Thay đổi nhỏ tại ngã tư, nhiều mạng sống được cứu



Thay đổi nhỏ tại ngã tư, nhiều mạng sống được cứu

Lục Kiếm 14:0 22/9/2018

Việc bổ sung gờ giảm tốc cao su tại giao lộ đã cứu sống người đi bộ. Chúng làm chậm tốc độ xe ôtô đến 40% và buộc người lái xe phải cua rộng hơn, từ đó vùng quan sát của họ cũng rộng hơn.

Ảnh: Quartz

Rob Viola, Giám đốc chính sách an toàn tại Sở Giao thông vận tải thành phố New York (DOT), cho biết tại các điểm lắp đặt gờ cao su, dữ liệu sơ bộ cho thấy thương tích và tử vong đã giảm đáng kể so với các nút giao thông khác.

Thiết kế này rất đơn giản, nhưng mất nhiều năm nghiên cứu để tìm ra. Giờ đây, nhiều thành phố khác ở Mỹ, bao gồm cả San Francisco và Los Angeles, đang học theo New York.

Sự nguy hiểm của rẽ trái

Theo Matthew Roe, Giám đốc Sáng kiến thiết kế thành phố thuộc Hiệp hội Vận tải thành phố Quốc gia, rẽ trái là một trong những hành động nguy hiểm mà người lái xe thực hiện trên đường.

Theo thống kê ở New York, các phương tiện rẽ trái gây thương vong cho người đi bộ và người đi xe đạp gấp ba lần so với khi rẽ phải. Rẽ trái chịu trách nhiệm cho 13% số người đi bộ và đi xe đạp tử vong trong khoảng thời gian 2010-2014.

Rẽ trái nguy hiểm là vì ba lý do: Thứ nhất, thiết kế khung xe khiến người lái khi rẽ trái có vùng điểm mù lớn hơn so với lúc rẽ phải. Thứ hai, tài xế có xu hướng lái nhanh hơn khi rẽ trái vì bán kính cua rộng hơn. Thứ ba, tài xế có xu hướng “cắt góc” khi rẽ. Tầm nhìn kém khiến cho các vụ tai nạn thường xuyên xảy ra hơn. Tốc độ khiến khả năng tử vong cao hơn. Còn cắt góc khiến xe dễ đâm vào người khác hơn.

Ảnh: Toronto Star

Để giải quyết những vấn đề này, DOT đã thiết kế lại các giao lộ, và một trong số đó là thêm gờ cao su để ngăn tài xế cắt góc. Chương trình được thực hiện từ năm 2016, trên 217 “nút đen” của thành phố. Nhưng DOT sẽ nghiên cứu thêm để chắc chắn việc giảm tai nạn thực sự là nhờ thiết kế mới.

Toàn bộ chương trình thiết kế mới tốn vài trăm đến vài nghìn đô, thấp hơn hàng chục đến hàng trăm nghìn đô so với các dự án thiết kế lại đường phố điển hình.

Cách tiếp cận hệ thống

Leah Shahum, nhà sáng lập/Giám đốc tổ chức phi lợi nhuận Vision Zero Network, cho hay: Theo truyền thống, con người hay phản ứng theo cách có vấn đề ở đâu thì sửa chữa ở đó. Nhưng New York đã tìm giải pháp hệ thống từ dữ liệu. Điều này cho phép thành phố nhanh chóng xác định và phân biệt sự khác biệt giữa các vấn đề tại giao lộ và triển khai giải pháp ở quy mô lớn.

Ảnh: DOT

Kể từ khi New York thực hiện mô hình này, các thành phố khác đã nhanh chóng bước theo. Một số thậm chí còn phát triển mô hình hơn nữa. Như Los Angeles đang thử nghiệm dải phân cách cứng và khoanh vùng các điểm không được phép lái xe vào tại các giao lộ. San Francisco cũng cho biết đang nghiên cứu dữ liệu để giúp việc rẽ trái trở nên an toàn hơn.

Tuy nhiên, không phải ai cũng hài lòng với những thay đổi tích cực này. Một số quan ngại chính quyền hoạt động không đủ nhanh để đạt mục tiêu kế hoạch 10 năm đã đề ra. Như Jack Davies của tổ chức phi lợi nhuận Transportation Alternatives chỉ trích dự án đã tiến hành hai năm mà vẫn dừng tại 217 điểm, trong khi có khoảng 13.000 nút giao thông trên toàn thành phố. “Nếu dữ liệu cho thấy sự can thiệp này đã cứu sống nhiều người, vậy sao không nhân rộng ra luôn?”

Ảnh: Quartz

Rob Viola thừa nhận còn nhiều việc phải làm. “Lúc nào cũng có thách thức.” Nhưng với những gì mà New York đã đạt được và truyền cảm hứng tới những nơi khác, có thể thấy sáng tạo không chỉ nằm ở những phát kiến vĩ đại, mà chỉ cần thay đổi nho nhỏ cũng tạo nên sự khác biệt lớn. Tất nhiên, không phải ở nơi nào “nhỏ” cũng có thể làm nên chuyện. Chẳng hạn, ở những nơi người ta lấn làn, trèo lên vỉa hè như cơm bữa, thì vài cái gờ cao su chưa chắc đã khiến người ta đi an toàn hơn.


Lục Kiếm