Đối thoại kinh tế Việt Nam: Có thành tựu song độ rủi ro vẫn cao



Đối thoại kinh tế Việt Nam: Có thành tựu song độ rủi ro vẫn cao

Vĩ Thanh 9:8 30/12/2019

“Chương trình Đối thoại kinh tế Việt Nam 2020” đã đưa ra nhiều nhận định của các chuyên gia về thành tựu trong năm 2019 và những khó khăn, thách thức trong năm 2020 và những năm về sau, của nền kinh tế kinh tế Việt Nam.

Các chuyên gia đưa ra nhiều nhận định về thành tựu, thử thách với nền kinh tế Việt Nam trong “Chương trình Đối thoại kinh tế Việt Nam 2020” được tổ chức vào ngày 29/12.

Thành tựu kinh tế trong năm 2019

Ths.Nguyễn Đức Thành, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Vietinbank

Ths.Nguyễn Đức Thành, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng Vietinbank, cho biết: Năm 2019 có thể coi là một năm thành công của nền kinh tế Việt Nam với những con số như: GDP ước đạt khoảng 7,02%; Xuất nhập khẩu tăng trưởng lên mức trên 500 tỷ USD; Tăng trưởng du lịch đạt 15-16% - gấp 3-4 lần mức tăng trưởng chung của ngành du lịch toàn cầu; Thu ngân sách đạt trên 1,6 triệu tỷ đồng; Nợ công đã được đưa xuống dưới mức 55% GDP…

GS.Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới

Nhận định về ý kiến trên, GS.Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới, cho biết trong bối cảnh các nền kinh tế thế giới đều suy giảm phát triển, Trung Quốc là đất nước có tốc độ tăng trưởng lớn nhất thế giới thì 2019 cũng chỉ ở 6%, Ấn Độ là quốc gia có mức tăng trưởng khá cao ở 7% nhưng tới năm 2019 cũng không đạt được, do vậy con số tăng trưởng 7,02 % của nền kinh tế Việt Nam cũng là một điều đáng ghi nhận. 

Vẫn còn nhiều thách thức

Tuy nhiên, Ths.Nguyễn Đức Thành nhận định bên cạnh những thành công, nền kinh tế của Việt Nam cũng còn có rất nhiều những thách thức, khó khăn phải đương đầu trong năm 2020 và những năm tiếp theo. Ví như 2019, xuất khẩu của Việt Nam tăng trưởng khoảng 8%, nhưng nếu chúng ta nhìn vào cơ cấu thị trường xuất khẩu thì cũng đặt ra những lo ngại, khi tăng trưởng xuất khẩu vào thị trường Mỹ khoảng 30% thì ở các thị trường lớn, truyền thống mức độ tăng trưởng lại tương đối thấp khoảng dưới 4% và chúng ta vẫn tiếp tục nhập siêu rất lớn từ thị trường Trung Quốc. Nếu nhìn lại những năm trước, thì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam đang chậm lại rõ ràng. Nếu 2016, 2017 tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 20% hiện đã giảm xuống 8%.

TS.Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương

Nhận xét về những rủi ro, khó khăn mà nền kinh tế Việt Nam có thể phải đối mặt trong những năm tới, TS.Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, cho biết: Kinh tế Việt Nam 2019 cũng đã đạt được thành tựu khá toàn diện. Tuy nhiên, 70% xuất khẩu của Việt Nam hiện lại do các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, cũng tương tự tỷ ở tỷ lệ nhập khẩu điều này cho thấy kinh tế nước ta đang lệ thuộc một phần vào đầu tư nước ngoài và một số thị trường. Có thể thấy, một trong những đặc điểm cố hữu của nền kinh tế Việt Nam là độ mở lớn, nên độ rủi ro rất cao, tính tổn thương của nền kinh tế cũng vì thế mà gia tăng.

Kinh tế tư nhân là động lực phát triển cho nền kinh tế phát triển

TS.Nguyễn Đình Cung cũng nhận định rằng ba động lực chính phát triển kinh tế Việt Nam gồm xuất khẩu, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và công nghiệp sản xuất, khai khoáng đang giảm dần. Năm 2019, GDP đạt được 7,02% chủ yếu nhờ khu vực kinh tế tư nhân trong nước và nhờ những thể chế cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của chính phủ. Tăng trưởng đầu tư của khu vực kinh tế tư nhân tăng 17%, xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước đạt khoảng 19%. Mức tăng trưởng này cao hơn nhiều so với bình quân chung của cả nước và cao hơn khu vực đầu tư nước ngoài.

Ủng hộ với ý kiến trên, GS.Võ Đại Lược cũng đánh giá cao vai trò của kinh tế tư nhân. Tuy nhiên hiện tại, doanh nghiệp tư nhân mới chỉ đóng góp khoảng 10% GDP. Trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế ngày càng gay gắt thì vai trò của nền kinh tế tư nhân càng thể hiện rõ. Tuy nhiên, nhưng những giải pháp cụ thể để khuyến khích khối kinh tế này phát triển bứt phá trong thời gian qua chưa đủ và chưa rõ. Rất nhiều doanh nghiệp tư nhân vẫn phải đi vay với lãi suất cao 10%, trong khi các doanh nghiệp nước ngoài chỉ phải vay với lãi suất 3%, thậm chí có thể thấp hơn. Doanh nghiệp tư nhân Việt Nam phải đi xin đất để có mặt bằng sản xuất với thủ tục hành chính và chi phí tiêu cực dù Chính phủ đã cắt giảm rất nhiều thủ tục hành chính nhưng rào cản này vẫn còn lớn. Hiện tại, khu vực kinh tế tư nhân chỉ có 2% là doanh nghiệp lớn, 2% doanh nghiệp vừa, còn lại là nhỏ và siêu nhỏ nên rất khó cạnh tranh quốc tế.

Theo đó, GS.Võ Đại Lược đề xuất, cần tạo điều kiện để các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam liên doanh, liên kết, ưu tiên cho họ mua cổ phần của doanh nghiệp nhà nước mà nhà nước không cần nắm giữ. Chúng ta để các doanh nghiệp tư nhân dần nắm giữ cổ phần của doanh nghiệp nhà nước và lớn lên chắc chắn sẽ đưa đất nước phát triển hơn…


Vĩ Thanh