Thâm hụt ngân sách tăng, Chính phủ tích cực vay nợ từ trái phiếu



Thâm hụt ngân sách tăng, Chính phủ tích cực vay nợ từ trái phiếu

Trường Giang 22:7 29/8/2013

8 tháng đầu năm 2013, thâm hụt ngân sách đã đạt tới 119.850 tỷ đồng khiến Chính phủ liên tục phát hành trái phiếu nhằm huy động nguồn tiền để trả nợ, đồng thời sử dụng cho các hoạt động chi ngân sách hiện đang có mức bội chi đạt 74% kế hoạch từ đầu năm.

Báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình Ngân sách Nhà nước (NSNN) 8 tháng đầu năm cho thấy hiện hoạt động này đang rơi vào tình trạng hụt thu, lạm chi. Cụ thể, tổng thu NSNN trong tháng 8/2013 đạt 50.100 tỷđồng, giảm 22.900 tỷ đồng so với tháng 7. Dự kiến, tổng thu ngân sách nhà nước cả năm 2013 ước đạt 788,5 nghìn tỷ đồng, hụt thu 27,5 nghìn tỷ đồng, đạt 96,6% dự toán năm.
 
Trong khi đó, tổng chi NSNN tháng 8 ước đạt 75.000 tỷđồng. Trong khi lũy kế 8 tháng đầu năm thu NSNN chỉ đạt 484.820 tỷđồng thì chi NSNNđã lên tới 604.670 tỷđồng, chi NSNN vượt thu tới xấp xỉ 25%, tương đương 119.850 tỷđồng. Mức bội chi đạt 74% kế hoạch Quốc hội quyết định từ đầu năm, trong khi đó, từ nay đến hết năm vẫn còn kéo dài hơn 1 quý nữa, với tốc độ bội chi như hiện nay, nhiều khả năng con số lạm chi sẽ vượt quá kế hoạch đề ra.
 
Cũng theo Bộ Tài chính, nhằm duy trì nguồn thu và bù đắp bội chi, tính đến ngày 22/8, Chính phủ đã tiến hành huy động 134.820 tỷđồng trái phiếu (đạt 69,1% kế hoạch). Cơ quan này cho biết, kết quả huy động trái phiếu Chính phủ hiện đang thấp hơn so với yêu cầu đặt ra cho những tháng còn lại của năm 2013. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hoạt động thu NSNN đạt thấp so với dự toán năm là do sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, các doanh nghiệp đạt lợi nhuận thấp, giảm thu từ xuất khẩu, ngoài ra NSNN còn chịu tác động của các chính sách miễn, giảm thuế với mục đích hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh.
 
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn tìm mọi cách để trốn thuế. Điển hình có thể kể tới một số doanh nghiệp FDI như Nestlé Việt Nam, Coca Cola… liên tục báo lỗ hàng chục năm trời trong suốt quá trình hoạt động, mỗi năm báo lỗ từ vài triệu cho tới vài chục triệu USD. Dưới danh nghĩa đó, các doanh nghiệp FDI tránh được khoản thuế thu nhập doanh nghiệp không hề nhỏ. Không chỉ Nestlé, Coca Cola, theo thống kê của Bộ Tài chính, còn hàng ngàn doanh nghiệp báo lỗ có dấu hiệu chuyển giá.Chưa hết, theo Cục thuế TP.HCM, thông qua kiểm toán nhà nước đã phát hiện hàng loạt doanh nghiệp lớn trong nước cũng có dấu hiệu chuyển giá. Riêng trên địa bàn TP.HCM, trong năm 2012 đã có 1.500 hồ sơ doanh nghiệp thường xuyên khai lỗ, giao dịch liên kết, có dấu hiệu chuyển giá (tăng 52% so với năm 2011). Việc kê khai không trung thựckết quả hoạt động sản xuất kinh doanh để trốn thuế cũng là một trong những nguyên nhân chính gây thất thu lớn cho NSNN, và càng ngày càng có xu hướng phổ biến.
 
Tình trạng hụt thu và lạm chi NSNN diễn ra kéo dài khiến Chính phủ thường xuyên rơi vào cảnh vay nợ. Theo con số của Bộ Tài chính, chỉ trong 8 tháng đầu năm nay, NSNN đã dành ra 68.980 tỷđồng, tăng 3,1% so với cùng kỳ năm 2012 để chi trả nợ và viện trợ. Tính riêng tháng 8/2013, con số này là 7.300 tỷđồng.
 
Trong thời gian tới, khi chưa có giải pháp mang tính vĩ mô, và toàn diện nào nhằmhạn chế tốc độ thâm hụt ngân sách ngày càng cao như hiện nay, Chính phủ vẫn sẽ phải tiến hành vay nợ trong và ngoài nước dưới nhiều hình thức, và dưới bất kỳ hình thức nào, cũng sẽ tạo nên những tác động tiêu cực đến hoạt động đầu tư và tiêu dùng trong nước. Trong một giả định khác, nếu muốn hạn chế vay nợ, Chính phủ có tăng thuế hoặc in thêm tiền, song khi sử dụng biện pháp này, ắt hẳn các doanh nghiệp sẽ càng tìm cách trốn thuế, đồng thời chỉ số lạm phát sẽ trở nên khó kiểm soát.
 

Trường Giang

Từ Khóa :