Startup Việt: dẹp bỏ rào cản để khởi nghiệp không chỉ là phong trào



Startup Việt: dẹp bỏ rào cản để khởi nghiệp không chỉ là phong trào

Quang Huy 0:29 30/11/2017

Tại Techfest 2017, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng: “Hãy làm sao để startup không phải là phong trào mà cần liên tục, dài hơi, bền vững”. Để đạt được điều đó, tháo gỡ rào cản để tạo điều kiện cho hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam bứt phá, góp phần hình thành cộng đồng startup Việt ngày càng lớn mạnh hơn là việc làm cần thiết trong lúc này.

Dù năm 2017 chưa đi qua, nhưng có thể khẳng định startup Việt đã đạt được những bước tiến đáng ghi nhận. Bằng chứng là trong một năm qua, hơn 900 dự án startup đã được ươm tạo, với 300 sản phẩm khởi nghiệp được kết nối với cộng đồng và quỹ đầu tư. Trong đó phải kể đến 5 thương vụ startup gọi vốn thành công với tổng giá trị lên đến 40 triệu USD như: Momo, F88, Got It!, Vntrip.vn, Toong. Gần đây nhất là Foody được SEA mua lại hơn 82% cổ phần với giá hơn 64 triệu USD. Đây được coi là khoản đầu tư lớn nhất trong năm 2017 đến thời điểm hiện tại. Cùng với đó, khoảng 1.000 doanh nghiệp mới được thành lập, góp phần đưa tổng số doanh nghiệp startup lên con số 3.000.

Hiện tại, Việt Nam có trên 40 quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động, tăng 30% so với năm 2016, 24 cơ sở ươm tạo, 10 tổ chức thúc đẩy kinh doanh. Bên cạnh đó, nhiều mạng lưới hỗ trợ startup đã hình thành. Nhiều tập đoàn, doanh nghiệp, ngân hàng lớn tham gia thành lập các quỹ mạo hiểm. Vì thế, giới phân tích cho rằng: Startup Việt đang đứng trước cơ hội có thể nhận hàng tỷ USD đầu tư trong thời gian tới.

Dù vậy, để hoàn thành mục tiêu đến năm 2020, cả nước có 5.000 doanh nghiệp startup không dễ. Bởi đó không phải là việc riêng của một bộ, một ngành, một địa phương hay tầng lớp cư dân cụ thể mà của toàn xã hội. Muốn vậy, những khó khăn về vốn, cơ chế tài chính với doanh nghiệp, thủ tục hành chính, chính sách nhà nước với các nhà đầu tư khởi nghiệp, bản quyền sở hữu trí tuệ cũng như phát triển không gian làm việc chung, chương trình phục vụ khởi nghiệp ở trường đại học, doanh nghiệp lớn sẵn sàng hỗ trợ star-up và chính sách thuế cần được nhanh chóng tháo gỡ và tiếp tục đẩy mạnh trong thời gian tới.

Trong đó, vấn đề đầu tư, đặc biệt là đầu tư mạo hiểm giai đoạn đầu cần được chú trọng. Thực tế cho thấy các quốc gia có hệ sinh thái startup phát triển như: Mỹ, Israel, Singapore, Hàn Quốc, Anh, Ấn Độ... đều có sự tham gia của Chính phủ với vai trò nhà đầu tư cho Quỹ chứ không chỉ hoạch định chính sách. Bởi có nhiều khoản mục đầu tư chưa thể đem lại doanh thu và lợi nhuận trước mắt, nhưng lại đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển của startup như: khảo sát, đánh giá thị trường, thử nghiệm sản phẩm và công nghệ mới... cần có sự tham gia của Chính phủ. Thêm nữa, việc Chính phủ tham gia đầu tư trực tiếp sẽ góp phần kích thích tăng trưởng về số lượng và chất lượng startup, nhất là trong giai đoạn đầu, qua đó dần thu hút khối tư nhân cùng đầu tư startup nhằm biến startup thành đòn bẩy kinh tế.

Chính sách thuế cũng cần cởi mở hơn với doanh nghiệp startup. Chẳng hạn: Chính phủ có thể xem xét việc giảm 30-50% thuế khi đầu tư vào giai đoạn gieo mầm cho statup; không tính thuế trên lãi thu được từ các khoản đầu tư thiên thần kéo dài trên 3 năm; khoản lỗ từ đầu tư thiên thần có thể được bù đắp từ các khoản thuế...

Bên cạnh đó là hoàn thiện thể chế, tạo điều kiện cho môi trường đầu tư, môi trường khởi nghiệp. Thực thi chính sách trong tính thống nhất để các cơ quan cùng tạo điều kiện nhằm tránh tình trạng bên trải thảm, bên tạo rào cản như hiện nay. Khuyến khích các địa phương chủ động hỗ trợ startup. Cơ chế vốn và tín dụng cần thông thoáng hơn nhằm tạo cơ hội cho doanh nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư thiên thần hỗ trợ startup. Xây dựng và hoàn thiện quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là những quy định nâng cao năng lực cho người hỗ trợ khởi nghiệp cũng như hỗ trợ nâng cao kiến thức, kỹ năng cho nhà đầu tư...

Có thể nói, việc đẩy mạnh phong trào startup ở Việt Nam bằng những cách làm mới và sáng tạo giữ vai trò quan trọng. Muốn vậy, việc tháo gỡ mọi rào cản sẽ tạo điều kiện cho hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam bứt phá, góp phần hình thành cộng đồng startup, cộng đồng nhà đầu tư, nhà nghiên cứu lớn mạnh hơn. Nhờ đó, startup Việt mới có thể phát triển liên tục, dài hơi, bền vững chứ không chỉ là phong trào.


Quang Huy

Từ Khóa : startup