Startup Innocent: Google của thế giới nước ép đóng chai



Startup Innocent: Google của thế giới nước ép đóng chai

Lục Kiếm 11:26 2/5/2018

Bạn có thể tìm thấy các chai sinh tố Innocent ở hầu hết các siêu thị Anh. Chúng có mọi kích cỡ, đóng gói đẹp, trông ngon mắt. Điều đó biến Innocent Drinks trở thành thương hiệu thành công.

Ba nhà đồng sáng lập Innocent: Richard Reed (giữa), Adam Balon (trái) và Jon Wright

 

Năm 2000, chuỗi siêu thị Waitrose đồng ý thử nghiệm đồ uống Innocent tại 10 cửa hàng. Khi ấy, Innocent mới 18 tháng tuổi và lần đầu tiên sản phẩm sinh tố của công ty xuất hiện trên kệ một nhà bán lẻ toàn quốc.

 

Đó là khoảnh khắc rực rỡ. Song, nếu ai nghĩ thế là ổn và cứ thế mà sản xuất tiếp thôi, thì đã lầm. Người đồng sáng lập Richard Reed chia sẻ: “Chúng tôi hiểu rằng nếu sản phẩm bán tốt, họ sẽ đưa chúng vào 10 cửa hàng nữa và cứ thế. Nhưng nếu ngược lại, nó sẽ là dấu chấm hết”.

 

Vì vậy, Richard và những người đồng sáng lập, Adam Balon và Jon Wright, đưa ra kế hoạch: “Chúng tôi phải đảm bảo các chai nước quả được bán hết. Cách duy nhất để đảm bảo điều đó là vào cửa hàng và tự mua sản phẩm của chính mình. Quả thực chúng tôi đã làm như vậy!”

 

Richard chia sẻ tiếp: Đó là trò gian trá, nhưng cũng may là doanh số đã tăng trưởng khi chúng tôi ngừng trò đó. (Thực tế là chẳng ai đủ sức chơi gian được lâu, kể cả khi có tiềm lực tài chính, càng không nói đến một công ty còn ở dạng startup khi đó như Innocent).

 

Với thử nghiệm sản phẩm Waitrose thành công, các chai Innocent được bán ra trên toàn quốc. Chỉ trong vài năm, chúng xuất hiện trên tất cả kệ hàng siêu thị lớn ở Anh. Ngày nay, Innocent là một trong những nhãn hiệu sinh tố và nước ép lớn nhất nước Anh và châu Âu, với doanh số hàng năm hơn 350 triệu Bảng. 

 

Tuy nhiên, trong khi ba người sáng lập vẫn còn lăn lộn trong giới kinh doanh, họ không còn sở hữu doanh nghiệp này nữa. Họ đã bán cho Coca-Cola vào năm 2013, sau khi không thể trụ vững từ cú sốc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2018. Richard, giờ đã 45 tuổi, nhớ lại Innocent đầy hoài niệm.

 

Ba nhà đồng sáng lập là những người bạn ở Cambridge. Sau khi tốt nghiệp, Richard làm trong ngành quảng cáo, còn Adam và Jon tư vấn quản lý.

 

Bốn năm sau, trong một kỳ nghỉ trượt tuyết, họ quyết định bỏ lại tất cả để mở công ty sinh tố. Ý tưởng là những sản phẩm nước sinh tố đóng chai hoàn toàn tự nhiên, mà không cần sử dụng đến “chất lỏng cô đặc” (concentrate) rẻ hơn rất nhiều hay bất kỳ chất bảo quản nào. 10% lợi nhuận sẽ được quyên cho tổ chức từ thiện.

 

Vì vậy, dựa vào khoản tiết kiệm và số tiền còn trong thẻ tín dụng, họ bắt đầu chế sinh tố từ căn bếp nhỏ của căn nhà tập thể ở phía tây London, trước khi tìm được một người nông dân ở miền bắc nước Anh giúp họ xay ép hoa quả.

 

Innocent bắt đầu bán sinh tố vào năm 1999 tại một lễ hội âm nhạc. Họ viết trên tấm bảng lớn “Ai tin chúng tôi đã bỏ việc lương cao để làm sinh tố?” Hai thùng được đặt trước khách, một ghi Tin một ghi Không. Cuối cùng, thùng Tin nặng nhất.

 

Nhưng đảm bảo tài chính mới là cực nhọc nhất. “Chúng tôi đã đến 20 ngân hàng, tất cả đều nói không”, Richard nói. “Sau đó, chúng tôi đã đến 500 công ty đầu tư mạo hiểm ở London. Hầu hết không trả lời, số còn lại cũng xua tay”.

“Một người mới tiết lộ rằng chúng tôi chẳng có được điểm nào trong 5 yếu tố mà nhà đầu tư đòi hỏi, bởi chúng tôi quá trẻ, không có lãnh đạo – vì muốn điều hành cùng nhau, không kinh nghiệm trong ngành, chưa từng quản lý công ty nào trước đó. Ông ấy nói đầu tư cho chúng tôi rủi ro rất lớn. Ông ấy sẽ không dại mà đầu tư”.

 

Trong cơn tuyệt vọng, ba nhà sáng lập gửi email cho gia đình và bạn bè để hỏi xem có ai muốn đầu tư hay không. Một bạn học cũ của Jon Wright đề nghị họ thử tìm đến nhà đầu tư người Mỹ Maurice Pinto. Người này lại rất ấn tượng với ý tưởng của họ và quyết định đầu tư 250 nghìn Bảng. Cuối cùng, Innocent có thể chạy tiếp. Sau đó là Mike Lord, doanh nhân điều hành công ty nước trái cây có trụ sở tại xứ Wales.

 

Sau khi Innocent có trong tay hợp đồng với tất cả siêu thị chính của Vương quốc Anh, doanh số bán hàng tăng vọt và tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ cho đến khi năm 2008 đen tối ập đến. Richard nói: Chúng tôi đã có 10 năm tăng trưởng không thể tin được. Rồi sau đó, chúng tôi gặp rắc rối khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu xảy ra. Đột nhiên doanh số bán hàng của chúng tôi giảm bởi mọi người nói “tôi sẽ có ít tiền hơn, nên cần thắt lưng buộc bụng”.

 

Sau đó, các nhà sáng lập Innocent nhận cuộc gọi từ nhà sản xuất nói rằng: “Tôi thực sự xin lỗi. Chúng tôi sẽ thanh lý tài sản. Vì vậy, đây là lần sản xuất cuối cùng chúng tôi có thể sản xuất cho bạn”. Đó là nơi chịu trách nhiệm 100% sản phẩm của Innocent. Sau đó, ngân hàng cũng cho biết muốn thu hồi vốn. Khi Innocent thông báo “Rất tiếc, chúng tôi không có”, ngân hàng cho biết sẽ tiếp quản công ty. Vì vậy, Innocent buộc phải bán bán công ty để cứu nó.

Có một số cái tên, nhưng rồi họ quyết định bán dần tài sản cho Coca-Cola, cho đến năm 2013 - với doanh thu hàng năm của Innocent đạt 210 triệu Bảng, con số cuối cùng của Innocent mà họ còn thu được. Sau đó, Coca-Cola mời họ ở lại với tư cách là cố vấn và họ vẫn còn ở đó cho đến ngày nay. Richard nói: “Với tôi, nó tựa như câu chuyện cổ tích. Chúng tôi đã làm tốt hơn chúng tôi nghĩ, không phải với tư cách một người mất việc”.

 

Hiện nay, ba người bạn tiếp tục chung sức điều hành công ty đầu tư JamJar vào những lúc không phải làm cho Coca-Cola. Họ cho thấy mình rất có mắt nhìn. Khi đầu tư thành công vào các startup như Deliveroo (vận chuyển) và Graze (snack). Richard cũng thường xuyên tham dự các sự kiện hỗ trợ và tư vấn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

 

Richard nói rằng: Lời khuyên cốt lõi cho bất cứ ai nghĩ đến việc thành lập công ty riêng không phải là cố gắng và làm tất cả một mình: “Làm việc theo nhóm. Không ai có thể gánh hết tất cả!”


Lục Kiếm