Startup Việt trước cơ hội khởi nghiệp du lịch: Còn lắm chông gai

Startup Việt trước cơ hội khởi nghiệp du lịch: Còn lắm chông gai

Quang Huy 7:49 15/6/2017

Dịch vụ hỏi đáp qua tin nhắn 24/7 đã tạo ra động lực cho cộng đồng startup du lịch Việt khi giành giải thưởng quốc tế về khởi nghiệp du lịch. Giải thưởng này có thể trở thành nguồn cảm hứng thúc đẩy cộng đồng startup Việt tham gia đầu tư vào lĩnh vực giàu tiềm năng này. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội là không ít chông gai phía trước.

Chương trình Vườn ươm Khởi nghiệp là cuộc thi do dự án Sáng kiến Hỗ trợ Khởi nghiệp Du lịch vùng Mê Kông (MIST) tổ chức. Cuộc thi này nhận được 250 hồ sơ tham gia, trải rộng trên nhiều khía cạnh  như: giải pháp công nghệ du lịch, sản phẩm du lịch truyền thống, dự án dịch vụ khách sạn, lưu trú, nhà hàng và doanh nghiệp xã hội. 

Việt Nam có 5/7 startup lọt vào vòng chung kết, trong đó dịch vụ hỏi đáp qua tin nhắn 24/7 của Chameleon City là một trong 4 startup giành giải thưởng Đổi mới do Chương trình Vườn ươm Khởi nghiệp trao tặng. Ngoài ra, Việt Nam cũng có hai startup giành giải thưởng Nữ Lãnh đạo Tiên phong của Sáng kiến hỗ trợ Phụ Nữ Khởi nghiệp và Kinh doanh (WISE) là Nguyễn Thị Hương Liên, Nguyễn Thị Thu đến từ I love Asia Tour và Nguyễn Ngọc Như Quỳnh của Morning Rooms.

Kết quả này không khiến nhiều người ngạc nhiên. Bởi Việt Nam có tiền năng lớn cho startup du lịch phát triển. Theo thống kê của ngành du lịch, năm 2016, doanh thu du lịch đạt 400 nghìn tỷ đồng, tăng 18,4% so với cùng kỳ năm 2015. Trong 5 tháng đầu năm 2017, lượng khách quốc tế đạt khoảng 5,2 triệu lượt khách, tăng gần 30% so với cùng kỳ 2016. Những con số này cho thấy ngành du lịch đang trong thời kỳ tăng tốc. Nhiều danh lam thắng cảnh của Việt Nam đang trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn nhất thế giới trong con mắt du khách nước ngoài.

Vì thế, khởi nghiệp trong giai đoạn này mang đến startup những lợi thế đầy tiềm năng. Bởi đây là thời điểm quy tụ nhiều lực đẩy và lực hút cùng chiều tạo đà tăng trưởng nhanh, mạnh. Đặc biệt, trong thời đại công nghệ số, nhiều mô hình kinh doanh dịch vụ online, các website du lịch đã ra đời. Trong đó có thể điểm qua các trang web trực tuyến về tour, máy bay, khách sạn như: traveloka.com; Mytour.vn; saigon-tourist.com; ivivu.com... mà nổi bật nhất là startup Vntrip.vn. Nền tảng đặt phòng khách sạn trực tuyến đầu tiên của Việt Nam này mang đến khách hàng cơ hội chọn phòng, thanh toán và lấy xác nhận phòng từ website vntrip.vn hoặc ứng dụng di động. Những bước đi đúng đắn và định hướng thị trường toàn cầu giúp startup này nhận được nguồn vốn 3 triệu USD từ Quỹ đầu tư Fenghe Group và Hancock Revocable Trust.

Lợi thế nhiều mặt là vậy, nhưng để thành công không dễ. Theo Diego Saez-Gil - nhà sáng lập startup WeHostels, startup có tỷ lệ thất bại cao hơn mức trung bình. Để vượt qua những thách thức, trở ngại trên hành trình khởi nghiệp không chỉ đơn thuần cần niềm đam mê mà phải biết cách khởi nghiệp bài bản và chuyên nghiệp.

Tại sao là bây giờ?

Đây là câu hỏi thực sự quan trọng và phải được cân nhắc cẩn trhận. Để trả lời câu hỏi này, nhà sáng lập cần trả lời nhiều câu hỏi liên quan: Tại sao phải đưa ra những sản phẩm, dịch vụ chưa từng xuất hiện trước đó? Công nghệ đã đáp ứng được yêu cầu công việc hay chưa? Khách hàng có cần dịch vụ, sản phẩm mà startup cung cấp không? Lượng khách có nhu cầu sử dụng dịch vụ, sản phẩm có đủ lớn để tạo nên phân khúc thị trường mới?

Để trả lời câu hỏi này phải tiến hành nghiên cứu, đánh giá một cách nghiêm cẩn. Điều đó lý giải vì sao nhiều công ty lớn vẫn phải bỏ ra số tiền không nhỏ với thời gian nhiều năm để thu được kết luận có khi chỉ gói gọn trong một dòng.

“Một tay không che được bầu trời”

Nỗ lực xây dựng doanh nghiệp trong thị trường nhỏ cũng tương tự cho thị trường lớn. Song có một thực tế là startup không thể bao phủ toàn bộ thị trường. Ngay cả Facebook, khi mới khởi nghiệp cũng chỉ tập trung vào trường đại học. Airbn chỉ nhắm vào hội nghị quốc gia ở một số thành phố. Chẳng startup hay doanh nghiệp nào có thể đáp ứng được tất cả yêu cầu, cho dù ở quy mô nào.

Đặc biệt, lĩnh vực du lịch có sự khác biệt rõ rệt về cung-cầu ở những khu vực địa lý khác nhau. Vì thế, khó để áp dụng cùng chiến lược cho nhiều startup ở địa phương khác nhau. Với startup, hãy bỏ qua hàng triệu lượt tải phù phiếm để tập trung phục vụ tốt cho nhóm nhỏ khách hàng cốt lõi trước khi mở rộng ra toàn bộ thị trường.

Trò chơi đồng tiền

Ngành du lịch tồn tại một đặc thù mà các nhà khởi nghiệp cần lưu tâm là tính mùa vụ cao, tức là tần suất giao dịch không ổn định, nên rủi ro cũng khá lớn. Một số công ty hạn chế điều này bằng cách tạo ra hệ số lan truyền cao như Airbnb hay TripAdvisor. Song nhìn chung, hầu hết công ty du lịch lớn như Priceline, Expedia, Kayak, HomeAway) đầu tư lượng lớn tiền để thu hút khách hàng và tập trung thái quá vào ROI (tỷ lệ hoàn vốn).

Dù là trường hợp nào, thì các nhà khởi nghiệp cũng cần nhớ rằng: Nếu quan tâm đến việc tạo ra động lực bền vững cho tăng trưởng, thì phải hiểu sâu sắc về các con số kinh tế và làm cách nào đó để tăng các chỉ số cần thiết.

Đừng nhụt chí vì những tác động bên ngoài

Những người có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành có xu hướng chán startup du lịch. Họ nghe quá nhiều về các ý tưởng hay ho rồi sau đó ngã đau đớn như thế nào. Trong con mắt họ, những người khởi nghiệp như đứa trẻ mới tốt nghiệp. Vì thế, họ có thể thích sự nhiệt tình của tuổi trẻ, nhưng sau đó có thể dội ngay nước lạnh: “Tôi đã xem những bộ phim như thế mà cái kết không có hậu lắm…”

Các “chuyên gia” giàu kinh nghiệm thường hoài nghi trước cái nhỏ, cái mới. Nhà kinh doanh Aaron Levie từng cho rằng: Ý tưởng xấu cũng giống ý tưởng tốt”. Nhà đầu tư Paul Graham chia sẻ: Nhiều ý tưởng hàng tỷ USD mới nghe như phim viễn tưởng. Những thứ không thành công trong quá khứ vẫn có thể thành công trong hôm nay. Nếu không, thế giới đã không có iPad.

Nhưng lắng nghe để rút kinh nghiệm thì chẳng bao giờ thừa. Trải nghiệm của người đi trước và rút ra các bài học cũng quan trọng như vốn đầu tư vậy. Tinh thần của các nhà khởi nghiệp nên là thách thức hiện tại, nhưng khiêm tốn tiếp thu ý kiến từ những người đi trước để hoàn thiện hơn.

Phát triển mối quan hệ

Mối quan hệ luôn được đánh giá cao và không thể thiếu, ngay cả khi đó là đối thủ. Phép “thụ phấn chéo” trong mối quan hệ, với bạn bè, khách hàng, đối thủ,  bạn của bạn, khách của khách, đối thủ của đối thủ… chính là một trong những yếu tố cơ bản hình thành nên tính dân chủ, giúp thúc đẩy ngành du lịch phát triển. Uy tín thương hiệu là tài sản lớn nhất mà các nhà sáng lập startup có thể làm chủ để có thể đi được chặng đường dài. Đó cũng là khoản đầu tư tốt nhất mà các nhà sáng lập startup có thể thực hiện.

 


Quang Huy