Startup Việt: Thừa cơ hội, thiếu định hướng


Startup Việt: Thừa cơ hội, thiếu định hướng

Quang Huy 18:19 30/11/2016

Đánh giá về thị trường khởi nghiệp Việt Nam, nhiều nhà phân tích cho rằng: Startup Việt đứng trước nhiều cơ hội phát triển hơn cả Nhật Bản và Mỹ với môi trường khởi nghiệp còn mới, tinh thần khởi nghiệp cao, quy mô dân số lớn, thị trường phát triển nhanh. Tuy nhiên, do thiếu định hướng và mục tiêu, lại mải chạy theo phong trào, nên chưa thể bứt phá.

Tại Vietnam Startup forum 2016 tổ chức tại TP.HCM, nhiều người tham gia diễn đàn đã có chung quan điểm rằng: Với môi trường khởi nghiệp còn “non trẻ” như Việt Nam, các startup Việt có nhiều cơ hội hơn ở các nước có môi trường ổn định như Mỹ, Nhật Bản. Điều đó giải thích vì sao nhiều công ty nước ngoài đang đến Việt Nam để tìm kiếm cơ hội đầu tư. Tuy nhiên, do đã quen hoạt động ở các thị trường tương đối ổn định, bền vững, nên nhiều công ty nước ngoài không dễ bắt kịp với sự thay đổi của môi trường đầy biến động khi gia nhập vào thị trường Việt Nam. Điều đó giúp cho startup Việt có cơ hội cao hơn do đã nắm được thị trường, hiểu thói quen, sở thích, văn hóa tiêu dùng... nên có thể linh hoạt biến đổi và dễ thích nghi hơn.
 
Trước đó, trong chuyến thăm Việt Nam cuối năm 2015, ông Sundar Pichai - CEO Google - cũng đánh giá cao tiềm năng của thị trường khởi nghiệp Việt và ngỏ ý muốn tham gia vào thị trường này. Bởi theo CEO Sundar Pichai, thị trường khởi nghiệp Việt giàu tiềm năng với hệ sinh thái khởi nghiệp đang được chú trọng phát triển theo hướng bền vững. Tinh thần khởi nghiệp cao, xếp thứ 7/44 quốc gia tham gia khảo sát với chủ đề Định nghĩa tinh thần khởi nghiệp do Đại học Technische Universitat Munchen (TUM) của Đức, Công ty Nghiên cứu Thị trường GfK và Tập đoàn bán hàng trực tiếp Amway thực hiện năm 2015. Quy mô dân số lớn, thị trường phát triển nhanh, đứng hạng 90 về chỉ số dễ kinh doanh của WB và 34 trong các thị trường lớn về quy mô. Trong khi đó, chi phí thuê văn phòng, nhân viên, sinh hoạt... tương đối rẻ, thấp hơn rất nhiều so với các thành phố khởi nghiệp đang lên của châu Á như: Bắc Kinh, Seoul, Hong Kong, Singpore...
 
Ông Sundar Pichai - CEO Google - đánh giá cao thị trường khởi nghiệp Việt Nam
 
Dù hội tụ nhiều yếu tố thuận lợi, nhưng thị trường khởi nghiệp Việt vẫn vô danh trên “bản đồ” thế giới. Số startup Việt được thế giới biết đến như: Monkey Junior, Elsa, GotIt, Code4Startup... vẫn chỉ đếm trên đầu ngón tay. Tại sao vậy?   
 
Thiếu kế hoạch bứt phá và làm theo phong trào được cho là những nguyên nhân cơ bản khiến startup Việt chưa thể bứt phá.
 
Trước thực trạng này, Trần Việt Hùng - CEO kiêm founder GotIt  trở về từ Thung lũng Silicon (Hoa Kỳ) sau khi nhận được gói đầu tư trị giá 9 triệu USD - cho rằng: Không nên khởi nghiệp khi thiếu sự chuẩn bị kỹ càng. Việc nhiều người vung tiền vì tưởng rằng sẽ có được thành công khi trào lưu khởi nghiệp nở rộ. Tuy nhiên, ngay cả Thung lũng Silicon - đứng đầu danh sách 10 thành phố khởi nghiệp hàng đầu thế giới, nơi hội tụ nhiều người giỏi và rất nhiều nhà đầu tư sẵn sàng rót vốn, có hạ tầng cực tốt và là vùng trũng của công nghệ thì vẫn có 90% start-up chết mỗi năm.
 
Ý tưởng cũng không là gì cả. Ngay cả ở thung lũng Silicon, ý tưởng là thứ rẻ mạt nhất. Bởi nếu không biến được ý tưởng thành sản phẩm, dịch vụ, thì không có giá trị gì. Vì thế, nếu chỉ có ý tưởng mà đã vội vung tiền khởi nghiệp mà chẳng cần biết ý tưởng đó có được thị trường đón nhận hay không là sai lầm. Muốn không mắc phải sai lầm này, cách tốt nhất là chia sẻ ý tưởng thay vì không dám nói ra do sợ người ta ăn cắp để kinh doanh. Thực tế cho thấy càng nhiều góc nhìn phản biện thì cơ hội tránh sai lầm càng cao. Điều đó giải thích vì sao các startup trên thế giới có cả cộng đồng riêng để chia sẻ ý tưởng và phản biện lẫn nhau.
 
Bên cạnh đó, các startup Việt cần kiểm soát chất lượng sản phẩm, nắm vững thị trường để xác định đối tượng dùng sản phẩm là ai. Bởi nếu quá vội vàng trong việc đẩy mạnh bán hàng, tìm khách hàng, nhưng khi khách hàng cần mua thì sản phẩm lại chưa đủ chất lượng, bộ máy chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng sẽ làm mất cơ hội để đưa startup đến thành công.
 
 
Kiên nhẫn để không bỏ cuộc khi gặp khó khăn, khi thiếu tiền, phải chi tiền nhiều là phẩm chất cần có của một startup. Khi khởi nghiệp, startup cũng có thêm nhiều thứ để làm động lực thay vì chỉ nhăm nhắm nghĩ đến tiền. Cùng với đó, các startup trẻ Việt cần trang bị cho bản thân những kỹ năng mềm như lãnh đạo, quản lý tài chính, đặc biệt cần có định hướng rõ ràng từ đầu. Bởi trong quá trình vận hành các nhà khởi nghiệp có thể tiếp tục học hỏi, rút kinh nghiệm, nhưng định hướng cho startup phải được xác định từ đầu, trước khi bắt tay thực hiện. Nếu thiếu yếu tố này, các nhà đầu tư, nhà huấn luyện chẳng biết dựa vào đâu mà dìu dắt các nhà khởi nghiệp. Thực tế ở Thung lũng Silicon cho thấy 95% startup thất bại do thiếu định hướng. Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở Việt Nam. Đa phần startup trẻ thất bại vì thiếu định hướng.
 
Thiếu định hướng, mục tiêu, lại mang theo tâm lý hoang tưởng khi khởi nghiệp khiến startup Việt đang chạy theo phong trào nhiều hơn là đi vào thực chất. Vì thế, dù có tinh thần khởi nghiệp cao cùng thị trường giàu tiềm năng, nhưng không nhiều startup Việt được thế giới biết đến. Điều đó khiến cho Việt Nam vẫn chưa thể có tên trong danh sách những thành phố khởi nghiệp tương lai chứ đừng nói đến việc được xếp hạng trên thị trường khởi nghiệp thế giới.
 
Xem thêm:
 

Quang Huy

Từ Khóa :