Tết đậm vị với bánh chưng làng Tranh Khúc



Tết đậm vị với bánh chưng làng Tranh Khúc

Thanh Nga 7:57 6/2/2018

Cùng với hoa đào – hoa mai, bánh chưng là một biểu tượng không thể thiếu được trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc. Một trong những nơi có truyền thống lâu đời làm bánh chưng thơm ngon, nức tiếng là làng Tranh Khúc (xã Duyên Hà, Thanh Trì, Hà Nội).

Gói bánh chưng trong ngày Tết là một nét đẹp trong văn hóa người Việt

Vào thời điểm này, các hộ gia đình trong làng Tranh Khúc lại chất đầy những lá dong, lạt chẻ, đỗ thịt… để chuẩn bị làm bánh phục vụ dịp Tết. Không biết làng nghề đã có từ bao giờ, chỉ biết cho đến nay từ già, trẻ, lớn, bé đều biết làm bánh, những chiếc bánh chưng mang hương vị riêng biệt không đâu có được, khiến ai từng thưởng thức một lần sẽ nhớ mãi.

Những nghệ nhân trong làng đã quen tay đến mức không cần khuôn mà bánh vẫn đều nhau, vuông vức

Người dân nơi đây chia sẻ, hương vị thơm ngon đặc biệt của bánh đến từ sự hòa quyện của các loại nguyên liệu làm ra chiếc bánh đó. Nguyên liệu phải đảm bảo thì bánh mới đạt chất lượng. Cô Đặng Thị Ngọc (55 tuổi) – một nghệ nhân trong làng cho biết: “Nguyên liệu làm bánh gồm có: gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn, muối, hạt tiêu… Gạo làm bánh chưng thường là gạo nếp cái hoa vàng hoặc nếp Nhung Bắc Ninh; đỗ là đỗ xanh tách vỏ, được đồ chín, đánh nhuyễn bọc bên ngoài miếng thịt ba chỉ hoặc nạc mông. Ngoài ra, chiếc bánh có màu xanh đẹp, tự nhiên bởi được gói bằng lá dong rừng từ Lào Cai, Điện Biên, Cao Bằng… Lạt gói bánh được chẻ sẵn, mang ra từ Chương Mỹ”.

Gạo nếp chính là nhân tố quyết định sự thơm dẻo của chiếc bánh

Lá dong rừng giúp bánh chưng có màu xanh tự nhiên và hương thơm truyền thống

Khác với nhiều nơi, nhân bánh làng Tranh Khúc là đỗ được đồ chín bọc quanh miếng thịt ba chỉ hoặc nạc mông

Thịt đã được ướp sẵn hạt tiêu thơm lừng

Nếu như trước đây, bánh được đun bằng bếp củi thì nay, hầu hết các hộ gia đình trong làng đều sử dụng nồi điện. Cuộc sống hiện đại hơn nên chiếc nồi điện luộc bánh sẽ giúp người làm bánh đảm bảo sức khỏe, tốn ít công sức, hơn nữa lại thải ít khói bụi độc hại, tránh gây ô nhiễm môi trường.

Tại một cơ sở sản xuất bánh chưng lớn trong làng, người làm ở đây cho biết, những ngày giáp Tết số lượng bánh khách đặt lên đến cả nghìn chiếc, giá dao động trong khoảng 30.000 đồng đến 70.000 đồng, tùy khách đặt. Chính vì số lượng bánh rất lớn như vậy nên trong nhà luôn phải có hơn chục người làm, mỗi người một công đoạn, người rửa lá, người nấu đỗ, người nặn nhân, người gói bánh…

Những chiếc bánh được mang đi tiêu thụ tại các siêu thị, trường học…

Không chỉ có kỹ thuật làm bánh lâu đời, những người nghệ nhân làng Tranh Khúc còn có một tình yêu nghề mãnh liệt. Cô Đặng Thị Thảo (53 tuổi) tự hào nói: “Đây là nghề ăn vào máu thịt mình rồi. Thứ nhất, đây là nghề mà cha ông để lại, mình phải phát triển và giữ gìn nó. Thứ hai, đây cũng là công việc giúp cải thiện cuộc sống, cũng là nguồn thu nhập chính của cả gia đình. Hơn nữa, bánh chưng là một thứ không thể thiếu được trong ngày Tết, kể cả không ăn đi nữa nhưng nhà nào cũng phải có. Tôi mong muốn nghề làm bánh chưng sẽ được duy trì mãi mãi và ngày càng phát triển”.

Mỗi chiếc bánh chưng đều là tâm huyết của người làm bánh

Bà Lý Thị Thiệp – trưởng thôn làng Tranh Khúc cho biết, hiện nay trong làng có khoảng 90 hộ (trên tổng số 300 hộ) làm bánh chưng, trong đó hơn 10% là các cơ sở lớn, còn lại là các nhà làm nhỏ lẻ. Bà cũng chia sẻ, địa phương có các chính sách hỗ trợ người dân giữ gìn và phát huy làng nghề truyền thống như hỗ trợ hệ thống nồi hơi cho các gia đình hoặc hỗ trợ mặt bằng để mở rộng quy mô sản xuất. “Những năm gần đây, làng nghề ngày càng phát triển. Tiếng lành đồn xa, các nơi nghe tiếng làng bánh nên cũng đặt hàng nhiều, nhờ đó đời sống kinh tế của người dân trong thôn cũng được cải thiện đáng kể” – Bà Thiệp vui mừng bày tỏ.

Trong cuộc sống hiện đại, giản tiện này, không khí Tết dù đã mai một đi nhiều, nhưng chiếc bánh chưng vẫn khó thay thế cho biểu tượng của Tết, để rồi may mắn thay vẫn còn tồn tại, ít nhất để lũ trẻ con thế kỷ 21 biết rằng, chúng vẫn đang được nhìn thấy một biểu tượng, một món ăn của Tết cổ truyền.


Thanh Nga