Tái hiện 12 ngày đêm bắn phá B-52



Tái hiện 12 ngày đêm bắn phá B-52

18:58 14/12/2012

40 năm trước miền Bắc Việt Nam đã hứng chịu đợt công kích tàn bạo chưa từng có của không lực Mỹ. Hà Nội, Hải Phòng và những thành phố lớn của miền Bắc chìm ngập trong những đợt bom rải thảm của máy bay ném bom chiến lược B-52, con át chủ bài của không lực Hoa Kỳ. Những hình ảnh tang thương tràn ngập khắp nơi. Cũng chính thời điểm đấy, lực lượng Phòng không Không quân Việt Nam đã khiến cả thế giới bất ngờ khi đập tan âm mưu của Không quân Mỹ dù không hề cân sức.

Những ngày cuối năm 1972, trước những mưu đồ trên bàn đàm phán tại Paris, Mỹ đã quyết định mở một chiến dịch lớn mang tên Linebacker II với “ý đồ” đưa Việt Nam trở về thời kỳ đồ đá. Chiến dịch được triển khai với lực lượng không quân hùng hậu, sử dụng con bài chiến lược là loại máy bay ném bom B-52; tiến hành rải thảm hủy diệt xuống Hà Nội, Hải Phòng và các mục tiêu khác liên tục kể từ ngày 18/12.
 
Đêm 18 và rạng sáng 19/12, các loại máy bay Mỹ gầm rú trên bầu trời Hà Nội, các lượt máy bay tiêm kích, cường kích mà trọng điểm là các tốp B-52 dượt qua, thả bom bắn phá. Mục tiêu đầu tiên nhắm đến là các sân bay trên toàn miền Bắc để khống chế khả năng cất cánh đánh trả của Không quân Việt Nam, tiếp đó là đánh vào những khu đông dân cư, nhiều công sở ở Hà Nội và Hải Phòng. Tiếng còi báo động rít liên hồi, người già, phụ nữ trẻ em, hầu hết đã được sơ tán khỏi nội thành, số còn lại tìm nơi trú ẩn, còn thanh niên, quân xung kích vội vã trở lại với trận địa. Đó là các trận địa dã chiến được xây dựng bằng cát ụ cát trên sân thượng các tòa nhà, thậm chí cả trên các điểm cao của cầu Long Biên. Tên lửa, đạn pháo bắn liên hồi, đáp trả lại những đợt thả bom của máy bay Mỹ. Mục tiêu hàng đầu của Phòng không Không quân Việt Nam lúc đó là bắn hạ máy bay B-52.  Cả Hà Nội như chìm trong khói lửa. Những con phố trở nên hoang tàn, đổ nát, tiếng kêu khóc bi ai, khói đạn khét lẹt, người chết la liệt. Hai trạm phát sóng của Đài TNVN là đài Mễ Trì và đài Bạch Mai (trong đó có khu tập thể 128C Đại La) đều bị dính bom. Nhưng sóng phát thanh chỉ lặng đi trong 9 phút rồi lại tiếp tục vang lên tiếng phát thanh viên cập nhật tình hình chiến sự.
 
Bộ đội Việt Nam bên xác máy bay Mỹ bị bắn hạ. (Ảnh tư liệu)
 
Cũng trong đêm ấy, Đài tiếng nói Việt Nam đã phát đi bản tin chiến công đầu tiên của Hà Nội. Lực lượng Phòng không không quân Việt Nam đã bắn rơi 3 máy bay B-52. Trong đó, một chiếc rơi xuống xã Phủ Lỗ, huyện Đông Anh, một chiếc rơi xuống cánh đồng xã Tân Hưng, huyện Thanh Oai, một chiếc rơi ở Sơn La.
 
Sáng hôm sau, Bộ Quốc phòng Việt Nam đã tổ chức họp báo quốc tế tố cáo tội ác của Mỹ, 6 giặc lái Mỹ vừa bị bắt sống được đưa ra trình diện.
 
Ngày 21/12, chiến sự tại Hà Nội và Hải Phòng diễn ra ác liệt. Ban ngày, 180 lần máy bay chiến thuật của không quân và hải quân Mỹ đánh phá các mục tiêu trọng yếu: ga Hàng Cỏ và Sở Công an (Hà Nội), nhà máy điện Yên Phụ, Bộ Giao thông, cầu Phủ Lý và 6 đợt đánh vào khu vực thị xã Thanh Hóa. Ban đêm, không quân Mỹ huy động 24 lần máy bay B-52 và hàng trăm lần máy bay chiến thuật hộ tống đánh vào các sân bay và bệnh viện Bạch Mai, Giáp Bát, Văn Điển... Ngoài ra, 30 lần chiếc F4, F105 đánh phá các khu vực Bắc Giang, ga Kép, sân bay Yên Bái, cảng Hải Phòng, Cát Bi và An Lão (Kiến An, Hải Phòng). Trong ngày này, quân và dân Việt Nam đã bắn rơi 11 máy bay, trong đó bắn rơi tại chỗ 3 chiếc B-52, 2 chiếc F4, 2 chiếc A7, 1 chiếc F111, 1 chiếc A6, 1 chiếc RA50, và 1 chiếc F105.
 
Rạng sáng 22/12, từ hướng Tây Nam, 24 chiếc B-52 và 36 máy bay chiến thuật được huy động đánh phá sân bay, bệnh viện Bạch Mai, ga Giáp Bát, Gia Lâm, Văn Điển... và các trận địa tên lửa, 18 lần F 111 hoạt động xen kẽ ở độ cao thấp nhằm bất ngờ đánh phá vào các mục tiêu đã trinh sát.
 
Các kíp chiến đấu của tiểu đoàn 57 bộ đội phòng không Hà Nội đồng loạt nổ súng bắn rơi tại chỗ một B-52 ở chợ Bến, Mỹ Đức, Hà Tây. Cùng thời điểm này, tiểu đoàn 71 bắn rơi tại chỗ một máy bay B-52 ở Thanh Miện, Hải Hưng (Hải Dương ngày nay). Sau đó, tiểu đoàn tên lửa 93 lại bắn rơi một chiếc B-52 ở khu vực Quỳnh Côi, Thái Bình. Trong ngày, quân và dân ta bắn rơi 5 máy bay, trong đó bắn rơi tại chỗ ba chiếc B-52, một chiếc F4.
 
Trong hai ngày 23-24/12, không quân Mỹ mở rộng chiến dịch đánh phá các khu ngoại thành Hà Nội, Hà Tây, Lạng Sơn, Bắc Giang, Hải Phòng, Thái Nguyên và một số khu vực khác. 9 chiếc máy bay bị tiêu diệt trong đó có 3 chiếc B-52, 3 chiếc F4 và 3 chiếc A7.
 
Bệnh viện Bạch Mai bị B-52 rải thảm tháng 12-1972.(Ảnh tư liệu)
 
Ngày 25/12, Tổng thống Mỹ R. Nixon ra lệnh ngừng tập kích để đón Giáng sinh. Nhưng bầu trời chỉ yên ả được đúng một ngày, pháo đài bay Mỹ xuất kích 116 lần, đánh phá dữ dội Hà Nội, Hải Phòng. Những vệt bom hủy diệt chạy dài khu vực Nội Bài, Đông Anh, Cổ Loa, cảng Sông Hồng, Thượng Đình, sân bay Bạch Mai, Giáp Bát, đặc biệt là Khâm Thiên. Con phố Khâm Thiên có mật độ dân cư đông vào loại nhất, nhì Hà Nội lúc bấy giờ chốc lát đã trở nên điêu tàn, nhà cửa đổ nát, người chết khắp nơi, những đứa trẻ khóc gào tìm mẹ, người bới đất tìm con. Chỉ trong một đêm hơn 600 người thiệt mạng, 290 người bị thương. Phần đông là cụ già, em nhỏ, phụ nữ mang thai chưa kịp sơ tán.
 
Cả con phố Khâm Thiên bị tàn sát. (Ảnh tư liệu)
 
Trên báo chí, Mỹ rêu rao là B52 chỉ nhằm mục tiêu quân sự. Song chỉ riêng đêm 26/12, hàng trăm lần chiếc B52 rải bom huỷ diệt khu phố Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai và hơn 100 điểm dân cư trong nội thành làm hơn 1.000 người thương vong. Riêng bệnh viện Bạch Mai bị cày xới đến ba lần. 30 bác sĩ y tá đã ra đi, nhưng đau xót hơn nữa vài ba căn hầm trú ẩn của hàng trăm bệnh nhân đã bị san bằng. Hàng nghìn ngôi nhà, trường học, đền chùa, trạm xá, nhà hộ sinh bỗng chốc trở thành đống đổ nát. Ông Lê Thanh Tường, người từng sống tại căn nhà 59 Khâm Thiên kể lại đêm ấy ngôi nhà của ông đã hứng trọn 6 trái bom, một quả rơi trúng hầm tăng xê làm 40 người đang trú ẩn trong đó thiệt mạng, ông Tường và một người nữa may mắn còn sống sót. Nhưng thảm nhất là những gia đình cả vợ chồng con cái đều nát nhừ giữa đống gạch ngổn ngang. Toàn bộ 6 khối phố Khâm Thiên hầu như bị xóa sạch.
 
 
Cũng trong đêm này 13 máy bay Mỹ đã bị bắn hạ, trong đó có 8 chiếc B52, phi công Phạm Tuân lái Mic 21 bắn rơi 1 chiếc B52 trên bầu trời Tây Bắc.
 
Sáng 28/12, quân đội Mỹ đã huy động 131 lần chiếc máy bay chiến thuật các loại đánh vào trận địa của bộ đội Phòng không - Không quân ở khu vực nội, ngoại thành. Đến tối, chúng lại quét 60 lượt B-52 rải thảm khu vực Đông Anh, Đa Phúc, Cầu Đuống, Yên Viên, Gia Lâm. Tối hôm ấy, phi công Vũ Xuân Thiều xuất kích, quyết tiêu diệt địch. Anh đã có câu nói đi vào huyện thoại rằng  “Bắn mà B-52 địch không rơi tại chỗ, tôi sẽ xin lao thẳng vào nó”. Và quả thật, sau khi bắn trúng chiếc máy bay địch nhưng vẫn chưa rơi hẳn người phi công dũng cảm này đã lao thẳng chiếc MIG vào B-52 và đã anh dũng hy sinh.
 
Cuộc chiến đất đối không kéo dài đến tận ngày 29/12, được ví như trận chiến Điện Biên phủ trên không. Trong trận đánh này, không lực Mỹ đã huy động gần một nửa số máy bay chiến lược B52 (193/400 chiếc) với 663 lần xuất kích; một phần ba số máy bay chiến thuật (1.077/3.041 chiếc) với 3.920 lần xuất kích, cùng nhiều lực lượng, phương tiện, vũ khí khác. Trong số đó, 81 máy bay các loại, gồm 34 máy bay B-52, 5 máy bay F 111 và 42 máy bay chiến thuật khác đã bị hạ gục, nhiều giặc lái đã bị bắt sống. Cũng trong 12 ngày đêm ấy hàng nghìn con người đã phải lìa đời, hàng trăm gia đình bị ly tan, nhiều thành phố bị tàn phá mà phải nhiều năm sau đó mới lấy lại được sự sống.
 
 
Bia tưởng niệm tại phố Khâm Thiên.
 
Con phố Khâm Thiên giờ cũng đã khác, khang trang hơn, và không còn dấu tích của chiến tranh ngoại trừ bia tưởng niệm Mẹ bồng con với cái tên thường gọi Bia căm thù đặt tại vị trí của 3 căn hộ liền nhau mang số 47, 49, 51 xưa kia bị bom Mỹ san bằng. Nhưng nếu được thăm thú lại những ngôi nhà giữ kiến trúc cũ, có thể bạn sẽ gặp một vài chiếc hầm cá nhân được đào đâu đó trong căn nhà. Và chắc chắn không thể thiếu những câu chuyện về năm tháng đau thương cách đây 40 năm, được kể dưới những bàn thờ xếp dài cả 5-7 chiếc di ảnh của những người đã ra đi sau trận rải thảm năm đó.
 
Bệnh viện Bạch Mai giờ cũng đã được phục dựng, hiện đại hơn, song trong khu vườn hoa Bệnh viện hiện có tượng đài người phụ nữ một tay đỡ một người ngã xuống, tay kia nắm chặt lại chỉ lên trời và bên cạnh viết tên 30 cán bộ, bác sĩ đã hy sinh trong trận không kích của Mỹ ngày 22/12/1972. Trong gian sảnh bên trong tầng 1, toà nhà P, gần 100 bức ảnh tư liệu sống động về quá trình đấu tranh và bảo vệ Bệnh viện trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đang được trưng bày như nhắc lại quá khứ anh hùng và bi thương.
 
Cứ mỗi mùa Noel đến, ký ức 12 ngày đêm năm ấy lại hiện về, bên cạnh những câu chuyện anh hùng còn là nỗi ám ảnh, day dứt. Chắc chắn vẫn còn rất nhiều những câu chuyện lịch sử chưa viết hết. Nỗi buồn mất mát có thể qua đi, hận thù có thể bao dung tha thứ, nhưng sự hy sinh của cả một thế hệ thật đáng trân trọng.
B-52 là loại "siêu pháo đài bay chiến lược" do hãng Boeing sản xuất, chiếc đầu tiên được đưa bay thí nghiệm vào 16/4/1952 nên được gọi B-52. Sau 20 năm, năm 1972, B52 đã được qua 8 lần cải tiến từ B-52A đến B-52G, B-52H. Mỗi chiếc B-52G hoặc H (loại bị bắn rơi tại Hà Nội tháng 12/1972) có thể mang trên dưới 100 quả bom với trọng lượng từ 17 đến 30 tấn cùng nổ chỉ trong phạm vi 3 đến 10 giây đồng hồ.
 
Mỗi B-52 được trang bị 15 máy điện tử phát nhiễu chống các loại ra-đa của đối phương. Khi B-52 tấn công mục tiêu còn có máy bay EB66 gây nhiễu phía ngoài và nhiều tốp F4 thả nhiễu tiêu cực là những bó sợi hợp kim nhôm trong khu vực độ dài khoảng từ 40km đến 70km, dầy khoảng 2km để gây nhiễu. Trung bình mỗi B-52 đi chiến đấu có 7 máy bay chiến thuật đi kèm.
 

Từ Khóa :