Skip to main content

Ai Cập: Bất ổn chưa dừng lại!

Ai Cập: Bất ổn chưa dừng lại!

Quân đội Ai Cập tiến hành cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Mohammed Morsi đã gây ra nhiều phản ứng trái chiều trong xã hội Ai Cập và dư luận thế giới.

Sau cuộc chính biến, Tướng Abdul Fattah al-Sissi - người đứng đầu quân đội Ai Cập - đã trở thành Tổng thống lâm thời. Ông đình chỉ hiến pháp hiện hành, bổ nhiệm người đứng đầu tòa án, quản thúc ông Morsi cùng nhóm cố vấn chính phủ, đóng cửa các hãng truyền thông có tư tưởng ủng hộ Tổng thống cũ… Những hành động trên đã tạo ra phản ứng trái chiều trong xã hội Ai Cập. Hàng nghìn người đổ ra đường ăn mừng và bắn pháo hoa tại quảng trường trung tâm Cairo trong khi vẫn còn một bộ phận người dân coi việc phế truất như một hành động phản quốc. Nour Zakaria - một sinh viên 24 tuổi - cho rằng không phải cứ như thế này thì mới được gọi là dân chủ. Người dân Ai Cập từng một thời sát cánh bên nhau để cùng tìm kiếm một nền dân chủ hậu Hosni Mubarak nay đã bị phân đôi thành hai đầu chiến tuyến, đẩy quốc gia châu Phi này vào một cục diện mà chính quyền Israel phải bình luận: Mọi chuyện sẽ còn chưa dừng lại!
 
Trong khi đó, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon khẳng định chế độ dân sự cần thiết phải quay trở lại Ai Cập dựa trên một cuộc bầu cử công bằng. Ông kêu gọi chấm dứt bạo lực, đặc biệt là các cuộc tấn công tình dục phụ nữ Ai Cập nhưng cũng cho rằng quốc tế không nên chỉ trích các hành động của quân đội chống lại Tổng thống Morsi.
 
Tổng thống Mỹ Obama phản đối hành động bắt giữ tùy tiện Tổng thống Morsi của quân đội Ai Cập và yêu cầu chế độ dân sự quay trở lại nước này. Obama bày lo ngại cuộc đảo chính này sẽ kéo dài cuộc bạo động, đồng thời xem xét lại chính sách Mỹ sẽ viện trợ cho quân sự Ai Cập 1,3 tỷ USD trong năm tài chính 2014. Thế nhưng, những lời đe dọa của Tổng thống Mỹ có thể sẽ không có mấy tác dụng, bởi cuộc đảo chính đằng nào cũng đã xảy ra rồi, và “không có gì đến từ Mỹ lại miễn phí cả, cái giá phải trả cho trò viện trợ bằng vật chất này là hiệp ước hòa bình với Israel”, Osama Yousef - một công dân Ai Cập 45 tuổi - nói. Hơn nữa, luôn là một người tỏ ra cẩn trọng, ông Obama chưa bao giờ dùng đến cụm từ “đảo chính” khi nói về Ai Cập mà chỉ dừng ở mức “tình hình bất ổn” bởi luật pháp Hoa Kỳ cho phép nước này tự động cắt luôn bất cứ khoản cứu trợ nào cho một quốc gia được bầu cử một cách hợp pháp mà lại bị lật đổ bởi một cuộc đảo chính quân sự.
 
Hôm 4/7, lực lượng vũ trang Ai Cập khẳng định sẽ bảo đảm quyền biểu tình hòa bình và tự do ngôn luận cho mọi người dân. Dựa vào đó, lực lượng Anh em Hồi giáo ủng hộ cựu Tổng thống Morsi đang ra sức vận động người dân thể hiện tiếng nói của mình còn Bộ trưởng Ngoại giao tuyên bố động thái của quân đội không phải là đảo chính mà chỉ là thể hiện “nguyện vọng của dân chúng” và quân đội sẽ không đóng bất cứ vai trò chính trị nào.
 
Bất ổn trong xã hội Ai Cập làm hạn chế nguồn cung dầu song lại khiến giá dầu giảm nhẹ, dầu thô ngọt nhẹ WTI Mỹ giảm 14 cent xuống còn 101,10 USD/ thùng. Bên cạnh đó, giá dầu Brent, tiêu chuẩn dầu châu Âu hạ 42 cent xuống còn 105,34 USD/thùng. Ai Cập kiểm soát kênh đông Suez và đường ống dẫn dầu tới Địa Trung Hải. Vì vậy, mỗi ngày nước này cung cấp khoảng 2,24 triệu thùng dầu cho thị trường châu Âu và Bắc Mỹ, theo số liệu năm 2011 của cơ quan thông tin năng lượng Mỹ. Tuy nhiên, điều này lại không có mấy tác dụng đến giá xăng dầu ở Việt Nam.