Thế giới tuần qua: Bớt đỏ vì phụ nữ, khủng hoảng lặng lẽ dậy sóng



Thế giới tuần qua: Bớt đỏ vì phụ nữ, khủng hoảng lặng lẽ dậy sóng

Lục Kiếm 0:54 17/12/2017

Phụ nữ nổi giận đã khiến chính trường Mỹ rúng động, gây nên màn thua bất ngờ của Đảng Cộng hòa tại một trong những bang “đỏ” (màu biểu trưng của Đảng) nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, tính tổng thể, đỏ vẫn đang là màu chủ đạo ở Mỹ, Internet hết bình đẳng, thị trường giải trí bớt cạnh tranh, khủng bố tiếp diễn, khủng hoảng còn đó, Biển Đông lặng lẽ dậy sóng.

Phụ nữ nổi giận

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trong cuộc chiến tranh với các phụ nữ của Quốc hội, đặc biệt là nghị sĩ Kirsten Gillibrand (Đảng Dân chủ, New York), người đã kêu gọi ông từ chức.

Nghị sĩ Kirsten Gillibrand trong văn phòng ở Washington. Ảnh: Annie Leibovitz/Vogue

Như mọi khi, Trump đã “bật chế độ tấn công” trên Twitter khi viết rằng Gillibrand thường “cầu xin” ông ta ủng hộ các chiến dịch của mình và “sẽ làm bất kỳ điều gì” để đạt được điều đó.

Theo Boston Globe, nhiều người đánh giá tweet của Trump là một dạng quấy rối tình dục. Gillibrand gọi đây là “sự quấy rối ác tính nhất”, trong khi Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren cho rằng đây chỉ là một kiểu “slut-shaming”, sự bôi nhọ ở mức độ cao nhất đối với phụ nữ. (Slut-shaming là sỉ nhục hoặc dè bỉu, công khai hoặc hàm ý, một người phụ nữ, thường liên quan đến vấn đề tình dục, ngay cả khi cô ấy không thực sự như vậy.)

Gillibrand và Warren là thành viên của một nhóm thượng nghị sĩ đang kêu gọi Trump phải từ chức, trong cơn bão cáo buộc hành vi quấy rối tình dục.

“Dàn hợp xướng” đang tăng lên ở cả hai viện. Theo Vox, một nhóm gồm 60 nữ nghị sĩ, thành viên Hạ viện đã kêu gọi Ủy ban Giám sát Quốc hội điều tra các cáo buộc chống lại Trump.

Một cuộc điều tra của Quốc hội, nếu xảy ra, là vấn đề cực kỳ nghiêm trọng. Dù vậy, khả năng Trump từ chức là gần như không xảy ra. Và cũng rất khó để các thành viên Đảng Cộng hòa trong Quốc hội đồng ý điều tra Tổng thống, người họ cần là đồng minh chính trong nhiều chính sách như cải cách thuế và quyền lợi.

Chính trị gia thua đau

Kết quả cuộc bầu cử ở Alabama ngày 12/12 có thể xem như chiến thắng của chiến dịch #MeToo, liên quan đến vấn đề quấy rối tình dục. Roy Moore, bị buộc tội quấy rối, lạm dụng và tấn công tình dục nhiều cô gái tuổi teen, đã bị Doug Jones đánh bại với kết quả không hề ngờ đến, đưa một thành viên đảng Dân chủ ở Alabama tới Thượng viện lần đầu tiên trong vòng 25 năm.

Chính trị gia Roy Moore thua đau ở Alabama cảnh báo nguy cơ với Đảng Cộng hòa. Ảnh: Luke Sharrett/Bloomberg

Nhưng vấn đề phức tạp hơn thế. Theo một cuộc thăm dò, 63% phụ nữ da trắng bỏ phiếu cho Moore, một lời nhắc nhỏ về việc 53% phụ nữ da trắng bỏ phiếu cho người đàn ông từng có nhiều phát ngôn gây sốc về phụ nữ.

Vox nhận định: Kết quả bầu cử cho thấy phụ nữ da trắng sẵn sàng bỏ phiếu cho những kẻ quấy rối tình dục. Như vậy, tương lai của nền nữ quyền sẽ là chuyện của phụ nữ da màu.

Quấy rối tình dục không phải lý do duy nhất khiến Moore bị thua (41% phiếu bầu đến từ phụ nữ). Theo thăm dò sơ bộ, cử tri da đen là yếu tố nòng cốt dẫn đến cú ngã đau đớn của Đảng Cộng hòa. 90% phụ nữ da đen bỏ phiếu cho Jones, 93% đàn ông da đen có hành động tương tự. Ngoài ra, Moore còn là một người “thù địch” với hôn nhân đồng tính và người Hồi giáo.

Hay nói cách khác, những người đã “quật ngã” niềm tự hào của Đảng Cộng hòa lại chính là những nhóm mà Trump đã bỏ qua và thậm chí có những phát ngôn rất nặng nề về họ: người da màu, cộng đồng LGBT, người Hồi giáo và phụ nữ.

Vụ khủng bố ở New York có thể đã tồi tệ hơn

Một cuộc tấn công khủng bố đã xảy ra gần bến xe buýt và ga tàu điện ngầm ở thành phố New York, vào thời gian đi làm sáng thứ hai (11/12), nhưng không ai thiệt mạng.

Ảnh: BBC

Vụ việc có thể đã tồi tệ hơn. Sáng sớm, một người đàn ông với quả bom tự sát gắn trên ngực bước vào khu vực và kích hoạt khối thuốc nổ.

Người duy nhất bị thương nặng chính là kẻ đánh bom. Cảnh sát nhận diện đây là Akayed Ullah, 27 tuổi, một người nhập cư từ Bangladesh sống ở Brooklyn. Ullah bị bỏng và thương nặng do bom nổ. Ba người khác bị thương nhẹ.

Không rõ liệu Ullah có liên hệ trực tiếp với ISIS không, nhưng các nhà chức trách đã thẩm vấn người đàn ông này nói rằng: Anh ta đã tiến hành cuộc tấn công vào danh nghĩa của ISIS vì muốn trả thù cho những người Hồi giáo tử vong.

Vox nhận định: Sẽ còn nhiều cuộc tấn công khủng bố hơn, tương tự hành động của Ullah, đặc biệt khi sự hiện diện của ISIS ở Trung Đông đang giảm đi. Khi một nhóm khủng bố yếu đi và lãnh đạo nhóm biến mất, đó là lúc các “tân binh” tiến hành những cuộc tấn công rải rác ở chính nơi sinh sống, hơn là đến Trung Đông.

Nhà Trắng đã nhanh chóng lấy vụ khủng bố làm lý do cho chính sách kiểm tra chặt chẽ hơn được thúc đẩy bởi Tổng thống Trump. Tuy nhiên, trường hợp của Ullah lại rất khó kiểm soát. Bởi Ullah di cư sang Mỹ từ năm 2011 và sống ở đây hợp pháp, chưa có bằng chứng nào cho thấy người này có dấu hiệu cực đoan trước khi được nhập cảnh vào Mỹ.

Venezuela lại dậy sóng

Guardian đưa tin: Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã ra lệnh cấm một số đảng đối lập nước này tham gia vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2018.

Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro trong một cuộc họp báo năm 2016. Ảnh: Reuters/Carlos Garcia Rawlins

Ba trong bốn đảng đối lập đã tẩy chay cuộc bầu cử thị trưởng vì cho rằng hệ thống bầu cử không công bằng. Tổng thống tuyên bố ba đảng đối lập “đã biến mất khỏi bản đồ chính trị của Venezuela và hôm nay họ sẽ biến mất hoàn toàn”. Tổng thống nhấn mạnh rằng điều này tuân thủ theo “những quy định mà Hội đồng Lập hiến Quốc gia đã đề ra, căn cứ theo hiến pháp và đúng với pháp luật”.

Hội đồng Lập hiến Quốc gia Venezuela được thành lập tháng 8/2017 với đa số thành viên ủng hộ chính phủ đương nhiệm. Đảng đối lập chỉ trích đây là cách để ông Maduro duy trì quyền lực.

Trong khi đó, nền kinh tế Venezuela tiếp tục chao đảo trong bối cảnh tham nhũng tràn lan và các vấn đề với ngành công nghiệp dầu mỏ.

Internet hết bình đẳng

Ít nhất là ở Mỹ. Theo CNN, Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) đã thực hiện một bước đi quan trọng để “quàng dây cương” vào Internet.

Trong một cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 3-2, FCC đã chấm dứt các quy tắc “bình đẳng” thời Obama: Về cơ bản, các nhà cung cấp Internet, bao gồm những công ty cáp, phải đối xử bình đẳng với tất cả lưu lượng Internet, và không được phép chặn truy cập vào các trang web nhất định.

Một biển báo với một emoji viết rằng “Không được tước đi bình đẳng Internet” dán bên ngoài trụ sở FCC ở Washington hôm 14/12/2017. Ảnh: Carolyn Kaster/AP

Quy tắc này ra đời năm 2015 với ý tưởng rằng: Internet giống như một dịch vụ công mà mọi người đều có thể sử dụng. Vì vậy, nó được quản lý tương tự các tiện ích công cộng khác như điện và năng lượng.

Bây giờ có thể thay đổi. Nhìn chung, các công ty truyền hình cáp có thể “chỉ định” những trang nào bạn được tải về nhanh hơn và nội dung có thể truy cập là những gì. Để thay đổi điều này, chỉ có thể đưa ra trước tòa.

Theo Morning Consult, Internet bình đẳng đã nhận được sử ủng hộ rộng rãi của công chúng Mỹ, bất kể họ ủng hộ đảng nào.

Nhưng vẫn có một số người phản đối. Chẳng hạn một số thành viên Đảng Cộng hòa và những thành viên cánh hữu của FCC, bao gồm Chủ tịch Ajit Pai.

Pai và những người khác cho rằng “Bình đẳng Internet” là các quy định nặng nề không tốt cho kinh doanh và tương lai của Internet tốc độ cao. Vox lưu ý rằng Pai đã từng làm việc cho nhà mạng Verizon, cái tên chắc chắn sẽ được hưởng lợi khi quy định thay đổi.

Pai còn hứng về vô số chỉ trích khi đã thu một đoạn video kỳ lạ với mục đích minh họa Internet sẽ không thay đổi gì với quy định mới. The Verge cho hay: Video đã được phát tán nhanh chóng với những bình luận kiểu như thuyết âm mưu Pizzagate (gieo hoài nghi về một điều gì đó bằng khẩu khí, thậm chí cả hành động, rất chắc chắn, song thực chất chẳng có gì cả) hay dùng bài hát “Harlem Shake” của DJ Baauer, người đang kiện Pai vì… dám dùng bài hát mà không xin phép.

Mạch ngầm Biển Đông

Trong khi thế giới tập trung vào chuyện Triều Tiên, Trung Quốc đang tiếp tục lắp đặt hệ thống radar tần số cao và các thiết bị khác có thể sử dụng cho mục đích quân sự trên các hòn đảo mà nước này chiếm đóng phi pháp tại Biển Đông.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc đang tiến hành các hoạt động xây dựng phi pháp trên Biển Đông. Ảnh: CSIS/AMTI DigitalGlobe/Reuters

Reuters trích dẫn báo cáo của Tổ chức Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CSIS) tại Washington cho hay: Trung Quốc đang lắp đặt trái phép các thiết bị quân sự tại khu vực rộng 29ha trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, bao gồm kho chứa vũ khí, các cảm biến, hệ thống radar và hầm tránh tên lửa. The Guardian đánh giá điều này đang châm nên “một cuộc khủng hoảng tác dụng chậm” tại một trong những điểm nóng nhất thế giới.

Mỹ và các nước đồng minh phản đối việc xây dựng và quân sự hóa trên các hòn đảo ở Biển Đông của Trung Quốc, do lo ngại có thể “gia tăng căng thẳng” và “tạo ra sự hoài nghi” trong khu vực. Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các hoạt động xây dựng, đồng thời khẳng định không thể chấp nhận hành động quân sự hóa khu vực này.

Bắc Kinh đã bắt đầu đàm phán với các nước ở Đông Nam Á từ lâu để xây dựng một bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa “thành hình” và Guardian cho rằng: các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục mất thêm nhiều năm nữa.

Theo The Straits Times, Thượng nghị sĩ Mỹ Marco Rubio đã triệu tập một cuộc điều trần về “cánh tay dài của Trung Quốc”. Ông cho rằng nước Mỹ đang quá sa đà vào sự can thiệp của Nga trong cuộc bầu cử mà lơ là vấn đề Trung Quốc. Trong khi đó, Thủ tướng Australia Malcolm Turnbull đưa ra tuyên bố về lệnh cấm các khoản tài trợ chính trị nước ngoài, vì “những báo cáo về ảnh hưởng của Trung Quốc” trong các “quân đoàn tỷ đô” ấy.

Hãy sẵn sàng hứng… bom tấn “cổ tích”

Disney chi 52,4 tỷ USD để mua lại 21st Century Fox của Rupert Murdoch. CNN Money đánh giá đây là một dấu hiệu cho thấy kế hoạch nhảy vào thị trường dịch vụ streaming như Netflix, Apple, Amazon và Google.

Ảnh: Variety/Rob Dobi

Sự sáp nhập này (vẫn đang chờ nhà quản lý chống độc quyền chấp thuận) là một việc rất lớn đối với ngành công nghiệp điện ảnh và truyền hình. Đặc biệt dưới sự hỗ trợ của FCC thời Tổng thống Trump khi bác bỏ quy định “bình đẳng Internet”.

Disney là một trong những công ty truyền thông lớn nhất. Việc nó càng lớn hơn có nghĩa là càng ít cạnh tranh hơn trong ngành giải trí. Điều đó chắc chắn có ảnh hưởng tới thị trường tiêu dùng phương tiện truyền thông và giải trí, đóng phim và chương trình truyền hình.

Nếu hợp đồng được thông qua, Disnet sẽ sở hữu tất cã các hãng phim và truyền hình của Fox và hầu hết các dịch vụ streaming Hulu.

Disney được biết đến với những bộ phim bom tấn khổng lồ, nhiều phim an toàn và (có hơi hướng) nhạt nhẽo. Mặt khác, Fox lại chuyên sảng xuất phim thiên hướng phiêu lưu mạo hiểm, đào sâu cái mới (cố nhiên cũng dễ nhận phê bình). Điều này có thể bị ảnh hưởng bởi cuộc sáp nhập.

Hợp đồng cũng thu hút sự chú ý vì nó có thể ảnh hưởng tới dòng phim siêu anh hùng. Disney đã sở hữu Marvel nay lại có thêm Fox (sản xuất X-Men và Fantastic Four). Nhiều người cho rằng đây là chuyện tốt, các anh hùng về dưới chung một mái nhà. Nhưng xét trên góc độ khác, sẽ có ít cạnh tranh, tức là động lực để dấn thân mạo hiểm và sáng tạo cũng sẽ vơi đi nhiều.


Lục Kiếm