Teo não, loạn thần, mê sảng vì rượu xuân



Teo não, loạn thần, mê sảng vì rượu xuân

Minh Phương 20:23 26/2/2017

Trong và sau Tết, áp lực chữa trị những ca ngộ độc do rượu lại đè nặng lên các bác sĩ ở bệnh viện Bạch Mai. Ngộ độc rượu gây ra những cái chết “chùm” như vụ Phong Thổ (Lai Châu) thì hiếm gặp hơn nhưng ngộ độc do quá chén, uống phải rượu cồn công nghiệp, uống rượu lâu năm không bỏ được là những ca bệnh hầu như ngày nào các bác sĩ ở bệnh viện Bạch Mai cũng phải tiếp nhận. Có trường hợp may mắn được cứu sống thì cũng mù lòa, mất khả năng lao động.

Ngộ độc rượu tăng cao
Bác sĩ, Thạc sĩ Nguyễn Trung Nguyên (Trung tâm Chống độc, bệnh viện Bạch Mai) cho biết, hầu như dịp Tết nào Trung tâm cũng tiếp nhận nhiều ca ngộ độc rượu, trong đó có cả ngộ độc methanol. Có những năm số ca ngộ độc rượu tăng 30% vì nhu cầu sử dụng rượu bia để liên hoan, tiệc tùng tăng mạnh vào dịp Tết. Không ít người vì lợi nhuận mà pha cồn công nghiệp methanol để làm giả rượu. Khi bệnh nhân uống rượu có cả ethanol thì tác hại của methanol càng tăng lên. Bác sĩ cho biết, nếu uống phải rượu methanol, sau 1-2 ngày bệnh nhân sẽ có dấu hiệu mù mắt, sau đó dẫn đến trụy mạch, viêm gan, nhiễm độc và tử vong.
 
Bác sĩ Khanh cho biết ngày nào trong viện cũng có 2-3 ca bệnh sảng rượu, chứng kiến người bệnh co giật là thấy đau xót. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai cung cấp
 
Còn tại khoa Tiêu hóa (bệnh viện Bạch Mai) dịp Tết Nguyên đán 2017 cũng tiếp nhận lượng tăng đột biến các ca bệnh liên quan đến rượu. Theo bác sĩ, Tiến sĩ Vũ Trường Khanh (Phó Trưởng khoa Tiêu hóa) số ca viêm tuỵ cấp do rượu được chuyển tới khoa cao gấp hơn 5 lần ngày thường. Trong Tết, ngày ít thì 5-7 ca, nhiều cũng 10-12 ca, bệnh nhân đều là người trẻ khoảng 30-40 tuổi. Trường hợp viêm tụy do rượu còn nhiều hơn, cao điểm lên đến 40-45 ca/ngày Tết. Những trường hợp bệnh nhân viêm tuỵ cấp dù được cứu sống nhưng cũng mất khả năng lao động, chịu nhiều biến chứng của bệnh như: viêm tuỵ mạn, tiểu đường, ung thư.
 
Theo bác sĩ Khanh, khi nhắc đến mối nguy hại của rượu, những vụ ngộ độc hàng loạt làm nhiều người tử vong cùng lúc thường khiến người ta sợ hãi,nhưng để lại hậu quả nặng nề, tốn kém, khiến hàng trăm, hàng nghìn người đang chết dần chết mòn chính là những bệnh mãn tính do rượu ở những người uống lâu năm.
 
Bác sĩ Khanh nhấn mạnh: “Tổn thương mãn tính do bia rượu rất nhiều. Nếu 10-20 năm nữa chúng ta vẫn sử dụng rượu bia như ngày nay thì kẻ tàn sát sức khoẻ dân tộc Việt Nam nhiều nhất có lẽ là rượu. Ngoài ra, gánh nặng bệnh tật cũng sẽ khiến nhiều gia đình khánh kiệt”.
 
Rượu vang, uống thường xuyên cũng hại
 
Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên phân tích các tổn thương nội quan do rượu
 
Bác sĩ, TS Vũ Trường Khanh (Trưởng khoa Tiêu hóa, bệnh viện Bạch Mai) nói rằng phần lớn người Việt đang có nhiều quan niệm sai lầm về rượu bia. Dưới góc độ Tây y, không có khái niệm gọi là “rượu thuốc”, do đó những loại rượu ngâm thảo mộc, động vật chỉ là “thuốc” dân gian được truyền miệng chứ chưa có công trình nghiên cứu khoa học cụ thể chứng minh được hiệu quả chữa bệnh của rượu thuốc trong cuộc sống. Không ít trường hợp bị tổn tương gan do uống rượu ngâm, biểu hiện: vàng da, vàng mắt, nguy hiểm tính mạng. Nhiều người còn tin rằng uống rượu vang, rượu whishky không gây tổn thương gan lại tốt cho sức khỏe.
 
Bác sĩ khẳng định mọi loại rượu nếu dùng lâu ngày đều dẫn tới xơ gan. “Bản chất của ethanol không gây tổn thương tế bào gan, nhưng khi vào trong cơ thể, phần lớn ethanol chuyển hóa thành axit andehit. Chính chất này mới gây tổn thương tế bào gan, viêm gan mãn tính dẫn đến xơ gan, ung thư gan và biến chứng xơ gan” – bác sĩ Khanh cho biết.
 
Nếu ngày nào cũng uống rượu, kể cả những loại rượu được chứng minh tốt cho sức khỏe như rượu vang thì cũng gây độc nếu sử dụng liên tục trong thời gian dài. Bác sĩ Khanh ví dụ một nghiên cứu ở Mỹ, nếu liên tục uống hơn 18g cồn mỗi ngày, trung bình 10 năm có thể tổn thương gan mãn tính và dẫn tới xơ gan do cồn. Quy đổi từ lượng cồn tương ứng thì chỉ cần 1 lon bia, 200ml rượu whishky 30 độ sẽ có thể gây viêm gan, xơ gan do rượu nếu người ta uống liên tục, thường xuyên. Bởi thế, dùng bia rượu thường xuyên dù ít cũng là không hợp lý.
 
Hình ảnh so sánh thực quản của người bình thường và người nghiện rượu
 
Những tác hại tức thì của rượu lên cơ thể con người là: mất khả năng kiểm chế, giảm hoặc mất khả năng điều phối hoạt động, nôn, đau bụng, giảm khả năng nhận thức giác quan, dễ mệt mỏi, thậm chí là bất tỉnh. Tác hại lâu dài, người uống rượu lâu năm, thường xuyên có thể giảm hoặc mất sự thèm ăn, thiếu các sinh tố, gây tổn thương tới các hệ cơ quan (tiêu hóa, tim mạch, thần kinh), rối loạn nội tiết...
 
Theo bác sĩ Khanh, xơ gan và viêm tụy là 2 bệnh đường tiêu hóa nhiều nhất do rượu gây ra. Cách đây khoảng 20 năm, tỷ lệ bệnh nhân xơ gan điều trị nội trú tại khoa Tiêu hóa (bệnh viện Bạch Mai) khoảng 50% thì trong đó chỉ có 10 – 20% nguyên nhân do rượu, còn lại chủ yếu là bệnh do virus viêm gan A, B, C gây ra. Nhưng hiện nay, có khoảng 60 – 70% bệnh nhân xơ gan do rượu. Kết hợp cả 2 yếu tố: nghiện rượu và mắc virus viêm gan thì bệnh xơ gan càng tiến triển nhanh và nguy hiểm. Mỗi năm, khoa Tiêu hóa (bệnh viện Bạch Mai) tiếp nhận điều trị khoảng 2.500 – 2.700 ca bệnh về đường tiêu hóa liên quan đển rượu, trong đó xấp xỉ 2.000 ca viêm gan, 500 – 700 ca viêm tụy.
 
Não của người nghiện rượu không có nếp nhăn, kết cất tổ chức não bị nhũn
 
Ngoài hệ tiêu hóa, rượu còn ảnh hưởng tiêu cực tới não bộ. Biểu hiện thường gặp nhất là những người sảng rượu. Sảng rượu phát triển ở những bệnh nhân nghiện rượu trong thời gian dài, thường bắt đầu sau khi bệnh nhân ngừng uống rượu (ngừng nhiễm độc rượu) trong 1-3 ngày. Triệu chứng là rối loạn cơ thể và rối loạn thần kinh trong hội chứng cai. Trong lần đầu tiên xuất hiện mê sảng có thể gặp cơn dạng động kinh toàn thể hoặc cục bộ.
 
 
Rượu làm giãn cơ tim, dị dạng thai nhi
 
Bác sĩ, ThS Nguyễn Trung Nguyên nói rằng những người uống rượu lâu năm thường bị teo não, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe tâm thần. Ngoài ra rượu còn gây giãn cơ tim, chảy máu thực quản, gây dị dạng thai. Trường hợp ngộ độc rượu cồn methanol còn nguy hiểm hơn: não bị phù, không có nếp nhăn, tổn thương nhân bèo, nhũn các kết cấu tổ chức não, có thể dẫn tới chảy máu não và tử vong. Trường hợp bệnh nhân may mắn sống sót thì cũng bị mù, suy giảm thị lực. “Methanol gây độc nhất cho mắt và não, thường người bệnh sẽ tử vong hoặc chịu di chứng nặng nề, rất ít hồi phục” – bác sĩ Nguyên cho biết.
 
Bác sĩ Trần Mạnh Cường (Phòng Nghiện chất, Viện Sức khỏe Tâm thần, bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ: Hiện nay trên khoa có 30 giường bệnh thì khoảng 50-60% trong số đó là các bệnh nhân gặp rối loại do rượu: loạn thần, trạng thái cai, mê sảng.
 
Còn TS Nguyễn Doãn Phương - Viện trưởng Viện Sức khoẻ tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, viện thường xuyên tiếp nhận các ca tâm thần do rượu. Riêng năm 2016 đã có 299 ca loạn thần do rượu trong tổng số 4.069 bệnh nhân nội trú nằm ở Viện sức khỏe tâm thần. Bệnh nhân đa phần là nam giới trên 30 tuổi, khi nhập viện có các triệu chứng loạn thần hoặc hội chứng sau cai: run chân, mờ mắt.
 
Có bệnh nhân mới 18 tuổi đã phải nhập viện cai rượu kèm theo cai ma tuý đá, heroin. Bệnh nhân lâm vào tình trạng loạn thần nghiêm trọng. Gia đình cho biết, người bố cũng nghiện rượu và “rủ” con trai cũng uống từ năm con mới 13 tuổi. Khi bố gặp các hành vi loạn thần do rượu và đã cai rượu xong thì thấy lo lắng cho người con và đưa con vào viện để cai rượu. Chữa trị, cai rượu cho người nghiện rượu lâu năm rất khó, thường cần ít nhất 1 năm kiên trì dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và chữa trị cũng rất tốn kém.
 
Cần siết chặt luật quản lý rượu bia
Mới đây, Sở Giáo dục – Đào tạo Bắc Giang đã có văn bản gửi Phòng Giáo dục –đào tạo, các đơn vị trực thuộc để yêu cầu đưa nội dung giảng dạy về tác hại của rượu bia và kỹ năng từ chối uống rượu bia vào bài học chính khóa nhằm giáo dục, tuyên truyền, phòng chống tác hại của việc lạm dụng đồ uống chứa cồn trong trường học.
 
Khoảng cuối năm 2016, ông Nguyễn Huy Quang (Vụ trưởng Pháp chế Bộ Y tế) trả lời báo giới rằng Bộ này đang xây dựng dự án luật Phòng chống tác hại của rượu bia, dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét vào năm 2018.
 
Theo bác sĩ Trần Mạnh Cường, cơ quan quản lý cũng nên xây dựng luật để quản lý bia rượu, đồ uống có cồn được tốt hơn, chặt chẽ hơn. Bác sĩ Cường cho biết không nên khắt khe với việc uống rượu bia nhưng nên điều chỉnh việc sử dụng, văn hóa uống rượu bia hợp lý. “Các nguyên thủ quốc gia gặp nhau vẫn uống một ít rượu để chúc mừng nhau đấy thôi” – ông nói.
 
Bác sĩ Cường chia sẻ thêm: “Tôi làm trong Phòng Điều trị Nghiện chất thì thấy tác hại của rượu bia hiện tại ở mức độ đáng báo động, đặc biệt là với sức khỏe con người. Ngộ độc methanol đã đành, nhưng ngộ độc mãn tính, ngộ độc rượu bia hại âm ỉ và nhiều năm tới đây sẽ là nguyên nhân dẫn đến rất nhiều bệnh khác”.
 
Truyền thông, tuyên truyền thôi chưa đủ, cần phải quản lý chặt vấn đề sản xuất, kinh doanh và sử dụng rượu bia trong nhân dân. Ông nói: “Thời phong kiến hay Pháp thuộc họ quản lý rượu rất chặt, không biết có phải do độc quyền để bán được nhiều rượu hay không nhưng các trường hợp nấu rượu lậu đều bị bắt hết”. Theo ông, các nhà quản lý không được buông lỏng vấn đề nhập khẩu, sản xuất rượu, nhất là các cửa hàng kinh doanh rượu. “Có lẽ nên quản lý rượu giống như quản lý các chất nguy hại khác để đảm bảo sự an toàn nói chung cho xã hội” – bác sĩ Cường nêu ý kiến.
 

Minh Phương

Từ Khóa :