Phim “Điệp vụ Biển Đỏ”: Lời giải thích của Cục Điện ảnh chưa thỏa đáng



Phim “Điệp vụ Biển Đỏ”: Lời giải thích của Cục Điện ảnh chưa thỏa đáng

PV 15:12 29/3/2018

Tại Việt Nam, những tranh cãi về 36 giây cuối phim “Điệp vụ Biển Đỏ” của Trung Quốc vẫn chưa kết thúc dù Hội đồng duyệt phim, Cục Điện ảnh Việt Nam khẳng định bộ phim chỉ nói đến hải phận Trung Quốc tại Biển Đông và thông tin bộ phim tuyên truyền về chủ quyền biển đảo là hoàn toàn suy diễn. Tuy nhiên, trên trang web của Bộ Quốc Phòng Trung Quốc lại đăng tải bài viết thừa nhận bối cảnh cuối phim là ở Trường Sa. Vậy mà, một Cục chuyên trách của Việt Nam lại hồn nhiên kiểm định sản phẩm văn hoá phô trương của nước bạn.

Bộ phim ca ngợi lực lượng Hải quân Trung Quốc

Trong khi Hội đồng Trung ương thẩm định phim truyện khẳng định “Điệp vụ Biển Đỏ” được thẩm định, phân loại và duyệt đúng quy trình, đồng thời cho biết cảnh cuối phim (đang gây tranh cãi) chỉ nói đến hải phận Trung Quốc chứ không nói tới hải phận của biển Việt Nam thì trên trang web của Bộ Quốc phòng Trung Quốc có đăng tải bài viết thừa nhận bối cảnh cuối phim là ở Trường Sa. Trong bài viết này, Bộ Quốc phòng Trung Quốc tỏ ý ca ngợi bộ phim vì đã nói về sức mạnh của hải quân nước này, với nhiều vũ khí, khí tài mới, mạnh mẽ.

Phim “Điệp vụ Biển Đỏ” (tên tiếng Anh là Operation Red Sea) của đạo diễn Lâm Siêu Hiền có nội dung về việc một đội hải quân Trung Quốc có nhiệm vụ giải cứu hai mẹ con công dân nước này bị một nhóm khủng bố bắt giữ. Phần lớn bối cảnh phim là một thành phố ở châu Phi. Nhưng những giây cuối phim lại có cảnh đoàn tàu chiến Trung Quốc bao vây một chiếc tàu nước ngoài và liên tục phát loa yêu cầu chiếc tàu này phải rời khỏi vùng biển mà họ gọi là “South China Sea”: “Chú ý, đây là hải quân Trung Quốc. Quý vị sắp tiến vào lãnh hải Trung Quốc, xin hãy đi ngay”.

Theo Hội đồng thẩm định phim Việt Nam, hình ảnh, âm thanh và lời thoại của đoạn cuối phim không có căn cứ để kết luận “Điệp vụ Biển Đỏ” có liên quan tới vấn đề chủ quyền biển đảo. Nhưng những khán giả đã xem phim vẫn cho rằng phút cuối phim có nội dung, bối cảnh lạc lõng và gần như họ chưa thỏa mãn với lý giải mà Hội đồng thẩm định phim, Cục Điện ảnh Việt Nam đưa ra.

Báo điện tử VTC dịch và trích dẫn lại thông tin bài viết ca ngợi bộ phim này trên website của Bộ Quốc phòng Trung Quốc, theo đó, trong đoạn cuối phim, tàu tuần tra hải quân của Trung Quốc ở biển Nam Hải (cách Trung Quốc gọi Biển Đông) đã liên tục phát loa yêu cầu tàu lạ nước ngoài ra khỏi vùng biển xung quanh cái gọi là “quần đảo Nam Sa”.

Trong khi đó, “quần đảo Nam Sa” chính là cách Trung Quốc  gọi quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam. Tại một số đảo ở đây, Trung Quốc đã có các hành vi chiếm đóng, cải tạo trái phép bị cộng đồng quốc tế lên án là đe dọa hòa bình, an ninh và ổn định khu vực.

Chuyên gia lên tiếng, trái ngược với kiểm định “sản phẩm văn hoá vô hại” từ Cục Điện ảnh

Ngày 26/3, Bộ VHTTDL ra thông cáo báo chí với nội dung phản hồi về việc kiểm duyệt của Cục Điện ảnh với bộ phim “Điệp vụ Biển Đỏ”. Theo kết luận của Bộ về phút cuối phim được dư luận đánh giá là “lạc lõng” thì “hoàn toàn không có căn cứ để kết luận rằng bộ phim có liên quan đến vấn đề chủ quyền biển đảo”.

 Nhà phát hành CGV tại Việt Nam đã  ngừng chiếu bộ phim tại tất cả các cụm rạp sau 10 ngày công chiếu với lý do phim ít khán giả. Nhưng dư luận vẫn tỏ ra nghi ngờ thông tin này và cho rằng phim bị ngừng chiếu vì một lý do nhạy cảm mà ai cũng biết là vì sao  nhưng lại chưa được thừa nhận.

Tiến sĩ Trần Công Trục (nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ) chia sẻ quan điểm trên báo VTC, phim “Điệp vụ Biển Đỏ” có những “cạm bẫy” mà Trung Quốc giăng ra. Đoạn kết phim liên quan đến lãnh hải trong vùng biển được gọi là “Nam Hải” mà dư luận cho rằng đạo diễn phim cố tình dàn dựng để phát đi thông điệp “Nam Hải là lãnh hải thuộc chủ quyền của Trung Quốc”. Nếu Việt Nam công chiếu phim này tức là công nhận Biển Đông là của Trung Quốc. Bởi thế, nên thận trọng với những nội dung có liên quan đến chủ quyền quốc gia, quyền và  lợi ích của đất nước, dân tộc, đặc biệt trong bối cảnh tranh chấp phức tạp chủ quyền trên Biển Đông. Nếu không, sẽ rất dễ rơi vào “cạm bẫy” bất lợi trong cuộc đấu tranh pháp lý bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của chúng ta.

Các tàu chiến trong phim “Điệp vụ Biển Đỏ” từng tập trận trên Biển Đông gần đây

Còn với chuyên gia Hoàng Việt (Ban nghiên cứu Luật Biển và hải đảo của Liên đoàn Luật sư Việt Nam), đoạn kết của “Điệp vụ Biển Đỏ” nằm trong âm mưu của Trung Quốc cũng như chiến lược tuyên truyền tổng thể của nước này về tranh chấp Biển Đông – theo Zingnews. Ông Việt cũng cho rằng, nội dung cuối phim không phải sự trùng hợp ngẫu nhiên, càng không phải “suy diễn” của một bộ phận khán giả Việt. Trung Quốc đã thực hiện chiến lược tuyên truyền tổng thể về những yêu sách của họ trên Biển Đông trong một thời gian dài, từ sách giáo khoa tới các tạp chí khoa học, môi trường ở phạm vi trong và ngoài nước với “điểm nhấn” là “đường lưỡi bò”. Nếu không nhận thấy sự phản đối gay gắt nào thì Trung Quốc cho rằng mọi người đã đồng ý với họ.

Theo ông Việt, nếu chỉ nhìn hình ảnh trong phim thì chưa đủ căn cứ để nói bộ phim có tuyên truyền về chủ quyền biển đảo của Trung Quốc, nhưng xét trên toàn bộ vấn đề thì đó không phải sự ngẫu nhiên. Bằng chứng rõ nhất mà ông Việt nhận thấy là website của Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng đăng tải bài viết ca ngợi bộ phim này trong việc bảo vệ và tuyên truyền về chủ quyền của Trung Quốc trên Biển Đông.

Ông Việt nói: “Với cách tuyên truyền kiểu như vậy, Trung Quốc dường như muốn thế giới quen thuộc, chấp nhận, không phản bác các yêu sách của họ nữa. Và như vậy là họ đã thành công. Bộ phim “Điệp vụ biển Đỏ” cũng nằm trong chiến lược tuyên truyền kiểu như vậy”. Do đó, nếu cho chiếu phim bình thường nghĩa là tiếp tay cho Trung Quốc thực hiện chiến lược của họ.

Qua văn bản phản hồi của Bộ VHTTDL, ông Việt thấy Bộ dường như chưa ý thức được sai sót và vẫn tìm cách biện minh khiến dư luận căng thẳng, lẽ ra nếu sai phải nhận sai và sửa sai – ông Việt trao đổi với Zingnews.

Khán giả Trung Quốc chỉ trích “Điệp vụ Biển Đỏ”

Có kinh phí đầu tư khá lớn (trên 70 triệu USD, vượt xa hầu hết phim Hoa ngữ), “Điệp vụ Biển Đỏ” được người dân Trung Quốc ngợi ca, tự hào vì có những cảnh quay hoành tráng, phô diễn sức mạnh quân sự của lực lượng Hải quân Trung Quốc, khẳng định sức mạnh quốc gia, đồng thời khơi dậy được niềm tự hào dân tộc. Phim có sự xuất hiện của các loại vũ khí tối tân, các “chiến binh” được khắc họa như những siêu anh hùng gan dạ, thông minh, dũng cảm.

Dù đạt mức doanh thu kỷ lục hơn 500 triệu USD tiền vé, chỉ sau “Chiến lang 2” và được đón nhận nồng nhiệt tại thị trường Trung Quốc, nhưng “quái vật phòng vé” Điệp vụ Biển Đỏ vẫn hứng không ít lời chê bai từ chính khán giả nước này.

Theo báo Dân Việt, nghiên cứu của chuyên gia Trung tâm nghiên cứu điện ảnh Trung Quốc cho thấy, cả “Chiến lang 2” và “Điệp vụ Biển Đỏ” đều bị nhóm sinh viên đại học, những người có học vấn cao “chỉ trích vì màu sắc viễn tưởng, khoa trương quá mức”.

Một giáo sư văn hóa Trung Quốc nhận xét: “Xem xong bộ phim, những gì còn sót lại trong tôi chỉ còn là những cảnh đẫm máu”. Có nhiều ý kiến cho rằng các bộ phim Trung Quốc đang lạm dụng thái quá lòng yêu nước và tinh thần dân tộc bởi tính “khát máu”.

Có người nhận thấy rằng, chủ đề yêu nước trong “Điệp vụ Biển Đỏ” bị xóa mờ bởi bạo lực, vì dùng chiến tranh để chống lại chiến tranh. Những cảnh quay ghê rợn: tàn sát, chết không toàn thây, gương mặt bị nát... cũng làm không ít khán giả phản cảm. Họ bình luận: “Mộng bá chủ và hòa bình ở đâu với những cảnh quay ghê rợn, máu me, khoa trương như thế?”, “Trong phim có nhiều cảnh khiến tôi buồn nôn”, “Cái được cho là sức mạnh siêu cường là lấy máu giải quyết như thế này hay sao?”


PV