngơi, có quá nhiều lợi ích bị ràng buộc, quá nhiều sức ép phải thỏa hiệp và quá nhiều mối quan hệ phải điều đình.

Ảnh minh họa: Aïda Amer/Axios

Chạy vào phút chót

Khu vực đồng Euro là một mớ hỗn độn leo thang và Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Mario Draghi thì “chạy làng” đúng thời điểm.

Draghi đã có cuộc họp báo cuối cùng với tư cách là người đứng đầu ECB vào ngày 24/10, giữ nguyên lãi suất sau thông báo gây tranh cãi về việc giảm lãi suất xuống còn -0,5% và chương trình mua trái phiếu trị giá 22 tỷ USD một tháng được đưa ra hồi tháng 9.

Ông Mario Draghi sẽ trao quyền kiểm soát ngân hàng trung ương cho cựu lãnh đạo IMF Christine Lagarde, người không có kinh nghiệm về ngân hàng trung ương. Như vậy, bà Lagarde sẽ thừa kế không chỉ một nhóm với các nền kinh tế đang suy yếu, mà còn là một hội đồng quản trị gồm 25 thành viên được Wall Street Journal mô tả là “chiến tranh phe phái”.

Với việc Draghi ra đi và phần còn lại của ECB thì mâu thuẫn với chính sách đã được ban hành, mọi người đều đang nhìn vào Lagarde.

Báo cáo hôm 24/10 cho thấy: Lĩnh vực sản xuất trong khu vực đồng Euro đã giảm tháng thứ 9 liên tiếp và vẫn đang có dấu hiệu tiếp tục “co lại”. Có những dấu hiệu cho thấy Đức, nền kinh tế lớn nhất EU, đang bắt đầu có thiệt hại về việc làm.

Anh, nền kinh tế lớn thứ hai của EU, bị lôi kéo vào câu chuyện Brexit 3 năm không thành. Các nền kinh tế lớn khác của liên minh là Pháp, Ý và Tây Ban Nha đang trải qua một số xung đột kinh tế và chính trị tồi tệ nhất kể từ khi khủng hoảng tài chính.

Trong khi Anh là quốc gia duy nhất cho đến nay đã bỏ phiếu ra đi. Các đảng phái chính trị hoài nghi hoặc phản đối EU và đồng Euro đang gia tăng quyền lực chính trị ở chính các quốc gia trong EU.

Ngoài suy thoái kinh tế, một hội đồng bị chia rẽ và làn sóng phản đối gia tăng sự thống nhất châu Âu, ECB dường như đã hết đạn, vì ngay cả lãi suất âm và hàng nghìn tỷ mua trái phiếu cũng không thể đạt được mục tiêu mong muốn

Trump “mệt”

Ngày 25/10, Hạ viện do Đảng Dân chủ kiếm soát đã ban hành trát hầu tòa cho một số quan chức chính quyền Trump, những người trước đây không muốn làm chứng.

Ảnh: Eric Baradat/AFP/Getty Images

Đó là động thái mới nhất trong một tuần chứa đầy tin xấu cho Tổng thống Trump. Đáng kể nhất là lời khai của William Taylor, Đại sứ Mỹ tại Ukraine, người đã nói với các thành viên của Quốc hội ngày 22/10 rằng: Ông Trump yêu cầu Ukraine điều tra nhà Biden để đổi lấy việc giải ngân các khoản viện trợ quân sự.

Ngày 23/10, một nhóm thành viên Đảng Cộng hòa trong Quốc hội đã xông vào Cơ sở Thông tin Nhạy cảm (SCIF) buộc các thủ tục tố tụng phải dừng lại. Sau đó, họ đặt mua… pizza.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đã đề xuất một nghị quyết trong đó lên án cuộc điều tra luận tội và thu thập được 46 chữ ký. Tuy nhiên, đề xuất của Graham đã bị bác bỏ vì “gây tranh cãi” và “hoàn toàn không có ý nghĩa”.

Nhưng tất cả phản hồi này không thay đổi cuộc điều tra đang tiếp tục. Tim Morrison - quan chức của Hội đồng An ninh Quốc gia - có kế hoạch làm chứng vào ngày 24/10, khiến ông trở thành người đầu tiên lên tiếng trong khi tích cực phục vụ trong Nhà Trắng.

Cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton được cho là đang xem xét khả năng làm chứng trước Quốc hội.

Ủng hộ luận tội trong công chúng Mỹ khá ổn định trong vài tuần qua. Theo FiveThentyEight, tỷ lệ ủng hộ hiện đang ở mức 49,1%, tăng 9 điểm kể từ vụ bê bối Ukraine bị tung ra hồi tháng trước.

Người Iraq lại xuống đường

Những người biểu tình cố gắng xông vào Vùng xanh Baghdad (nơi tráng lệ nhất của Baghdad, biểu tượng lớn nhất của chủ quyền quốc gia Iraq), phải đối mặt với lực lượng an ninh và hơi cay, trong một cuộc biểu tình leo thang bắt đầu vào ngày 1/10.

Các cuộc biểu tình lần đầu tiên nổ ra vào ngày 1/10 để yêu cầu chấm dứt nạn tham nhũng, thất nghiệp lan rộng và cải tổ lại hệ thống chính trị.

Ít nhất hai người Iraq đã chết và 95 người bị thương trong nỗ lực xâm nhập vào khu vực kiên cố nơi Quốc hội Iraq và một số đại sứ quán Phương Tây cư trú. Thủ tướng Iraq Adel Abdul Mahdi đã có bài phát biểu trên truyền hình nói rằng: Chính phủ sẽ cải tổ lại trong nỗ lực xoa dịu cơn thịnh nộ của người biểu tình.

Sau khi các cuộc biểu tình bị đình chỉ hai tuần trước khi gần 150 người biểu tình mất mạng do lực lượng an ninh nổ súng, chính phủ đã điều tra các chỉ huy quân đội và cảnh sát liên quan đến vụ xả súng. Tuy nhiên, người biểu tình muốn thay đổi lớn hơn.

Theo Al Jazeera, người dân đang rất khó chịu về việc thiếu các cơ hội làm ăn và tiếp cận các dịch vụ cơ bản (như nước, điện) và một chính phủ “rối loạn” đang “cướp” tiền của đất nước. Ngoài ra, việc 149 người biểu tình đã thiệt mạng càng đổ thêm dầu vào lửa.

Kết thúc trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ

Ngày 23/10, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ dỡ bỏ lệnh trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ. Các lệnh trừng phạt lần đầu tiên được áp dụng với Thổ Nhĩ Kỳ nhằm phản ứng trước chiến dịch quân sự mà nước này nhằm vào miền bắc Syria để thiết lập khu vực an toàn và loại bỏ lực lượng người Kurd. Donald Trump ban đầu ủng hộ các biện pháp trừng phạt nếu “các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đi con đường nguy hiểm và hủy diệt này”.

Axios cho rằng: Việc quân đội Hoa Kỳ rút khỏi Syria đã tạo điều kiện cho sự xâm nhập của Thổ Nhĩ Kỳ vào Syria chống lại người Kurd. Bây giờ, Trump nói rằng: Do Thổ Nhĩ Kỳ đã tạm dừng hoạt động quân sự và đồng ý thực hiện lệnh ngừng bắn, nên không cần áp dụng các biện pháp trừng phạt nữa. Donald Trump tin rằng: Đây là chiến thắng của ông.

Không chỉ vậy, ông Donald còn tiết lộ về khả năng rút quân rộng rãi hơn nữa trên toàn Trung Đông. Điều này sẽ còn làm thay đổi cục diện chính trị ở khu vực này hơn nữa.

Chính phủ Israel thử lần ba

Ngày 23/10, Benny Gantz, lãnh đạo đảng trung dung Blue and White (Xanh và Trắng) của Israel, đã chấp nhận nhiệm vụ thành lập chính phủ khi Tổng thống Israel Reuven Rivlin kêu gọi thỏa hiệp. Gantz hứa thành lập một chính phủ đoàn kết hơn với các đối thủ cánh hữu của mình. Nhưng không rõ có trở thảnh sự thực hay không.

Benny Gantz sẽ gặp nhiều khó khăn khi Benjamin Netanyahu, lãnh đạo Đảng Likud, không phải người dễ thỏa hiệp.

Các đảng của Israel giành được ghế trong Quốc hội dựa trên tỷ lệ phiếu bầu trong cuộc bầu cử quốc gia. Nếu không chiếm được đa số 61 ghế, Tổng thống sẽ trao cho lãnh đạo đảng có cơ hội tốt nhất để thành lập liên minh.

Rivlin đã cho Gantz 28 ngày để thành lập chính phủ sau thất bại của Đảng Likud trong việc thành lập liên minh. Likud giành được ít ghế hơn, nhưng Đảng này đã điều hành đất nước từ năm 1977.

Gantz có một nhiệm vụ khó khăn khi thuyết phục Likud hoặc các Đảng khác cùng tham gia. Song cựu thành viên Quốc hội Einat Wilf tỏ ra khá lạc quan: “Ông ấy thường bị đánh giá thấp… Dù đứng trước những con số dường như không thể cộng lại, nhưng Gantz có cơ hội tốt hơn mọi người nghĩ, vì mọi người có xu hướng đến gần với sự lãnh đạo của ông hơn”.

Xem thêm

Thế giới tuần qua: Giữa muôn trùng vây

Thế giới tuần qua: “Ngược chiều vun vút”

Thế giới tuần qua: Bốn bề rắc rối


Lục Kiếm