“Tái cơ cấu DNNN chậm vì… sợ thua thiệt”



“Tái cơ cấu DNNN chậm vì… sợ thua thiệt”

Vân Du 20:21 30/5/2013

Trước tình trạng 76 DNNN muốn được lùi thời hạn cổ phần hóa sau năm 2015, Chủ nhiệm văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam cho rằng, trong tình trạng kinh tế khó khăn như hiện nay nếu vội vàng áp đặt tiến độ như đã định có thể bị rơi vào cảnh “thua thiệt”.

Tiến độ tái cơ cấu DNNN như “rùa”
 
Theo báo cáo của Ban chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp, đến hết tháng 4/2013, đã có 99/101 dự án tái cơ cấu DNNN được Thủ tướng phê duyệt nhưng trải qua 5 tháng đầu năm nay mới chỉ có vỏn vẹn 16 doanh nghiệp được sắp xếp lại. Trong đó, 10 doanh nghiệp được cổ phần hóa, còn lại là sáp nhập, hợp nhất và thành lập mới.
 
Ngoài ra, tính đến ngày 24/5, mới chỉ có 5/15 dự thảo Nghị định về điều lệ tổ chức và hoạt động của các tập đoàn, tổng công ty được hoàn thiện và trình Chính phủ. 7 đơn vị khác đang trình các Bộ thẩm định, còn Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT) và Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) vẫn đang trong quá trình… xây dựng dự thảo và chưa biết khi nào sẽ hoàn thiện.
 
Báo cáo tổng hợp số liệu nghiên cứu ở 23 Bộ, ngành, địa phương, tập đoàn và tổng công ty do Bộ Kế hoạch và Đầu tư công bố mới đây cũng cho thấy một bức tranh cổ phần DNNN toàn những gam màu tối. Theo đó, số doanh nghiệp tiếp tục duy trì là công ty TNHH một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu hoặc giữ nguyên tỷ lệ vốn Nhà nước là 351 đơn vị (chiếm khoảng 27%); số doanh nghiệp thuộc diện chuyển đổi, cổ phần hóa, tiếp tục thoái vốn là 909 đơn vị (chiếm khoảng 73%). Thế nhưng, vẫn còn rất nhiều doanh nghiệp chưa hoàn thành sắp xếp, đổi mới các doanh nghiệp trực thuộc như Bộ Y tế, Tập đoàn Viễn thông quân đội… Ngoài ra, có tới 76 DNNN xin lùi hạn cổ phần hóa vào năm 2015.
 
Càng chậm, càng nguy!
 
Trong cuộc họp báo thường kỳ Chính phủ mới đây, trả lời câu hỏi về tiến độ cổ phần hóa DNNN, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam liên tục nhấn mạnh “tinh thần chung của Chính phủ là khẩn trương”. Thế nhưng, Bộ trưởng Vũ Đức Đam cũng lại cho rằng trong bối cảnh tình hình kinh tế và hoạt động doanh nghiệp còn nhiều khó khăn như hiện này, nếu vội vàng và kiên quyết áp đặt tiến độ như kế hoạch sẽ dẫn đến tình trạng giá DNNN bị “mất giá” trong quá trình định giá`-, tức là tài sản của của nhà nước bị thua thiệt. Không chỉ vậy, người phát ngôn của Chính phủ lưu ý, bên cạnh mục tiêu đổi mới doanh nghiệp thì cổ phần hóa còn có mục tiêu quan trọng khác là tránh làm thất thoát tài sản của nhà nước.
 
Tuy nhiên, không ít Đại biểu Quốc hội lại có ý kiến, muốn đưa nền kinh tế thoát khỏi tình trạng trì trệ kéo dài như hiện nay, chính phủ cần áp dụng nhiều biện pháp “mạnh tay” hơn nữa đối với khối DNNN. Việc kéo dài quá trình cơ cấu DNNN chỉ khiến gánh nợ cho ngân sách nhà nước càng thêm nặng nề.
 
Báo cáo đánh giá tình hình nợ công của Việt Nam do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội công bố mới đây cho thấy tình hình nợ công của Việt Nam đang vô cùng nghiêm trọng. Mặc dù, không liệt kê các khoản nợ của DNNN vào nợ công Việt Nam, nhưng Ủy ban Kinh tế của Quốc hội vẫn khẳng định: Nợ của khu vực này đang đe dọa nghiêm trọng tới an ninh tài chính quốc gia khi theo một số tính toán, tổng nợ công đã chiếm tới 95% GDP. Theo số liệu từ BTC, dư nợ nước ngoài Chính phủ bảo lãnh cho khu vực DNNN năm 2010 là gần 4,6 tỷ USD, tương đương với 14,3% tổng dư nợ nước ngoài của Việt Nam.
 
Trong khi đó, tại cuộc Hội thảo công bố Báo cáo thường niên Kinh tế Việt Nam 2013 vừa được Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và chính sách của Trường ĐH Kinh tế - ĐH Quốc gia Hà Nội (VEPR) tổ chức ngày 27/5, phần lớn ý kiến của các chuyên gia, nhà nghiên cứu kinh tế đều hướng đến nhận định nợ xấu chính là điểm tắc nghẽn của nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Mà trong đó, các con nợ lớn nhất lại chính là các DNNN. Và để xử lý được chỗ nợ xấu này, theo kinh nghiệm của thế giới thì chi phí có thể lên đến 50% GDP (GDP năm 2012 khoảng 136 tỷ USD) (trích phát biểu của PGS-TS Võ Đại Lược). Bày tỏ quan điểm cứng rắn đối với việc xử lý các DNNN làm ăn thua lỗ, TS Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng phải chấp nhận xiết nợ, bán tài sản nợ, tạo khung pháp lý để thay đổi, kịch hoạt thị trường mua bán nợ. Cái giá phải trả có thể lên đén 50% GDP và hàng loạt ngân hàng phá sản. Song, đó lại là điều nên làm để sạch hóa nền kinh tế và giải thoát con tàu kinh tế khỏi những cái mỏ neo nặng nề, hoen gỉ từ khối DNNN.
 
Tiếp tục duy trì sự bao bọc đối với các DNNN - hiện đang là gánh nặng của nền kinh tế, tiếp tục nấn ná và thiếu kiên quyết trong khâu cổ phần hóa có thể sẽ dẫn tới những hậu quả còn nặng nề hơn nữa và nền kinh tế còn lún sâu vào khủng hoảng. Nếu không “nỡ” hy sinh lợi ích của thiểu số (các DNNN, hoặc các cá thể có liên quan), ắt lợi ích của xã hội sẽ chịu sự tổn hại trầm trọng.

Vân Du

Từ Khóa :