Startup Việt: Không tiền đố gột nên hồ



Startup Việt: Không tiền đố gột nên hồ

Quang Huy 7:14 10/5/2018

Phát biểu Diễn đàn khởi nghiệp 2018, TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI, Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình Khởi nghiệp Quốc gia - cho rằng: “Vốn cho khởi nghiệp là vô cùng quan trọng”. Việc phát triển thị trường vốn đầu tư khởi nghiệp sáng tạo sao cho tương xứng với tiềm năng và nhu cầu của hệ sinh thái khởi nghiệp là yêu cầu bức thiết trong lúc này.

Phát huy tinh thần khởi nghiệp quốc gia, các hoạt động khởi nghiệp ngày càng nở rộ, thu hút sự tham gia tích cực từ cộng đồng khởi nghiệp và các startup Việt. Đội ngũ huấn luyện viên, cố vấn cho startup đang ngày càng lớn mạnh đã tư vấn hiệu quả cho các dự án, các doanh nghiệp khởi nghiệp cũng như cách thức gọi vốn đầu tư.

Nhờ đó, trong năm 2017, Việt Nam tiếp nhận 92 thương vụ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo với tổng vốn hơn 291 triệu USD, gần gấp đôi về số lượng thương vụ và gần 50% tổng vốn đầu tư so với năm 2016. Không ít startup Việt sau khi gọi vốn thành công đã đi vào hoạt động hiệu quả. Một số quỹ hỗ trợ dành riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp trẻ mới đã được thành lập, góp phần hỗ trợ cho cộng đồng khởi nghiệp, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, thị trường startup Việt cũng đang tồn tại nhiều hạn chế và bất cập. Ông Từ Minh Hiếu đến từ Cục Phát triển Thị trường và Doanh nghiệp Khoa học & Công nghệ (Bộ Khoa học - Công nghệ) thừa nhận: Dù có sự tăng trưởng tương đối mạnh mẽ, nhưng nguồn vốn đầu tư cho startup tại Việt Nam còn tương đối khiêm tốn so với khu vực và thế giới.

Theo Tech in ASIA, trong năm 2017, số vốn đầu tư mà startup Việt thu hút được chỉ chiếm chưa đến 5% tổng vốn đầu tư vào thị trường khởi nghiệp Đông Nam Á. Chất lượng vốn đầu tư chưa cao. Số lượng thu vụ dưới 1 triệu USD (khoảng 20 tỷ đồng) chiếm tỷ trọng lớn. Số lượng thương vụ nhận được đầu tư với số vốn hơn 10 triệu USD còn rất ít. Số thương vụ M&A còn rất nhỏ. Việt Nam chưa có startup tiến hành IPO. Điều đáng nói là tiềm năng của nguồn vốn hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo rất lớn, nhưng lại chưa phát huy được hiệu quả vốn có.

Phát biểu Diễn đàn khởi nghiệp 2018, TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI, Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình Khởi nghiệp Quốc gia - đánh giá cao vai trò của thị trường vốn trong việc hiện thực hóa tinh thần khởi nghiệp quốc gia

Trong khi đó, theo TS Vũ Tiến Lộc, vốn cho khởi nghiệp là vô cùng quan trọng, góp phần tạo động lực cho thị trường startup Việt phát triển trong thời gian tới. Để có thể khơi thông nguồn vốn này, Luật sư Nguyễn Văn Lộc - Chủ tịch LP Group - cho rằng: Một thông điệp “Chính phủ kiến tạo” có thể là chưa đủ.

Đơn cử: một quỹ đầu tư mạo hiểm hay hoạt động đầu tư mạo hiểm của nhà đầu tư vào startup Việt phải đặt trong tổng thể các mối quan hệ kinh doanh - đầu tư để nhà đầu tư sẵn sàng cho kênh đầu tư này. Luật đã ban hành, nhưng cần có những hành động tuyên truyền, phổ biến để nhà đầu tư áp dụng và thực tế. Chẳng việc cấp phép cho quỹ đầu tư mạo hiểm của nhà đầu tư nước ngoài cần nhanh chóng, hạn chế các thủ tục rườm rà và có sự hợp nhất từ các bộ ngành liên quan chứ không chỉ sau ban hành là để nhà đầu tư tự bơi.

Muốn vậy, theo Luật sư Nguyễn Văn Lộc, cần tăng cường tính thực thi trong sự thống nhất cũng như quán triệt tinh thần “doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm” từ văn bản đến thực thi. Cho phép startup được thí điểm các mô hình kinh doanh mới mà chưa có trong hệ thống ngành nghề kinh doanh.  Tăng cường hơn nữa cơ sở hạ tầng và nâng tầm tư duy hạ tầng để cộng đồng startup Việt có thể đón đầu các ảnh hưởng của cách mạng công nghiệp 4.0. Bởi hạ tầng là một trong những yếu tố quan trọng để nhà đầu tư quốc tế lựa chọn đầu tư ở một quốc gia. Thực tế cho thấy ở những quốc gia có nhiều startup kỳ lân như Mỹ, Trung Quốc… các startup được hỗ trợ từ cơ sở hạ tầng chung rất nhiều. Cùng với đó, việc mở ra hành lang pháp lý sẽ góp phần phát triển hoạt động kinh doanh. Quá trình đầu tư vào startup xuất phát từ bản thân startup, sau đó mới đến khả năng của nhà đầu tư, chính phủ chỉ nên đóng vai trò kiến tạo và hỗ trợ.

Gỡ bỏ thủ tục hành chính rườm rà sẽ góp phần khơi thông nguồn vốn cho startup Việt

Có thể nói, bên cạnh nỗ lực của cộng đồng startup, sự chung tay của các nhà đầu tư, tiếng nói mạnh mẽ của Chính phủ luôn đóng vai trò quan trọng. Các quyết sách từ “chính phủ kiến tạo” không chỉ giúp cho sự phát triển của startup Việt được thuận lợi mà còn tạo cảm hứng để doanh nghiệp tư nhân có chung quyết tâm cùng đất nước nâng tầm doanh nghiệp Việt. Chỉ khi Chính phủ có tham vọng lớn cho startup qua việc kiến tạo hành lang pháp lý, hành động đó đồng điệu với tham vọng của startup Việt hiện nay.


Quang Huy