Nước Anh mạo hiểm với Brexit không thỏa thuận



Nước Anh mạo hiểm với Brexit không thỏa thuận

Phương Linh 7:0 15/9/2020

4 năm trôi qua kể từ khi nước Anh quyết định rời khỏi Liên minh châu Âu sau trưng cầu dân ý. Ở thời điểm hiện tại, các doanh nghiệp Anh liên tục gửi đến các nhà lãnh đạo nước này thông điệp: Đừng rút khỏi thị trường xuất khẩu lớn nhất nước Anh mà không có thỏa thuận bảo hộ thương mại trong bất kỳ trường hợp nào.

Sau nhiều vòng đàm phán căng thẳng dẫn đến cuộc chia tay với Liên minh châu Âu, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã “kích động” cuộc đối đầu với Brussels. Điều này có thể biến viễn cảnh Anh rời EU mà không có thỏa thuận thương mại mới thành hiện thực. Bởi trong tuần qua, Chính phủ Anh cho biết có ý định phá vỡ các điều khoản của thỏa thuận Brexit khi nước này rời Liên minh châu Âu vào cuối tháng 1/2021. Vì thế, các quan chức EU đã cho Thủ tướng Johnson thời gian đến cuối tháng 9 để từ bỏ hành vi được cho là vi phạm luật quốc tế của ông.

Nếu Thủ tướng Anh từ chối, thì các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại giữa Anh với EU sẽ hết hạn cuối năm 2020 có khả năng sụp đổ. Điều đó có thể gây ra nguy cơ hỗn loạn biên giới, thiếu lương thực, qua đó đặt dấu chấm hết cho phục hồi mong manh của nước Anh sau cuộc suy thoái nặng nề nhất do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Hơn nữa, việc cố tình vi phạm luật pháp quốc tế khiến các quốc gia khác cân nhắc kỹ lưỡng trước khi cung cấp cho Vương quốc Anh các thỏa thuận thương mại tự do. Động thái này có thể gây tổn hại đến danh tiếng của nước Anh khi mà quốc gia này luôn được biết đến với các chuẩn mực về pháp quyền. Hệ quả là nước Anh sẽ trở thành điểm đến kém hấp dẫn cho các công ty khởi nghiệp và các nhà đầu tư nước ngoài.

David Henig - Giám đốc Trung tâm Kinh tế Chính trị Quốc tế Châu Âu - cho biết: Với quốc gia không có suy nghĩ thấu đáo về hậu quả của Brexit không thỏa thuận, việc đưa ra những quyết định mang tính thách thức như vậy hết sức bất thường và đáng lo ngại.

Thiệt hại khi rút chân khỏi EU

Anh rời EU đồng nghĩa với việc các công ty của nước này phải chịu chi phí cao hơn khi tham gia thị trường châu Âu vốn tiêu thụ 43% hàng hóa xuất khẩu của quốc gia này. Theo các nhà phân tích đến từ Ngân hàng Berenberg, kể từ thời điểm trưng cầu Brexit vào tháng 6/2016, kinh tế Anh chịu nhiều tổn thất do luôn ở trong tình trạng không chắc chắn với các điều khoản thương mại của EU trong tương lai. Hậu quả: Tốc độ tăng trưởng GDP của nước Anh giảm từ 2,4% xuống 1,6 %.

Việc đạt được thỏa thuận thương mại mới với Liên minh châu Âu sẽ giúp nước Anh hạn chế thiệt hại cho các doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh các doanh nghiệp đang gắng gượng để phục hồi sau Covid-19, đại dịch khiến GDP của nước Anh giảm hơn 20% trong quý II/2020, mức sụt giảm tồi tệ nhất mà quốc gia này từng trải qua.

Kịch bản tệ hại nhất là Vương quốc Anh không đạt được thỏa thuận thương mại mới với EU. Điều đó có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và gây ra sự gián đoạn chưa từng có ở các cửa khẩu, nơi hệ thống hải quan có thể bị quá tải, dẫn đến tình trạng thiếu hụt thực phẩm và dược phẩm ở Anh.

Giá trị đồng Bảng Anh đi xuống

Theo các nhà phân tích tại Capital Economics, các nhà đầu tư đã bị chao đảo bởi những sự kiện gần đây. Đồng Bảng Anh đã giảm 4% so với đồng USD kể từ đầu tháng 9 và có thể giảm thêm 10%, xuống còn 1,15 USD nếu nước Anh không đạt được thỏa thuận thương mại mới với EU.

Các nhóm ngành kinh doanh đã đưa ra cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng. Các công ty vận tải và đường bộ đưa hàng hóa vào Vương quốc Anh trong tháng 9 cho biết: Họ đang mù mờ về các hệ thống công nghệ sẽ được sử dụng để khai báo hải quan cũng như những thay đổi đối với cơ sở hạ tầng ở khu vực biên giới. Thời gian không còn nhiều để thuê đủ hàng chục nghìn nhân viên hải quan trước cuối năm 2020.

Xe tải bắt đầu lên phà tại cảng Dover của Vương quốc Anh

Hiệp hội bán lẻ nước Anh ra thông báo cho người tiêu dùng biết rằng: Họ nên chuẩn bị cho tình trạng các sản phẩm đến từ thị trường châu Âu có giá cao hơn. Đồng thời, tình trạng thiếu hụt sản phẩm có thể xảy ra do nguồn cung khan hiếm. Sự ra đi trong hỗn loạn có thể dẫn đến gián đoạn nguồn cung tồi tệ hơn cả thời kỳ đại dịch Covid-19. Trong khi đó, thực phẩm từ châu Âu sắp phải đối mặt với mức thuế trung bình 22%, mức cao nhất từ trước đến nay vào tháng 1/2020.

Andrew Opie - Giám đốc chính sách thực phẩm của Hiệp hội bán lẻ nước Anh - cho biết: Khi không đạt được thỏa thuận, các nguồn cung chính sẽ bị gián đoạn trong thời điểm chúng tôi phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Sự gián đoạn với chuỗi cung ứng khiến thời hạn sử dụng của các sản phẩm ngắn hơn cũng như gia tăng áp lực vào giá bán.

David Henig - Giám đốc Trung tâm Kinh tế Chính trị Quốc tế Châu Âu - cho biết: Nước Anh có thể phải mất vài năm để nền kinh tế điều chỉnh theo mức thuế cao hơn cũng như điều chỉnh các rào cản thương mại khác. Ông David Henig cho rằng: Các ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống, ô tô, hóa chất sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Ai muốn đạt được thỏa thuận thương mại?

Quyết định của Thủ tướng Johnson về việc thay đổi các điều khoản trong thỏa thuận Brexit với EU có thể giúp xoa dịu một số thành viên trong Đảng Bảo thủ. Nhưng nó cũng có thể làm suy yếu khả năng của nước Anh trong việc đảm bảo các thỏa thuận thương mại mới trong những năm tới.

Hiện tại, nước Anh cũng đang theo đuổi các thỏa thuận mới với các nước không có “hợp đồng” với EU như Hoa Kỳ. Ngày 11/9, Anh đã giành được thỏa thuận thương mại tự do với Nhật Bản. Tuy vậy, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, quan chức dân cử quyền lực nhất Đảng Dân chủ, lo ngại việc phá vỡ các thỏa thuận của nước Anh có thể phá hoại nền hòa bình mong manh trên hòn đảo Ireland (với Bắc Ireland là một phần của Vương quốc Anh). Bà Nancy Pelosi cho biết: Trong trường hợp nước Anh vi phạm hiệp ước quốc tế (liên quan đến Hiệp định Belfast), cơ hội để thỏa thuận Thương mại Mỹ - Anh được Quốc hội thông qua rất mong manh.

Nước Anh sẽ phải đối mặt với chặng đường dài phía trước. Ngay cả khi ký được các thỏa thuận thương mại tự do với các quốc gia khác, việc vi phạm luật pháp quốc tế của Anh có thể gây khó chịu cho các nhà đầu tư nước ngoài, những người đang tìm kiếm môi trường kinh doanh uy tín, an toàn.

Thủ tướng Boris Johnson tham dự cuộc họp báo tại Phố Downing

Giáo sư L. Alan Winters - Giám đốc Cơ quan Giám sát chính sách thương mại Vương quốc Anh, Đại học Sussex - cho biết: Nếu đang ở quốc gia có thỏa thuận thương mại với Anh và có ý định bán hàng tại nước này hoặc sử dụng nguyên liệu đầu vào của Anh trong khâu sản xuất, thì sẽ cảm thấy kém an toàn. Bởi nhiều nhà đầu tư sẽ băn khoăn không biết các thỏa thuận hiện tại có giúp mang lại lợi nhuận cho công việc kinh doanh của họ?

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo với nước Anh? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta phải chờ thêm vài tuần nữa. Khi đó, chúng ta sẽ biết nước Anh có tiến đến thỏa thuận thương mại mới với EU, qua tránh được các mức thuế và các rào cản mới. Dù vậy, Giáo sư L. Alan Winters vẫn hy vọng nước Anh sẽ có cơ hội phục hồi sau Covid-19. Riêng với Brexit, đó vẫn là hành trình dài ở phía trước.


Phương Linh

Theo CNN

Từ Khóa : Brexit