Sự đồng thuận hiếm hoi: Quốc hội Anh ủng hộ trì hoãn Brexit



Sự đồng thuận hiếm hoi: Quốc hội Anh ủng hộ trì hoãn Brexit

Mạnh Linh 8:12 15/3/2019

Quốc hội Anh hôm 14/3 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu đề nghị Liên minh châu Âu (EU) trì hoãn Brexit cho đến ít nhất là tháng 6 và bắt đầu một kết thúc hỗn loạn cho mối quan hệ 46 năm trong hai tuần.

Anh sẽ rơi vào trạng thái limbo trừ khi thông qua thỏa thuận của Thủ tướng May, hoặc từ bỏ ý tưởng Brexit.

Nhưng các nhà lập pháp cũng từ chối lời kêu gọi sử dụng thời gian đó để tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai về Brexit – một đòn giáng mạnh vào hy vọng của một lượng lớn người Anh vẫn mơ ước giữ bản sắc châu Âu.

Vương quốc Anh đang tiến tới thời hạn Brexit 29/3 mà không có thỏa thuận rút lui nào được EU phê chuẩn và một thủ tướng dường như đã mất kiểm soát đối với nội các cãi lộn của mình.

Các doanh nghiệp lo lắng đang kêu gọi có hành động thiết thực trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump “nhảy vào” phát ngôn tỏ vẻ “ngạc nhiên khi thấy tất cả đã biến mất một cách tồi tệ như thế nào”.

Một cảm giác hỗn loạn tràn ngập Hạ viện trong tuần này khi các nhà lập pháp tổ chức một các cuộc bỏ phiếu về ý tưởng họ nên làm gì tiếp theo.

Các nghị sĩ đã hai lần từ chối thỏa thuận mà Thủ tướng Theresa May đưa ra với 27 quốc gia EU khác, vào tháng 1 và hôm 12/3 vừa rồi.

Họ đã bỏ phiếu vào hôm 13/3 đồng ý rằng sẽ không rời đi mà không có thỏa thuận, nhưng vẫn thiếu một lộ trình rõ ràng dù đã ba năm sau khi Brexit được đưa ra trong một cuộc trưng cầu chia rẽ.

Kế hoạch mà tất cả họ cuối cùng đã đồng ý - sau khi từ chối bốn đề xuất khác - đã được chính bà May đệ trình: yêu cầu các nhà lãnh đạo EU kéo lùi thời hạn Brexit.

Cũng có đề nghị tổ chức một cuộc bỏ phiếu lần ba vào đầu tuần tới về thỏa thuận hai lần bị từ chối của bà May.

Tỷ lệ bỏ phiếu rất đáng thất vọng: 413 phiếu chống so với 202 phiếu ủng hộ, với các thành phần chính chống lại đến từ chính đảng của bà May (và 7 trong số 28 thành viên nội các).

Dường như, bà đã “mất giọng” vào đầu tuần khi thậm chí không thể đứng lên phát biểu trước cả phòng họp sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc.

“Việc Quốc hội bác bỏ trường hợp không có thỏa thuận và mong muốn gia hạn cho thấy vẫn còn một số chuyện ở Westminster”, một người có ảnh hưởng trong Liên đoàn Công nghiệp Anh đã tweet sau cuộc bỏ phiếu. “Nhưng không có cách đi mới, doanh nghiệp lo ngại đây chỉ đơn giản là một cuộc hành quyết.”

Cuộc bỏ phiếu khác

Brexit không thỏa thuận vào ngày 29/3 vẫn sẽ xảy ra nếu thỏa thuận của bà May tiếp tục bị bác bỏ trong cuộc bỏ phiếu lần ba và 27 nước EU không chấp thuận gia hạn.

Các nhà lãnh đạo EU cho biết họ sẽ xem xét bất kỳ yêu cầu nào từ London.

Nhưng họ cũng muốn biết phần mở rộng sẽ kéo dài bao lâu - và nó sẽ được sử dụng cho mục đích gì - trước khi họ gặp nhau tại Brussels.

Kế hoạch của bà May là tổ chức một cuộc bỏ phiếu thứ ba về thỏa thuận của cô với Brussels. Bà đã yêu cầu trì hoãn Brexit cho đến ngày 30/6 để hiệp ước có thể được phê chuẩn.

Nhưng bà cảnh báo rằng việc từ chối thỏa thuận bà đưa ra vào tuần tới có thể khiến Brexit bị hoãn lại lâu hơn nhiều.

Sự trì hoãn lâu hơn sẽ khiến nước Anh đi qua cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu diễn ra vào tháng 5 – xem như một cuộc “tái hòa nhập” kỳ lạ giữa hai bên.

Nghĩ lại

Người đứng đầu Hội đồng EU Donald Tusk và Thủ tướng Anh Theresa May

Hôm 14/3, người đứng đầu Hội đồng EU Donald Tusk cho biết EU có thể chấp thuận trì hoãn lâu dài “nếu Anh cảm thấy cần phải suy nghĩ lại về chiến lược Brexit và xây dựng sự đồng thuận xung quanh vấn đề ấy”.

Ông phản ánh quan điểm lâu dài của Brussels rằng có thể có mối quan hệ chặt chẽ hơn nếu bà May sẵn sàng thỏa hiệp, đặc biệt là với tư cách từ bỏ sự ủng hộ Brexit để gia nhập liên minh hải quan EU.

Thỏa thuận của bà May bị chặn chủ yếu do bắt đầu về cái gọi là “backstop” của người Ireland – một biện pháp để giữ dòng chảy thương mại và tránh xích mích tại biên giới giữa Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland.

Hôm 14/3, Bộ trưởng Ngoại giao Ireland Simon Coveney đã đề cập đến khả năng Brexit bị đẩy lùi cho đến cuối năm 2020. “Nó sẽ cho họ một khoảng thời gian để xem xét lại cách tiếp cận Brexit”, ông nói.

Không có lần hai

Bức tượng các chính trị gia Anh từ trái sang: Thủ tướng Theresa May, Boris Johnson và Michael Gove bên ngoài Tòa nhà Quốc hội ở London hôm 14/3/2019. (Ảnh AP / Matt Dunham)

Sự từ chối của Quốc hội về một cuộc trưng cầu dân ý về Brexit lần thứ hai đã phản ánh một cuộc tranh luận rộng lớn hơn trong xã hội Anh về việc một cuộc bỏ phiếu dân chủ như vậy sẽ như thế nào.

Chỉ có 85 nghị sĩ bỏ phiếu ủng hộ và 334 phiếu chống lại.

Phe ủng hộ EU đã tổ chức các cuộc tuần hành định kỳ trên khắp London để ủng hộ cuộc bỏ phiếu lần hai – dự kiến sẽ phản bác lại kết quả trước đó.

Một cuộc biểu tình vào tháng 10/2018 đã thu hút khoảng nửa triệu người, bao gồm cả Thị trưởng London Sadiq Khan.

Nhưng họ biết mình thiếu sự ủng hộ trong Quốc hội và đã rút lại sự hỗ trợ chính thức cho phong trào trước khi tiến hành bỏ phiếu.


Mạnh Linh

Theo AFP/CNA