Startup thông minh không bằng “cục gạch”



Startup thông minh không bằng “cục gạch”

Lục Kiếm 5:0 4/9/2018

Việc startup hành lý thông minh Raden phải đóng cửa không chỉ do quy trình của ngành hàng không, mà còn bởi “điểm yếu chết người” trong cả thế giới startup cũng như ngành công nghiệp hành lý.

Ảnh: Raden

Tháng 12/2017, khi các hãng hàng không thông báo rằng họ không cho phép mang theo vali có gắn sạc pin lên máy bay, Josh Udashkin đã cảm giác tường thành như sụp đổ.

Ba năm trước đó, anh đã tung ra startup hành lý thông minh với tên gọi Raden. Sản phẩm của công ty cứng cáp và thời trang đi kèm với bộ sạc điện thoại, dụng cụ đo cân nặng và ứng dụng định vị chiếc vali. “Sự thật là, tôi không có ý định kiêu ngạo, nhưng hành lý thực sự là thứ ngu ngốc. Samsonite tạo ra một sản phẩm tồi tệ đến nỗi thậm chí không khó để suy nghĩ thông minh hơn họ. Không có tí đổi mới nào”, Udashkin nói với The Verge hồi năm 2016.

Tất nhiên, để các chức năng này hoạt động, sản phẩm phải có pin.

Tuy nhiên, “chính sách mới là con thiên nga đen cho startup”, Udashkin nói. Sau khi chính sách đó ra đời, doanh số của công ty ngay lập tức đi xuống.

Rất rõ ràng, Raden không còn lựa chọn nào khác ngoài khai tử. Ngày 17/5/2018, Udashkin đóng cửa công ty. Trang web chính thức bị gỡ bỏ và thay thế bằng tin buồn cho khách hàng cùng lời hứa hẹn rằng các nhà sáng lập vẫn sẽ miệt mài startup và cho ra những sản phẩm mới trong tương lai.

Đây là thương hiệu thứ hai chết vì quy định mới của hàng không. Bluesmart, một startup hành lý thông minh khác, đã “bốc hơi” hồi đầu tháng 5 và bán mình lại cho đại gia Travel Pro. Cả hai công ty đều tập trung vào các tính năng công nghệ của hành lý. Trong trường hợp của Bluesmart, pin không thể tháo rời, khiến cho sản phẩm hoàn toàn vô dụng theo quy định mới, trừ phi là họ di chuyển bằng đường bộ. Còn pin của Raden có thể tháo rời, nhưng nếu không có nó, thì sản phẩm của công ty chẳng khác gì “cục gạch”. Và người tiêu dùng bắt đầu phàn nàn vì họ phải chuyển đổi sang túi đồ mới trong những phút làm thủ tục, và gần như lỡ cả chuyến bay.

Ảnh: Raden

Nhưng đó không phải vấn đề duy nhất. Udashkin khẳng định nếu có tiền, anh toàn toàn có thể xoay sở Raden theo hướng khác. Anh chỉ thu hút được 5 triệu USD trong khi đối thủ đáng gờm Away giành được 31 triệu USD.

Nếu có nhiều tiền hơn, Udashkin có thể biến Raden thành một thương hiệu phong cách sống hoặc phát triển tính năng công nghệ mới. Nhưng anh cho biết không phải mình không thể thu hút được nhiều hơn, mà là anh không muốn đối mặt với những kỳ vọng thái quá của nhà đầu tư. Anh quá thấu hiểu việc ôm một đống tiền rồi chạy theo con số chẳng khác gì ôm bom nổ chậm, nếu không đủ sành sỏi về bom. “Tôi sẽ phải miệt mài bán vali từ ngày này qua ngày khác chỉ để thỏa mãn họ. Đó là một cái động không đáy.”

Nhưng Udashkin cũng thừa nhận rằng tiền không giải quyết mọi vấn đề, nó chỉ có tác dụng sữa chữa trong ngắn hạn. Bởi có nhiều vấn đề sâu hơn trong việc kinh doanh vali trong thế giới bán hàng trực tuyến. Các công ty khởi nghiệp thương mại điện tử thường tiêu tốn một khoản tiền lớn để thu hút khách hàng mới, nhưng không giống như thương hiệu thời trang có thể bán sản phẩm mới mỗi mùa, cho cùng một người, vali không phải là mặt hàng ngắn hạn và có thời gian quay vòng nhanh.

Thị trường bán vali trực tiếp cho người tiêu dùng khá hẹp. Khách hàng thường có thể chi 200-400 USD cho vali, nhưng khả năng cao “chỉ gặp một lần rồi thôi”. Một khi startup thuyết phục được một người khách mua được vali, thì về cơ bản, lúc “tiền trao cháo múc” cũng là lúc mối quan hệ kết thúc.

Ảnh: Raden

Thương hiệu có thể cố gắng bán thêm phụ kiện, những túi du lịch nhỏ hơn khác, nhưng giá trị phong cách sống này vẫn rất khiếm tốn, so với những gì người ta có thể đổ cho thời trang, giày dép, túi xách. Thương hiệu giày cao cấp M.Gemi có thể bán hai lần một năm cho một người phụ nữ có nhu cầu với đôi giày 300 USD. Everlane có thể bán tủ quần áo được cập nhật hàng tháng. “Về cơ bản, vali không được coi như một mặt hàng thời trang. Giới trẻ không có đủ không gian để có một tủ vali như họ có thể với một tủ quần áo”, Udashkin bi quan.

Tuy nhiên, những vấn đề này dường như không làm nản lòng các startup hành lý khác. Chẳng hạn, ROAM, mới ra mắt tháng 5/2018, tấn công thị trường với vali có thể tùy biến. Nomad Lane và FUGU đang tung ra các chiến dịch Kickstarter cho hệ thống đóng gói đồ thông minh. Valeto muốn bán chiếc vali có thể hóa thân thành ghế cho những đứa con nhà bạn. Modobag có thể “hack” quy định mới bằng sản phẩm có gắn động cơ của mình. Chưa kể đối thủ Away vẫn đang làm ăn khá tốt trong việc tạo dựng phong cách sống với chiếc vali của mình, và nhanh chóng chỉnh sửa để vali có thể tháo pin nhanh chóng.  

Với những gì đã trải qua, có thể hiểu vì sao Udashkin bi quan như vậy. Và câu hỏi cơ bản vẫn còn nguyên: Nếu một người chỉ cần một vali trong cả cuộc đời, vậy thì các công ty sẽ phát triển như thế nào?

Đó là câu hỏi mà các startup vali cần trả lời. Trước khi trở thành một Raden khác.


Lục Kiếm

Theo Fast Company