Startup dược phẩm “vô hình” được đại gia mua lại với giá 10 tỷ USD



Startup dược phẩm “vô hình” được đại gia mua lại với giá 10 tỷ USD

Lục Kiếm 19:5 9/5/2016

Startup Stemcentrx chỉ thoát khỏi trạng thái “tàng hình” gần một năm trước khi tìm ra cách điều trị ung thư và được một đại gia dược phẩm mua lại với cái giá 10,2 tỷ USD.

Stemcentrx, startup được ủng hộ từ các nhà đầu tư Thung lũng Silicon, được AbbVie mua lại với giá 5,8 tỷ USD. Tuy nhiên, những người sở hữu startup này sẽ có thêm được 4 tỷ nữa nếu thành công trong thử nghiệm lâm sàng, đồng thời, tài khoản công ty trong ngân hàng nhận thêm được thêm 400 triệu USD. Giá trị hợp đồng này tổng cộng 10,2 tỷ USD.
 
Stemcentrx vì sao lại có sức hút lớn đến vậy? Đó là bởi họ đang nghiên cứu loại thuốc điều trị ung thư, một căn bệnh không mới nhưng ngày càng nở rộ được cho là bởi môi trường hóa chất của chúng ta, bằng cách nhắm vào các tế bào gốc ung thư để ngăn chúng lây lan ra cơ thể. Không giống như các tế bào gốc trưởng thành được tìm thấy ở khắp cơ thể có khả năng tái sinh, tế bào gốc ung thư là một loại tế bào ung thư đặc biệt được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc đánh bại căn bệnh này. Michael Severino, Giám đốc Nghiên cứu khoa học của AbbVie, cho hay: “Họ đã đi khá xa rồi. Họ đã ra cách tấn công ung thư kiểu mới mà các phương pháp khác đã bó tay. Họ cho thấy kết quả tuyệt vời từ điều trị một mẫu lớn bệnh nhân tình nguyện. Họ có chiến lược thực sự mạnh mẽ.”
 
 
 
Công ty đã âm thầm nghiên cứu từ năm 2008, nhưng chỉ được công khai vào tháng 9/2015, được thành lập bởi Brian Slingerland - cựu Phó Chủ tịch Goldman Sachs, đồng sáng lập Qatalyst Partners – và Scott Dylla - nhà khoa học làm việc ở OncoMed Pharmaceuticals.
 
Ý tưởng nhắm vào các tế bào gốc ung thư không phải thực sự mới. Chỉ là các nghiên cứu đang thành công ở mức độ khác nhau. Thuốc Stemcentrx được đánh giá là đi xa nhất, được gọi là rovalpitzumab tesirine, hay gọi tắt Rova-T. Nó hiện đang trong giai đoạn thử nghiệm điều trị ung thư phổi tế bào nhỏ, chỉ chiếm 10-15% tổng số các ca bệnh ung thư phổi, nhưng lại rất nguy hiểm vì tiên lượng bệnh rất xấu do tiến triển nhanh và hầu như không có dấu hiệu báo trước. Thông tin về Rova-T dự kiến sẽ được công bố chi tiết hơn vào tháng 6, cũng là thời gian mà nó bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.
 
Thuốc này nhắm vào DLL3, protein đặc biệt hiện diện trong tế bào ung thư làm cho ung thư phổi  tế bào nhỏ phát triển. Rova-T sẽ bám vào các protein này, ức chế hoạt động và từ đó có thể tiêu diệt các tế bào ung thư ngay từ gốc. 
 
Tháng 9/2015, Stemcentrx trình bày dữ liệu lâm sàng đầu tiên trên 79 bệnh nhân tình nguyện. Mục đích cuộc thử nghiệm nhằm cho thấy sự an toàn của thuốc ngay cả khi tăng liều, cho đến khi trở nên quá độc hại với cơ thể. Trong số 79 bệnh nhân, 33 người có một lượng lớn DLL3 trong khối u. Các nhà nghiên cứu dự kiến thuốc sẽ thành công hơn trên những người có lượng protein cao. Trong 33 người đó, 10 người có hiện tượng co rút khối u, điều được định nghĩa là “có phản ứng một phần” với thuộc. 9 người khác không nhận thấy sự thay đổi nào về kích thước khối u.
 
 
 
Tác dụng phụ của thuốc tương tự như các phương pháp điều trị ung thư khác, bao gồm cả mệt mỏi và buồn nôn. Bên cạnh đó, một số bệnh nhân tỏ ra nhạy cảm với ánh sáng, trong khi những người khác bị tràn dịch màng phổi, tình trạng tích tụ dịch (có thể là máu, dịch hoặc khí) trong khoang trống giữa phổi và thành ngực vượt quá mức cho phép ở khoang màng phổi. So với Topotecan, thuốc cũng dùng điều trị ung thư phổi đã thất bại ở vòng thử nghiệm lâm sàng đầu tiên, Rova-T có tỷ lệ đáp ứng tốt hơn, tỷ lệ ức chế khối u cao hơn và một số thậm chí còn thu hẹp lại.
 
Làn sóng “ung thư”
 
Lý thuyết tế bào gốc ung thư đã có nhiều nghiên cứu. OncoMed (cũng là nơi Scott Dylla, Giám đốc nghiên cứu khoa học của Stemcentrx, từng làm việc) có 7 loại thuốc trong thử nghiệm lâm sàng, một số là bản vá thô đầy lỗi. Verastem đã dừng thử nghiệm lâm sàng vào tháng 5/2015 sau khi thuốc của họ không đủ hiệu quả. Ung thư vốn đã phức tạp, và nhiều bằng chứng cho thấy không chỉ tế bào gốc ung thư mới lây lan ung thư, bất kỳ tế bào ung thư nào cũng có thể làm vậy.
 
“Các tranh luận vẫn đang diễn ra. Sẽ rất khó có kết luận cuối cùng. Nó là một câu chuyện phức tạp. Lý thuyết tế bào gốc ung thư sẽ không vững như kiềng ba chân”, Ravi Majeti, nhà sinh vật học ở Stanford, trả lời phỏng vấn MIT Technology Review tháng 9/2015.
 
Trước vụ mua lại, Stemcentrx được định giá 5 tỷ USD (trong khi để làm kỳ lân chỉ cần đạt ít nhất 1 tỷ USD là được). Được định giá cao khi còn đang trong giai đoạn đầu phát triển thuốc là một điều hiếm hoi. Hầu hết chỉ có được kết quả đó khi thuốc đã qua giai đoạn thử nghiệm lâm sàng, cho thấy tương lai rõ ràng của việc được nhà quản lý thông qua và phát hành trên thị trường. 
 
 
 
Stuart Peterson, nhà sáng lâp Artis Ventures, đầu tư vào Stemcentrx từ năm 2011, lý giải: “Đang có sóng thần trong làng. Ung thư là một vấn đề khủng hoản toàn cầu. Đây là lĩnh vực cần được đặc biệt quan tâm.” Quả thật, những năm gần đây, các công ty dược đang rất chú ý đến những startup, công ty nhỏ có nghiên cứu về ung thư. Chẳng hạn, hãng dược phẩm khổng lồ AstraZeneca đã mua lại cổ phần Acerta, cũng nghiên cứu về ung thư, với giá 4 tỷ USD.
 
Điều đó cho thấy, những thương vụ tỷ đô mua lại các startup dược phẩm, thứ mà con người đang ngày càng lệ thuộc, sẽ chẳng còn là sự kiến ít gặp nữa.
 
Xem thêm:
 
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :