Startup Việt: Bằng cấp của nhà sáng lập phản ánh điều gì?


Startup Việt: Bằng cấp của nhà sáng lập phản ánh điều gì?

Quang Huy 0:20 24/8/2017

Đây là câu hỏi khá thú vị, nhận được sự quan tâm của cộng đồng startup Việt. Câu hỏi này đã phần nào được giải đáp sau khi Tập đoàn thương mại online iPrice và Quỹ đầu tư 500 Startups công bố kết quả khảo sát được tiến hành dựa trên phân tích thông tin của 56 nhà sáng lập và 27 startup gọi vốn thành công đến vòng series A.

Đại học Quốc Gia Hà Nội, một trong những cái nôi đào tạo nhà sáng lập startup Việt

Sau nhiều năm phát triển, thị trường khởi nghiệp Việt được đánh giá là giàu tiềm năng và đang đứng trước cơ hội tăng tốc khi bước vào làn sóng startup thứ 3. Nhiều nghiên cứu và đánh giá về startup Việt cũng đã được công bố đã phần nào phác họa nên diện mạo của thị trường khởi nghiệp Việt. Trong đó, kết quả khảo sát do Tập đoàn thương mại online iPrice và Quỹ  đầu tư 500 Startups tiến hành đã mang đến chúng ta nhiều thông tin bất ngờ và thú vị.

Theo đó, 41% nhà sáng lập startup Việt có bằng do các trường đại học trong nước cấp. 59% nhà sáng lập từng là du học sinh. Tỷ lệ chênh lệch không quá lớn cho thấy việc du học ở nước ngoài chỉ mang đến cơ hội nhiều hơn, chứ không phải là lợi thế ưu trội trong việc trở thành các nhà lãnh đạo startup.

Nguồn: iPrice

Điều khiến nhiều người bất ngờ nhất là trong TOP 3 trường có nhiều nhà sáng lập theo học nhất thuộc về các trường đại học trong nước, gồm Đại học Quốc gia Hà Nội (6 người), Đại học Bách khoa TPHCM (5), Đại học Bách khoa Hà Nội (4) và Đại học Tổng hợp Moscows (4). Trong đó, hai vị trí dẫn đầu thuộc về hai trường học trong nước. Ngoài 3 trường kể trên, Đại học Quốc gia TP.HCM (6), Đại học Ngoại Thương (7), Đại học Kinh tế TP.HCM (18) và là những trường nội có nhiều nhà sáng lập startup Việt theo học. Như vậy, hầu hết nhà sáng lập startup Việt đều theo học ở các trường đại học thuộc TOP đầu của Việt Nam, tương đồng với những thống kê tượng tư trên thế giới. Kết quả này cho thấy các trường nội tỏ ra không thua kém các trường ngoại trong việc nuôi dưỡng ý tưởng khởi nghiệp cho các nhà sáng lập startup Việt.

Thêm nữa, dù Đại học California là cái nôi sinh ra nhà sáng lập startup cho thung lũng Sillicon - thủ đô startup thế giới, nhưng chỉ có 3 nhà sáng lập startup Việt theo học trường này. Trong khi đó, Đại học Tổng hợp Moscows lại trở thành trường đại học nước ngoài có nhiều nhà sáng lập startup Việt theo học nhất.

Không chỉ có vậy, kết quả khảo sát còn góp phần thay đổi quan niệm rằng: Các nhà sáng lập cần có kiến thức về công nghệ. Bởi có đến 61% nhà sáng lập startup Việt không có bằng CNTT. Vậy, ngành học nào được các nhà sáng lập startup Việt lựa chọn nhiều nhất? Đó là quản trị kinh doanh, tài chính và kinh tế. Cụ thể: các nhà sáng lập startup Appota, Foody, Vật giá, Vexere, Thế Giới Di Động, Toong, Momo, Sendo, Topica đã theo học khối ngành kinh doanh. Ngoài ra, toán học cũng được nhiều nhà sáng lập lựa chọn. Trong đó, toán ứng dụng là ngành học phổ biến nhất trong các ngành khối Toán học.

Nguồn: iPrice

Bất ngờ hơn nữa là các nhà sáng lập theo học kinh tế chủ yếu lấy bằng từ đại học nước ngoài. Trong khi đó, ở khối ngành công nghệ, đa phần lại học tại các trường trong nước như Đại học Quốc gia Hà Nội chuyên ngành CNTT, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Bách khoa TP.HCM. Điều đó phần nào minh chứng cho năng lực đào tạo và tiềm năng nhân lực CNTT của Việt Nam.

Xét trên bình diện quốc gia, Mỹ là địa chỉ hàng đầu được các nhà sáng lập startup Việt lựa chọn với 14 nhà sáng lập đã theo học tại Mỹ. Kết quả này lý giải hiện tượng startup Việt thành danh ở nước ngoài chủ yếu đến từ nước Mỹ mà Gotlt! của Tiến sĩ Việt Hùng là ví dụ tiêu biểu.  Úc và châu Âu đứng vị trí thứ hai với 6 nhà sáng lập. Tiếp đến là Nga với 4 nhà sáng lập. Từ con số này có thể thấy, các trường đại học Âu - Mỹ vẫn là điểm đến hàng đầu của các nhà sáng lập Việt thay vì các trường đại học hàng đầu ở châu Á như Nhật Bản, Singapore.

Dù tốt nghiệp ở nhiều trường khác nhau, nhưng Hajime Hotta - Chủ tịch công ty Cinnamon - cho rằng: Các nhà sáng lập startup Việt đều có ưu điểm là chăm chỉ và học hỏi nhanh. Điểm yếu là chưa tạo ra ý tưởng thật sự đổi mới, sáng tạo. Thậm chí, nhiều nhà sáng lập thiếu kiến thức tài chính và huy động vốn khiến rất ít startup Việt có thể gây quỹ thành công đến vòng Series A.

Tuy nhiên, giữa họ cũng có một số ưu nhược điểm khác biệt. Trong đó, các nhà khởi nghiệp là du học sinh ở các quốc gia mà startup phát triển như Mỹ sẽ có cơ hội tích lũy kinh nghiệm khi làm việc tại các công ty lớn. Môi trường làm việc ở đó giúp họ hiểu được quy trình quản lý và vận hành của một công ty để qua đó có thể học hỏi và tích lũy kỹ năng khi khởi nghiệp. Trong khi đó, cơ hội va chạm thực tế của các nhà sáng lập bước ra từ các trường đại học trong nước không nhiều khiến họ thường có phần “ảo tưởng” khi khởi nghiệp. Bù lại, họ lại hiểu rõ điều kiện thực tế ở Việt Nam hơn các các nhà khởi nghiệp từng đi du học nước ngoài. Vì thế, iPrice cho rằng: Việc kết hợp giữa kỹ năng kinh doanh ở nước ngoài và trình độ kỹ thuật của Việt Nam có thể giúp các nhà sáng lập startup Việt tạo nên công ty khởi nghiệp thành công.


Quang Huy