Thế giới tuần qua: Bờ vực “chiến tranh lạnh”



Thế giới tuần qua: Bờ vực “chiến tranh lạnh”

Lục Kiếm 0:20 11/3/2018

Mặc dù mùa đông đang dần kết thúc thì “hậu bão tuyết” chưa bao giờ là chuyện vui vẻ. Những quả bom nước, lốc xoáy đang liên tục đổ xuống. Không chỉ là nghĩa đen (thời tiết). Chiến tranh thương mại, sự đầu độc, những chiến thắng bất ngờ đang đẩy các mối quan hệ đến bên bờ vực của “chiến tranh lạnh” kiểu mới. Ngay cả tia sáng ngoại giao tại một điểm nóng của thế giới cũng cực kỳ mong manh.

Ảnh: The Street

Chiến tranh thương mại đang đến

Theo CNN, trước sự thất vọng của Quốc hội với Đảng Cộng hòa chiếm đa số, Tổng thống Donald Trump đang phải đối mặt với với việc xem xét lại kế hoạch thuế quan ngành thép và nhôm mà ông dự kiến sẽ đặt bút ký vào chiều ngày 8/3 (giờ địa phương).

Reuters/Kevin Lamarque via Quartz

Các trợ lý Nhà Trắng được cho là đang cố tranh luận để đưa ra kết cục cuối cùng cho thuế quan, bao gồm cả việc hoàn thiện ngôn ngữ thương mại. Trong lúc này, kế hoạch vẫn sẽ nhắm vào tất cả, chứ không loại trừ quốc gia cụ thể nào, như dưới thời Tổng thống Bush.

Nhưng cũng có khả năng Mỹ sẽ loại trừ các nước láng giềng, Mexico và Canada.

Trong khi đó, theo NYT, EU đang đe dọa trả đũa bằng cách thông báo thuế quan riêng áp dụng lên các hàng hóa của Mỹ, bao gồm thép, áo thun, khăn trải giường, thuốc lá, quả việt quất và nước cam.

Trump thực sự muốn hoàn thành kế hoạch trước tuần tới, khi cuộc bầu cử đặc biệt tại Pennsylvania (một khu vực sản xuất thép khổng lồ) diễn ra, nhằm tạo ra lợi thế cho ứng viên đảng Cộng hòa ở đó. Các nhà sản xuất thép Mỹ trong khu vực đang phải chịu đựng những cơn bão giá rẻ từ nước ngoài chắc chắn sẽ hạnh phúc.

Nhưng đó không phải là chiến thắng chính trị rõ ràng với đảng này. Nhiều người phản đối thuế quan, và đảng Dân chủ cũng đang chạy đua sẽ là cản trở. Các đảng viên đảng Cộng hòa trong Quốc hội cũng đang “nhảy dựng lên”. Hơn 100 nghị sĩ Cộng hòa đã cùng ký vào một bức thư gửi cho Nhà Trắng lên tiếng phản đối kế hoạch tăng thuế quan.

Thực tế đã chứng minh điều này. Theo kế hoạch, ông Trump sẽ đặt bút ký trong ngày 8/3. Nhưng chuyện khôi hài đã xảy ra: Một phụ tá Nhà Trắng tuyên  bố hủy bỏ lễ ký vì chính sách vẫn chưa được hoàn tất.

Quyết định tăng thuế của Trump đã giúp thuyết phục cố vấn kinh tế hàng đầu Gary Cohn rời khỏi Nhà Trắng và nhấn mạnh đến một hiện tượng khác về “Nhà Trắng kiểu Trump”: Tổng thống không quan tâm đến việc lắng nghe các chuyên gia xung quanh ông.

Chuyện khôi hài chưa dừng lại ở đây. Một ngôi sao khiêu dâm đã xuất hiện và tuyên bố rằng ông Trump chưa ký vào “hợp đồng” giữa hai người, do đó nó vô hiệu. Trump phủ nhận về sự tồn tại của bản “hợp đồng” này. Nhưng cơn bão mang tên Stormy Daniels vẫn chưa chấm dứt.

Triều Tiên muốn đàm phán với Mỹ

Vox dẫn lời các quan chức Hàn Quốc hôm 6/3 cho biết: Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un có thể sẽ sẵn sàng từ bỏ tên lửa hạt nhân. Cụ thể hơn là Triều Tiên muốn nói chuyện với Mỹ và hứa sẽ không thực hiện bất kỳ vụ thử tên lửa nào trong lúc đàm thoại với người Hàn Quốc.

Nhưng cũng không quá nhiều hy vọng: Triều Tiên đã từng bác bỏ những lời hứa tương tự trong quá khứ. Theo CNN, Triều Tiên có một quy trình là: khiêu khích, sẵn sàng nói chuyện, để ngỏ khả năng thương lượng rồi lại không thực hiện.

Ảnh: Yonhap/Reuters via The Daily Beast

Tuy nhiên, nếu Triều Tiên thực sự muốn từ bỏ, Mỹ đã có một con đường đàm phán hòa bình với Triều Tiên.

Về mặt dài hạn, Triều Tiên nói rằng họ sẵn sàng từ bỏ vũ khí hạt nhân hoàn toàn, miễn là sự an toàn quốc gia được đảm bảo và mối đe dọa quân sự chống lại Triều Tiên không còn tồn tại, theo lời Giám đốc An ninh Quốc gia Hàn Quốc Chung Eui-yong.

Vậy Triều Tiên đang cố bảo vệ mình khỏi ai? Theo NPR, không ai khác ngoài Mỹ. Triều Tiên từ lâu đã nói rằng muốn xây dựng chương trình hạt nhân mạnh mẽ để chống lại cuộc xâm lược có thể xảy ra từ Mỹ.

Trong khi đó, Mỹ nói rằng họ sẽ chỉ tiến hành đàm phán với Triều Tiên nếu Bình Nhưỡng sẵn sàng từ bỏ vũ khí hạt nhân. Sau khi tin tức từ quan chức Hàn Quốc được công khai, Tổng thống Donald Trump tweet: Có thể kỳ vọng sẽ không thành, nhưng Mỹ đã sẵn sàng để đi bất kể có chuyện gì xảy ra!

Cựu gián điệp Nga bị đầu độc

USA Today đưa tin: Hôm 7/3, cảnh sát Anh cho biết một cựu điệp viên Nga và con gái ông đã bị đầu độc bằng một chất độc thần kinh. Cảnh sát đang điều tra vụ tấn công Sergei Skripal và cô con gái Yulia theo hướng một vụ giết người. Hiện cả hai đang được điều trị trong bệnh viện.

Cựu điệp viên Nga Sergei Skripal, ảnh chụp ở Moscow năm 2006. Ảnh: AFP via The Sun

Hiện chưa rõ loại thuốc thần kinh nào đã được sử dụng hoặc những tác động lâu sẽ có trên cơ thể hai người nếu họ sống sót sau vụ này. Nhưng các chất độc thần kinh thường có ảnh hưởng sức khỏe lâu dài và nghiêm trọng.

Ngoại trưởng Anh Boris Johnson đã đe dọa sẽ trả đũa cho vụ việc này, và cũng đặt câu hỏi về khả năng của Anh trong việc bảo vệ người dân. Điều này có thể khiến mối quan hệ giữa phương Tây và Nga càng thêm “giá lạnh”.

Chủ nghĩa dân túy nổi lên ở Ý

Đã có một sự thay đổi chính trị gây chấn động ở Ý, khi hai đảng theo chủ nghĩa dân túy thắng lớn trong cuộc bầu cử quốc hội gần đây, theo BBC. Đó là hai đảng Phong trào Năm Sao và đảng League (Liên đoàn) cực hữu có quan điểm chống EU, chống nhập cư (liên minh với đảng Forza Italia (Tiến lên Italy) của cựu thủ tướng Silvio Berlusconi).

Cựu Tổng thống Berlusconi trông rất hạnh phúc với kết quả bầu cử, khi liên minh giữa đảng Forza Italia của ông cùng với đảng League, giành được 27% số phiếu. Ảnh: EPA/The Sun

Tuy nhiên, không đảng nào có đủ số phiếu để “cầm trịch” quốc hội và lãnh đạo chính phủ. Hay nói cách khác, nước này rơi vào tình thế “nghị viện treo”. Điều đó có nghĩa là quyết định sẽ thuộc về Tổng thống Ý Sergio Mattarella. Thời gian dành cho ông có thể là vài tuần.

Nhập cư và kinh tế là hai yếu tố quan trọng trong cuộc bầu cử gần đây. Và chuyện này có thể có ý nghĩa rất lớn đối với EU, vì lại có thêm một quốc gia khác nằm trong tầm kiểm soát của những người lãnh đạo không mặn mà với ý tưởng ở trong EU.


Lục Kiếm