Skip to main content

Kinh nghiệm từ Seoul và Jerusalem: Phố đi bộ ươm mầm startup

Kinh nghiệm từ Seoul và Jerusalem: Phố đi bộ ươm mầm startup

Hơn bốn tháng sau tổ chức mở rộng tuyến phố đi bộ, Chương trình Định cư Con người Liên hợp quốc (UN - Habitat), Quỹ giao lưu quốc tế Hàn Quốc (Korea Foundation), Viện nghiên cứu phát triển Kinh tế - Xã hội Hà Nội (HISED) phối hợp với UBND quận Hoàn Kiếm đã tiếp tục thu thập các phản hồi và ý kiến từ các chuyên gia. Có mặt tại hội thảo này, cố vấn Tổng thống Hàn Quốc cũng đã đóng góp những kinh nghiệm giúp cho Seoul thoát khỏi “tương lai xám” khi quá phụ thuộc vào bê tông và xe hơi.

GS Kim Donyun - thành viên ban cố vấn Tổng thống - chia sẻ kinh nghiệm tại hội thảo.
Người đi bộ là chất xúc tác tạo nên thành phố thân thiện
 
Ngoài kinh nghiệm được chia sẻ từ GS Kim Donyun - Thành viên ban cố vấn Tổng thống Hàn Quốc, các chuyên gia từ Nhật Bản và Israel cũng đã đưa ra những đóng góp để Hoàn Kiếm nói riêng sử dụng mô hình thử nghiệm không gian đi bộ làm chìa khoá mở ra hướng phát triển, và quy hoạch thành phố Hà Nội nói chung không đi vào những vết xe đổ của quá trình đô thị hoá tiêu cực đã từng xảy ra nhiều nơi trên thế giới.
 
Kim Donyun, một trong những kiến trúc sư thiết kế nên lõi ý tưởng giúp Seoul trở thành “thành phố xanh và thông minh” góp phần mang lại sự phát triển bền vững và dồi dào về kinh tế, cho rằng bí quyết quan trọng nhất không phải từ việc chỉ tập trung đô thị hóa, xây cao ốc, trung tâm mua sắm, làm cầu vượt, mở rộng đường cho ôtô. Chỉ khi chính sách quy hoạch lấy người đi bộ làm trọng tâm, nó sẽ giúp cho cộng đồng có kết nối, mỗi con người cảm thấy có trách nhiệm với thành phố. Từ đó tỷ lệ tội phạm sẽ giảm, tình trạng ô nhiễm khói xe cũng giảm. Đây cũng là tình trạng vô cùng nóng bỏng tại Hà Nội khi đã đi đầu Đông Nam Á về mức độ ô nhiễm không khí.
 
Seoul cũng đã từng có giai đoạn tăng trưởng nóng, bê tông hóa tràn lan, ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, chính quyền thành phố đã nhanh chóng cải cách và phát triển ý tưởng công nghệ xanh. Sự hồi sinh của con sông Cheonggye-cheon là một ví dụ khi trước năm 2003, nó đã bị lấp kín bởi đường cầu vượt trên cao, nhưng nay đã được khơi lại dòng để trở thành không gian công cộng. Đây trở thành dự án kiểu mẫu mà nhiều nơi trên thế giới học tập khi nó mang lại lợi ích kinh tế (giá đất đai tăng 30-50%, số người có công ăn việc làm tăng); mang lại lợi ích về môi trường (giảm nhiệt độ khu trung tâm, giảm độ ô nhiễm khí thải từ cầu vượt…); mang lại lợi ích về cộng đồng.
 
Dự án hồi sinh sông Cheonggye-cheon đã mang lại sự phát triển thịnh vượng cho Seoul.
 
Người đi bộ là chất xúc tác cho startup
 
Đồng quan điểm với ông Kim Donyun, khi xây dựng thành phố cho người đi bộ sẽ tạo nên mạng lưới cộng đồng bền chặt - mảnh đất ươm mầm cho kinh tế địa phương, ông Yossi Offer - diễn giả từ Israel - đã mang đến các ví dụ cụ thể từ Jerusalem. Đây là thành phố có diện tích và dân số nhỏ hơn Hà Nội (1,5 triệu người) và đã từng có một thập kỷ suy thoái từ một vòng tròn luẩn quẩn: không gian công cộng xuống cấp, đầu tư công thu hẹp, người dân, doanh nghiệp rời khỏi thành phố dẫn đến ngân sách thâm hụt.
 
Để đối mặt với vấn đề này, Jerusalem đã thành lập một cơ quan phát triển đô thị, xây dựng khu trung tâm cho người đi bộ, khôi phục chợ dân sinh, các khu phố cũ, ga tàu hỏa cũ; liên kết các khu vực văn hóa phụ cận với trung tâm thành phố; khuyến khích người trẻ tuổi và các doanh nghiệp vào trung tâm. Sau 3 năm, số lượng khách du lịch đến Jerusalem đã tăng 2 lần, lượng sinh viên sinh sống tại khu trung tâm tăng 10 lần, các thương hiệu quốc tế quay trở lại, thêm 20 khách sạn được xây mới, đầu tư công tăng lên. Sau 5 năm, thu nhập của thành phố tăng gấp 4 lần.
 
Một góc phố được chuyển hoá thành không gian công cộng tại Jerusalem
 
Khi đã đủ chất và lượng, Jerusalem chạy chương trình phát triển kinh tế địa phương, khuyến khích người trẻ phát triển các ý tưởng kinh doanh sáng tạo trong các lĩnh vực dịch vụ du lịch, ăn uống, giải trí và văn hoá. Khi khu trung tâm thành phố trở thành một “siêu thị mua sắm”, cơ quan phát triển đô thị đã lồng ghép các yếu tố xây dựng hạ tầng kết hợp với tổ chức sự kiện kết hợp các doanh nghiệp để tăng thêm chất lượng đầu tư phát triển kinh tế cho thành phố.
 
Đánh giá về không gian đi bộ tại Hà Nội, các chuyên gia đều kỳ vọng đây sẽ là chìa khoá giúp cho Hà Nội giải quyết được các áp lực về môi trường, tăng cường môi trường đầu tư và trở thành một định hướng phát triển nhân văn hơn.
 
Nhưng tiến trình này cũng sẽ đối mặt với những sự xung đột về lợi ích giữa các tập đoàn ôtô, tập đoàn bất động sản cũng như các mục đích kinh doanh khác. Và đây rất cần một môi trường luật pháp nghiêm minh, nòng cốt của thể chế minh bạch để đủ sức biến các ý tưởng trở thành hiện thực.