Tết Nguyên tiêu và mâm cúng rằm đặc biệt



Tết Nguyên tiêu và mâm cúng rằm đặc biệt

Hoàng Lê 6:0 8/2/2020

Nhắc đến Tết Nguyên tiêu, người xưa thường nói: “Lễ Phật quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng”. Câu nói ấy đã nói lên ý nghĩa của mâm cúng rằm đặc biệt quan trọng này .

Tùy thuộc vào phong tục vùng miền mà chuẩn bị mâm cúng khác nhau

Sau những ngày Tết, mọi người lại trở về với công việc thường nhật với trạng thái mệt mỏi và luyến tiếc vì ngày vui chóng qua đi. Thế nhưng, nhiều người vẫn còn cảm thấy hương vị mùa xuân vẫn còn phơi phới. Một số người còn nói vui với nhau rằng: “Tháng Giêng là tháng ăn chơi”. Đối với họ, sau khi cúng Rằm tháng Giêng mới chính thức gọi là hết Tết.

Rằm tháng Giêng là một trong những ngày hội đặc biệt của người Việt từ trước đến nay. Ngày này có nguồn gốc từ Trung Hoa và được gọi là Tết Nguyên tiêu. Đêm 14, trăng sáng vằng vặc, mọi người quây quần bên mâm cỗ cúng ông bà, tạ ơn tổ tiên đã cho những điều tốt lành và cầu nguyện may mắn sẽ đến sau đêm trăng. Ấy là phong tục tập quán của ông bà ta lưu truyền hậu thế đã lâu đời.

Tết Nguyên tiêu thường được tổ chức trọng thể trong các ngôi chùa

Tùy theo tín ngưỡng tôn giáo của gia đình mà có nhiều cách cúng Rằm tháng Giêng khác nhau. Tựu trung lại, đó là một mâm cỗ đầy đủ các lễ vật để dâng lên tổ tiên một cách sung túc nhất. Ở một số vùng miền, Tết Nguyên tiêu là một nét sinh hoạt văn hóa tao nhã nghệ thuật với nhiều hoạt động. Ngoài việc chiêm ngưỡng phong cảnh hữu tình, nhiều nơi còn đi đến các tụ điểm xem múa lân và tham gia các trò chơi dân gian.

Người cúng thể hiện được tấm lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên

Theo quan niệm của người xưa, mâm cúng chuẩn Rằm tháng Giêng phải đủ 10 món với đầy đủ vị chua, cay, ngọt, mặn. Trong mâm cỗ ấy, không thể thiếu bánh chưng hoặc bánh tét đặc trưng của vùng miền. Người miền Nam thường cúng bánh tét như một sự cầu mong mọi sự được vuông tròn trong năm mới. Ngoài ra, con gà trống luộc cũng được mọi người hết sức lưu tâm. Bởi gà trống đại diện cho sức mạnh, tính mưu lược rất có lợi cho gia chủ trong công việc làm ăn.

Thời nay, mâm cúng Tết Nguyên tiêu đã được thay đổi và biến tấu đi đôi chút. Nhiều gia đình còn dùng chè xôi để thay thế cho mâm cỗ mặn 10 món ngày xưa. Trong mâm cúng, nhất định phải có chậu hoa tươi và mâm ngũ quả. Thông thường, thời gian và địa điểm cúng sẽ do các gia đình lựa chọn, theo đó, các gia đình có thể chọn việc cúng Rằm tháng Giêng tại nhà hoặc tại chùa, chủ yếu là phải thực hiện nghi thức này thật đúng, thật chuẩn.

Tùy và điều kiện kinh tế hay phong tục, quan niệm của mỗi gia đình, từng địa phương mà mỗi mâm cỗ cúng sẽ khác nhau, nhưng về cơ bản, mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng cũng không có nhiều khác biệt so với Tết Nguyên đán. Điều quan trọng là người cúng thể hiện được tấm lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên, ông bà và gửi gắm tâm nguyện về một năm mới bình an, may mắn.

Ngày nay, mâm cỗ Rằm tháng Giêng đơn giản nhưng nếu đáp ứng được đầy đủ nhu cầu về dinh dưỡng cũng sẽ phù hợp với việc thờ cúng tâm linh. Người xưa thường dạy, mâm cúng không cần cầu kỳ, chỉ cần gia chủ có lòng thành thì sẽ được chấp nhận. Quan trọng là các thành viên trong gia đình ngồi bên nhau cùng ngắm ánh trăng, trò chuyện, tận hưởng niềm hạnh phúc sum vầy. Ấy mới là điều quan trọng trong các mâm cúng, đặc biệt là trong Tết nguyên tiêu Rằm tháng Giêng.


Hoàng Lê