Sự trở lại của những món chè xưa



Sự trở lại của những món chè xưa

Ngân Hà 12:47 28/5/2014

Giữa bạt ngàn những loại chè ngoại nhập cũng như những món ăn biến tấu lai căng thời gian gần đây các món chè cổ truyền bắt đầu hồi sinh. Dọc đường phố, những hàng chè đỗ truyền thống xuất hiện ngày càng nhiều và được khách hàng đón nhận.

Trước cuộc tấn công ồ ạt của các loại chè du nhập từ nước ngoài cũng như nhiều món giải khát biến tấu khác mà trong nhiều năm qua, những món chè đỗ đen, đỗ xanh bị lấn át và dần mất bóng trên thị trường Hà Nội và TP.HCM. Những hàng bán chè kiểu xưa cũng chỉ có một số khách hàng quen, thích những món ăn cổ truyền, hay du khách muốn tìm hiểu văn hóa ẩm thực của địa phương.
 
Chè giờ đây đã trở thành món quà vặt phổ biến không chỉ đáp ứng nhu cầu cho các bữa điểm tâm, mà còn giúp giải khát trong những ngày hè. Trên các tuyến phố, ngõ ngách hay tại nhiều chợ dân sinh không khó tìm được những hàng bán chè với đủ chủng loại khác nhau, từ chè Sài Gòn, chè Huế đến các loại chè của người Hoa… Bên cạnh những món chè vị đặc trưng còn có loại chè thập cẩm là sự kết hợp của hơn 10 loại chè gia vị khác nhau đủ màu, đủ vị song chẳng nổi bật lên được nét riêng biệt nào.
 
Tuy nhiên, sau chuỗi ngày dài gây sốt, trong khoảng 2 năm trở lại đây chè Huế bắt đầu thoái vị. Ngoài lý do thay đổi theo xu hướng ẩm thực thì chè Huế còn bị thất thế bởi chính cái vị ngọt sắc theo khẩu vị của người miền Trung cũng như độ đặc sánh làm cốc chè kém đi vị tươi mát. Chè Sài Gòn lại tổng hợp quá nhiều vị cũng không được dân Hà Thành, vốn thích thưởng thức những món ăn nổi bật hương vị ưa chuộng, hay sự “lạm dụng” cốt dừa cũng không hợp khẩu vị với người Bắc ưa nhẹ nhàng.
 
Những món “ngoại nhập” như chè Thái Lan, chè Malaysia, chè Đài Loan, Campuchia … ban đầu gây sốt bởi sự mới lạ, thì nay cũng chỉ đủ sức cuốn hút giới học sinh, sinh viên mà không được lòng những người thuộc thế hệ 8x về trước. Ngoài ra, các dòng chè mang tính biến tấu, kết hợp giữa các món tráng miệng và giải khát cũng chỉ bùng lên trong một khoảng thời gian ngắn rồi nhanh chóng bị thực khách “lãng quên”.
 
Trái lại, mùa hè năm nay Hà Nội lại ghi nhận sự trở lại của những món chè truyền thống như chè đỗ đen, đỗ xanh, chè sen long nhãn… Khách đến với quán này chủ yếu là người già, người trung niên do muốn thưởng thức hương vị món ăn xưa. Những quán chè này có thực đơn khá đơn giản có thể chỉ là đỗ xanh và đỗ đen. Một số kèm thêm bánh trôi nước, chè con ong, chè sen nhưng chè đỗ xanh, đỗ đen vẫn là món chính. Điều hút khách của những quán chè truyền thống kiểu này là vị chè khá “thật” là vị của đường, của đỗ… màu sắc chè tự nhiên và tuyệt nhiên không có vị của đường hóa học.
 
Thực tế, tại những quán bán chè thập cẩm nhiều vị thì đỗ xanh, đỗ đen vẫn là những hương vị chính. Tuy nhiên, do một cốc thập cẩm có thể được tạo nên từ 5-7 loại thậm chí gần 20 loại chè khác nhau nên người ăn khó có thể thưởng thức hết hương vị của từng món chè. Do nấu nhiều loại nên người bán cũng khó lòng chăm chút được cho hương vị của từng món. Thêm nữa, hiện tại nhiều quán chè cũng chỉ là nhập chè nấu sẵn về bán nên mùi vị khá giống nhau, không có gì đặc sắc. Vị chè đôi khi còn cảm giác ngọt lợ của đường hóa học và nồng mùi vani, dầu chuối. Kèm thêm đó là những thông tin về chè bẩn, nguyên liệu chứa phẩm màu… khiến nhiều người có xu hướng tìm về những món ăn đơn giản nhưng sẽ có thể “sạch” và an toàn hơn.
 
Chủ một hàng chè nhỏ ở phố Lương Ngọc Quyến cho biết, quán chị mở được vài năm nay rồi chỉ nấu đỗ xanh và đỗ đen thôi nhưng cũng được nhiều người thích lắm. Chỉ bán từ sáng tới qua trưa cũng hết hàng.  hè đỗ đen, đỗ xanh có thể ăn không hoặc kèm với dừa khô, dừa tươi, nước cốt dừa, thạch…Nhưng nhiều người thích ăn chè không thêm gì hết để thưởng thức đúng vị chè vốn có.
 
 
Quán chè Mười Sáu ở 16 Ngô Thì Nhậm, Quận Hai Bà Trưng được coi là một trong những quán chè ngon tại Hà Nội gần nửa thế kỷ nay chỉ bán những món quà đặc sản của Hà Thành như chè đỗ đen (đặc/nước), đỗ xanh, sen, bánh trôi, bánh chay, cốm xào, chè kho… Những món này đều được chế biến khá cẩn thận, tỉ mỉ, theo đúng hương vị cổ truyền nên dù món “cũ” nhưng vẫn luôn đông khách.
 
 
Quán chè Bốn Mùa tại 14 Hàng Cân cũng khá nổi tiếng chỉ với những món chè truyền thống như đỗ xanh, chè đỗ đen, chè sen, lục tào xá và bánh trôi tàu. Lúc nào quán cũng đông nghịt, thậm chí còn không còn ghế cho khách ngồi.
 
Bên cạnh đó, hầu như con phố nào cũng xuất hiện ít nhất một hàng bán chè đỗ giải khát, rất đơn sơ cả về hình thức lẫn nguyên liệu, và đây cũng là món mà các gánh hàng rong lựa chọn.
 
Không phải vô cớ mà những món ăn cổ truyền lại có sức sống mãnh liệt và lâu bền đến như vậy. Bởi trong mỗi món ăn đều có những triết lý rất riêng. Đó là sự hòa hợp của thuyết ngũ hành, là sự cân bằng âm dương, chính bởi vậy mà nó không chỉ là món giải khát thông thường mà còn là những vị thuốc chữa bệnh ở một mức độ nào đó. Song hơn tất cả, món quà vặt đơn sơ này lại hàm chứa những tinh túy của văn hóa dân gian, tinh thần của người chế biến cũng như người thưởng thức. 
 

Ngân Hà

Từ Khóa :