Quả cà na: Đặc sản ấn tượng đầu mùa nước nổi



Quả cà na: Đặc sản ấn tượng đầu mùa nước nổi

Hoàng Lê 9:53 9/9/2019

Tay cầm quả cà na chấm vào đĩa muối ớt xanh cay xé lưỡi, mặt mày nhăn nhó bởi vị chua chát thẩm thấu vào đầu lưỡi người dùng. Cà na dân dã gắn liền với kỷ niệm tuổi thơ của biết bao người đã từng lớn lên ở quê mùa nước nổi.

Cà na là đặc sản ở vùng đất miền Tây

Vào mùa nước nổi, người dân miền Tây sông nước lại bắt đầu chuẩn bị các dụng cụ để đánh bắt cá cải thiện cuộc sống. Thiên nhiên ưu đãi, vùng này lắm cá nhiều tôm mang lại nguồn lợi không nhỏ cho người dân. Đến miền Tây trong những ngày này, bạn sẽ nghe được tiếng í ới gọi nhau rôm rả. “Anh Tám hôm qua bắt được bao nhiêu ký cá rô đồng? Thằng Tí có săn được nhiều ếch hay không?”, vốn là những câu quen thuộc mà mọi người hay nói với nhau khi nước lũ về.

Cà na sống vỏ màu xanh có vị chát, khi chín vỏ ngả vàng và có vị chua

Song song với nghề bắt cá, hàng loạt các ngành nghề đó cũng nảy sinh vào mùa nước lớn. Đó là những nhóm nghề tự phát như đan lát, thu mua tôm cá, cho thuê ghe xuồng… cũng nhờ những con nước tràn đồng mà “ăn theo”. Mùa nước nổi miền Tây còn gắn liền với các loại hoa quả phục vụ cho nhu cầu của con người. Không hẹn mà gặp, những súng, điên điển, lục bình… cũng hòa cùng tôm cá tạo nên nét đặc trưng riêng của mùa nước lớn miền Tây. Cũng vào mùa này, dạo quanh các tuyến lộ hoặc khu vực đông dân cư, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp người người bưng quả cà na đi bán. Mặc dù không được xếp vào loại quý hiếm nhưng vị chua chát của loại quả này hiện tại cũng khá hút hàng.

Cà na ngâm muối mới nhắc thôi mà nước miếng đã tứa nơi đầu lưỡi

Trước đây, cà na chỉ là loài cây hoang dại thường mọc ở mé sông để chắn gió, chắn cát. Sau này, người ta thấy được vị chua chát đặc biệt của quả cà na nên mang vào nhà chế biến tạo nên những thức quà độc đáo. Giới trẻ sành ăn rất thích ăn quả cà na nên mỗi khi đi xuống miền Tây đều tìm cho được loại quả cây chua này. Cà na sống vỏ màu xanh có vị chát, khi chín vỏ ngả vàng và có vị chua. Quả cà na vào mùa căng tròn, nhìn thôi đã phát mê, khiến ai cũng thích.

Cà na ngào đường tuy ngọt nhưng vẫn giữ được vị chua vốn có

Quả cà na hoang dại còn gắn liền với biết bao kỷ niệm êm đềm thời thơ ấu của rất nhiều thế hệ đã từng sinh ra và lớn lên ở quê. Hồi đó, cặp mé sông làng tôi cũng có một cây cà na cổ thụ, tán cây xòe râm mát cả một bến sông quê. Mùa nước nổi, bọn trẻ chúng tôi tay cầm đĩa muối ớt leo tót lên cây nhấm nháp vị chua chát của quả cà na mà hít hà ngon miệng. Ăn chán, chúng tôi leo lên cành thật cao rung thật mạnh cho cà na rơi xống nước rồi nhảy ùm xuống vớt cà na mang về. Quả cà na dung dị đi theo bọn trẻ chúng tôi trong những ngày khốn khó ở quê để giờ nhắc lại tự dưng thấy nhớ.

Cà na khi ăn sống có vị chua chát nên người dân quê tôi bèn hái những quả xanh ấy mang về chế biến món cà na ngâm đường. Chọn quả cà na chín vàng, không bị dập, rửa sạch, dùng dao nhọn rạch 4 đường theo chiều dọc thân quả, ngâm vào nước muối thật mặn, xả nước lạnh nhiều lần cho bớt vị chua, vắt ráo. Cho cà na vào nồi nước sôi và thử bằng cách cầm quả vuốt nhẹ khi cơm và hạt tách ra dễ dàng là được. Đổ cà na ra xả nước lạnh, vắt ráo, xếp vào keo. Cho nước đường nấu để nguội vào ngập xăm xắp với cà na. Một ngày sau, cà na ngấm đường là dùng được. Ưu điểm của cà na ngâm đường là dùng được lâu ngày, vị chua của cà na đã giảm đi và độ ngọt tăng dần nếu bạn ngâm lâu ngày.

Cầu kỳ hơn, người ta còn mang quả cà na đi làm mứt. Khi chế biến thức quà này, bạn phải nắm vững kỹ thuật sên mứt giống như bao loại trái cây khác. Mứt cà na sau khi chế biến xong có đường ngấm vào và khi cà na chuyển thành màu nâu, đường rút vào sền sệt, nhắc xuống, chờ nguội múc ra đĩa là có thể bắt đầu thưởng thức. Hiện tại, mứt cà na được khách hàng ưa chuộng nên có giá khá cao. Ngoài việc mua về ăn, người ta có thể dùng hũ mứt để là quà biếu cho nhau như lưu lại một kỷ niệm về loại đặc sản đặc trưng nơi miền Tây sông nước.


Hoàng Lê