Tại sao lại cúng ông Công ông Táo?



Tại sao lại cúng ông Công ông Táo?

Hương Nguyên 0:4 31/1/2016

Từ xa xưa, người Việt đã ngưỡng mộ lòng chung thủy của Ông Táo và thờ cúng với hi vọng Táo Quân sẽ giúp họ giữ “bếp lửa” trong gia đình luôn nồng ấm và hạnh phúc, cả nhà được bình an nhiều phước lộc. Vì vậy, tục lệ thờ cúng ngày này được thực hiện qua nhiều thế hệ. Nhưng thực tế vẫn không ít người chưa hiểu rõ thực sự ý nghĩa tục lệ này.

Câu chuyện tình cảm động của hai người đàn ông và một phụ nữ đã khiến Ngọc Hoàng cảm động và cảm thương cái chết trong lửa nóng của họ. Ngài cho phép họ được ở bên nhau mãi mãi, biến họ hóa thành “ba đầu rau” hay “chiếc kiềng 3 chân”, vật dụng quen thuộc trong căn bếp của người Việt ngày xưa.
 
Không chỉ vậy, họ còn được phong chức Táo Quân,  gọi chung là: Định Phúc Táo Quân nhưng mỗi người giữ một việc: 
- Phạm Lang (người chồng mới) làm Thổ Công, trông coi việc bếp. Danh hiệu: Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân
- Thị Nhi (vợ cũ) làm Thổ Kỳ, trông coi việc chợ búa. Danh hiệu: Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chánh Thần.
- Trọng Cao (người chồng cũ) làm Thổ Địa, trông coi việc nhà cửa. Danh hiệu: Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần
 
Người Việt quan niệm ba vị Thần Táo (hay vua Bếp) định đoạt cát hung, phước đức cho gia đình, phước đức được tích lại do việc làm đúng đạo lý của gia chủ và những người trong nhà. Vì vậy, với mong muốn Thần Bếp sẽ “phù hộ” cho gia đình được nhiều may mắn, vì vậy hàng năm vào ngày 23 tháng Chạp, người dân thường làm lễ tiễn đưa Táo Quân chầu trời rất long trọng. Đến đêm Giao thừa Táo Quân sẽ quay về hạ giới để tiếp tục công việc trông coi bếp lửa của mình.
 
Tại sao các thần lại cưỡi cá chép về chầu trời?
 
Táo Quân xuống hạ giới theo dõi chuyện Thiện – Ác của loài người, đến 23 tháng Chạp lại cưỡi cá chép lên Thiên đình báo cáo với Ngọc Hoàng. Vì vậy, cá chép là vật cúng không thể thiếu được đối với nghi đưa ông Táo về trời. Cá chép là loại  “cá hóa long”, nghĩa là cá sẽ hóa rồng, vượt vũ môn, làm phương tiện cho Táo quân cưỡi về trời. Hơn nữa, trong tâm thức người Việt, “cá vượt Vũ môn” hay “cá chép hóa rồng” còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, biểu tượng của sự kiên trì, bền chí chinh phục tri thức để đi tới thành công, tinh thần vượt khó, biểu trưng cho nhân cách thanh cao tiềm ẩn hoặc hướng đến một kết quả tốt đẹp. Vì vậy, cá chép đã được lựa chọn thành hành trang cho Táo quân cưỡi chầu trời.
 
Cần phải cúng trước 12 giờ trưa
 
Lễ cúng tiễn đưa ông Táo chầu Trời thường được cúng vào tối 22 hoặc sáng sớm ngày 23 tháng Chạp hàng năm. Vì vậy,  việc thờ cúng cần hoàn thành trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp để kịp giờ ông Táo lên Thiên Đình.  Nếu quá giờ, mới cáo lễ tiễn đưa ông Táo về trời, e rằng ông Táo sẽ không nhận được lễ vật tâm thành của gia chủ.
 
Điều đặc biệt là ông Táo không mặc quần. Ông chỉ đội mũ, đia hia không mặc quần.
 
Ông Cả ngồi trên sập vàng, 
Cả ăn, cả mặc, lại càng cả lo. 
Ông Bếp ngồi trong đống tro, 
ít ăn, ít mặc, ít lo, ít làm.
 
Theo truyền thuyết, ông Táo ở trong bếp ấm cúng, nóng lực nên không cần mặc nhiều đồ, không cần quần và ở trong bếp nên cũng không phải lo về vấn đề ăn uống. Ông không phải lo cái ăn cái mặc nhiều.
 
 

Hương Nguyên

Từ Khóa :