Tengujo - giấy mỏng hơn da người dùng bảo quản văn tự cổ



Tengujo - giấy mỏng hơn da người dùng bảo quản văn tự cổ

Ngọc Minh 19:35 12/5/2020

Một loại giấy có tên là tengujo, được sản xuất bởi công ty Hidaka Washi, thành lập năm 1949, chuyên sản xuất giấy ở quận Kochi của Nhật Bản. Đây là loại giấy mỏng nhất thế giới, mỏng hơn da người nhưng làm ra không dùng để viết mà chủ yếu để… bảo tồn các loại giấy cổ.

Ông Hioshioshi Chinzei với lại giấy mỏng nhất thế giới. Ảnh Kazuhiro Nogi (Getty Images)

 

Theo ông Hioshioshi Chinzei, chủ sở hữu và điều hành công ty Hidaka Washi, cho biết quá trình sản xuất tengujo không quá phức tạp, sản phẩm gần như trong suốt, mỏng đến kỳ diệu, giống như tơ nhện. Nguyên liệu làm loại giấy này lấy từ thân cây dâu (kozo) được ngâm trong những bồn nước ấm. Sau khi được loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn, người ta đập kozo thành những sợi xơ mảnh. Chúng tiếp tục được ngâm trong bồn chứa nước có neri - một chất lỏng nhớt đặc có nguồn gốc từ cây tororo-aoi. Quá trình này giúp các sợi kozo đạt được chất lượng dẻo, dính, cho phép kéo tiếp ra thành những sợi dây dài màu trắng đến độ đường kính của chúng chỉ khoảng 0,02mm.

 

Những sợi kozo được ngâm vào nước trong quá trình sản xuất giấy tengujo. Ảnh Kazuhiro Nogi (Getty Images)

 

Các công nhân khéo léo dàn các sợi này trên một mặt phẳng như mạng nhện, khi khô lại, các sợi bám vào nhau, tạo thành tờ giấy mỏng trong suốt.

Theo truyền thống, giấy được chế tác thủ công trong hơn 1.000 năm ở quận Kochi và Gifu, và được sử dụng cho một số mục đích thực tế và nghi lễ - để viết, in ấn và tác phẩm nghệ thuật. Nhưng vào thế kỷ 20, các nhà sản xuất giấy bắt đầu sử dụng máy móc, có thể trải đều các sợi kozo đều hơn trước. Điều này cho phép tengujo được làm rất mỏng và mỏng hơn nữa trong khi vẫn giữ được tính linh hoạt và sức mạnh đặc trưng của nó. Ở Nhật Bản, trước đây giấy tengujo được dùng làm giấy lụa, bọc kimono hoặc làm cửa trượt - loại cửa đặc trưng, nhẹ nhàng của đất nước nhiều động đất của xứ Phù Tang.

Tuy nhiên, khoảng sáu năm trước, năm 2014, ông Chinzei được Lưu trữ Quốc gia Nhật Bản yêu cầu phát triển một loại tengujo nặng 1,6 gram mỗi mét vuông, mỏng hơn và nhẹ hơn bất kỳ loại giấy nào trên thế giới vào thời điểm đó. Sau hai năm thử nghiệm và sai sót, thay đổi từn chút một áp lực của máy nghiền, tốc độ trộn, mật độ sợi và neri trong nước, sản phẩm giấy mỏng nhất thế giới đã ra đời. Nó thậm chí còn mỏng như cánh ruồi nên đã có lúc trở nên vô dụng với việc dùng để trang trí hay viết lách nhưng đã có công dụng mới: dùng để bảo vệ các loại giấy, nhất là văn tự cổ.

Nghệ nhân Takao Makino trình diễn với giấy tengujo năm 2019. Ảnh: Kazuhiro Nogi (Getty Images)

 

Theo một chuyên gia bảo quản văn tự tại Trung tâm Nghệ thuật Anh quốc, thuộc ĐH Yale (Mỹ) – cô Choi Soyeon cho biết văn thư, bản thảo, sách báo dễ bị ăn mòn, theo thời gian giấy sẽ nứt vào tạo những lỗ hổng nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy. Qua kính lúp, có thể nhìn thấy những vết rách nhỏ xung quanh một số chữ cái. Cùng với đó, giấy đã xuống cấp do độ ẩm, nấm mốc, tác động do nhiệt và ánh sáng cùng các chất ô nhiễm trong không khí, thậm chí mực cũng ăn mòn giấy… Với độ mỏng nhẹ của mình, tengujo có thể “tan” vào mảnh giấy, giúp củng cố và sửa chữa những dấu vết thời gian ấy trên các văn bản cổ, khi xem xét kỹ, bạn sẽ nhìn thấy những sợi kozo nhỏ xíu bám vào mực, “hàn gắn” vết thương khiến khó có thể nhận biết các văn bản đã được phục dựng ở chỗ nào.

Hiện tại, loại giấy mỏng nhất thế giới này đang được các thư viện, bảo tàng lớn trên thế giới như Bảo tàng Louvre (Pháp), Thư viện Quốc hội Mỹ, Bảo tàng Anh, Trung tâm Nghệ thuật Anh thuộc ĐH Yale (Mỹ)… sử dụng để bảo tồn các văn bản quan trọng.


Ngọc Minh

Theo New York Times