Nợ thực Trung Quốc: Khi quan chức về hưu tiết lộ



Nợ thực Trung Quốc: Khi quan chức về hưu tiết lộ

Viết Lê Quân 19:14 10/4/2013

Ngân hàng trung ương Trung Quốc không thể cứ mãi in tiền để bù đắp cho các khoản chi phí tăng vọt và đồng thời kích thích lạm phát quay trở lại.

Số nợ thực
Dường như nợ của chính quyền trung ương khá minh bạch trong khi nợ của các chính quyền địa phương lại không như vậy. Do đó khó có thể đưa ra bức tranh rõ ràng” - cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Hạng Hoài Thành phát biểu.
 
Tại Diễn đàn châu Á Bác Ngao, một quan chức về hưu của Trung Quốc là Hạng Hoài Thành đã bất ngờ công khai hóa nhận định “cá nhân” về thực trạng nợ của các chính quyền địa phương ở đất nước này.
Theo ông Hạng, con số nợ như thế có thể vượt quá 20.000 tỷ nhân dân tệ  (tương đương 3.200 tỷ USD), tức cao gấp đôi số liệu được Kiểm toán nhà nước Trung Quốc công bố trong một báo cáo vào năm 2011.
Rất đáng chú ý, Hạng không phải là một phản biện gia độc lập, mà là cựu Bộ trưởng Tài chính của Trung hoa đại lục từ năm 1998 đến 2013. Tức ông mới về hưu vào đầu năm nay.
 
Dường như nợ của chính quyền trung ương khá minh bạch trong khi nợ của các chính quyền địa phương lại không như vậy. Do đó khó có thể đưa ra bức tranh rõ ràng” - cựu Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc phát biểu.
 
Đều là giả!
 
Cần nhắc lại, vào năm 2011 đã xuất hiện những đánh giá đầu tiên và khá rõ ràng về tình hình nợ trong nội tình Trung Quốc. Khác với thời kỳ hoàng kim 2006-2007 tại đất nước này, những tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như Moody’s và Fitch Rating đã có cái nhìn khác hơn về kinh tế Trung Quốc. Theo Moody’s, tuy Trung Quốc đã phải công bố số nợ của các chính quyền địa phương là 1.650 tỷ USD, nhưng số liệu này còn thấp hơn ít nhất 500 tỷ USD so với thực tế.
 
Thậm chí còn có số liệu về món nợ lên đến 3.000 tỷ USD, tức tương đương với toàn bộ dự trữ ngoại hối của quốc gia này. Cùng lúc, số nợ nước ngoài của chính quyền trung ương cũng lên tới 2.000 tỷ USD.
Từ nhiều năm qua, sự khác biệt giữa con số thống kê chính thức với thực tế vẫn luôn là một vệt mờ trong tính minh bạch của nền kinh tế Trung Quốc. Trong điều kiện kinh tế phát triển bình thường và Trung Quốc không phải chịu nhiều áp lực, vệt mờ này có thể chỉ nằm ở một góc nhỏ nào đó trong bức tranh kinh tế tổng thể. Nhưng nếu nền kinh tế bắt đầu xuất hiện những nhược điểm tồi tệ, vệt mờ đó rất có thể sẽ nhanh chóng trở thành một đám mây mờ có thể che lấp cả mặt trời Trung Hoa và góp thêm một yếu tố tiêu cực làm cho nền kinh tế mau chóng bị rơi vào tình trạng mất thăng bằng hơn.
 
Trong cách nhìn của Lang về năm 2011, các tỷ lệ tăng trưởng 9,1% GDP và mức lạm phát 6,2% đều là giả; mà tỷ lệ lạm phát thực tế ít nhất là 16%. Một trong những nguyên do làm tăng lạm phát là Trung Quốc đã “in tiền quá nhiều”.
Hoặc, người ta có thể nghĩ gì nếu so sánh con số công bố của Ngân hàng trung ương về nợ của chính quyền địa phương vào khoảng 1.650 tỷ USD, trong khi theo Credit Suisse - một hãng phân tích tín nhiệm độc lập của Thụy Sỹ, con số này lên đến 2.200 tỷ USD?
 
Lang Hàm Bình, giáo sư giảng dạy tại một trường đại học ở Hồng Kông, đã trở thành một trong những nguồn dẫn phản biện mang tính thách thức nhất.
 
Theo Lang, khả năng trả nợ của các chính quyền địa phương cho Ngân hàng trung ương là gần như vô vọng.
 
Trong cách nhìn của Lang về năm 2011, các tỷ lệ tăng trưởng 9,1% GDP và mức lạm phát 6,2% đều là giả; mà tỷ lệ lạm phát thực tế ít nhất là 16%. Một trong những nguyên do làm tăng lạm phát là Trung Quốc đã “in tiền quá nhiều”.
 
Trong khi GDP của Mỹ cao gấp 2,5 lần so với Trung Quốc, lượng tiền mà Trung Quốc in ra lại cao hơn 30% so với Mỹ. 
 
Có một vẻ gì đó mà Lang Hàm Bình mô tả như “giả dối” trong những con số thống kê chính thức của chính quyền Trung Quốc. Sự không thật luôn được che giấu một cách lộ liễu từ nhiều năm nay, đã khiến nền kinh tế vả cả xã hội bị phủ lên một lớp sơn hào nhoáng, bên trên sự ruỗng mục đang dần phát triển.
 
Phục hồi hay khủng hoảng?
 
Một phản biện gia khác - giáo sư quốc tịch Mỹ Bùi Mẫn Hân chuyên nghiên cứu về Trung Quốc, đã cho rằng nếu tính cả nợ của chính quyền địa phương và chi phí tái cấp vốn cho ngân hàng quốc doanh cũng như trái phiếu mà các ngân hàng này phát hành bên cạnh trái phiếu đường sắt, tổng số nợ của Trung Quốc phải chiếm đến 70-80% GDP của quốc gia này. 
 
Còn Nouriel Roubini, một trong những chuyên gia hàng đầu trên thế giới phổ biến “học thuyết khủng hoảng”, vẫn luôn cho rằng Trung Quốc là một trong những nhân tố nguy biến có thể đẩy kinh tế thế giới xuống vực thẳm. Quan điểm đó được bảo lưu ngay cả khi Cục Thống kê quốc gia Trung Quốc phát đi số liệu về mức tăng GDP 7,9% và tăng trưởng xuất khẩu 14,1% vào tháng 12/2012, nhằm chứng tỏ sự phục hồi trở lại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
 
Trong thực tế, đã chưa có gì gọi là phục hồi. Ngoài việc giá bất động sản tại ít nhất hai chục thành phố lớn của Trung Quốc một lần nữa được các nhóm đầu cơ đẩy lên trong gần một năm qua, hoạt động thu nợ của Ngân hàng trung ương từ các chính quyền địa phương vẫn hầu như giẫm chân tại chỗ.
 
Cho dù ngân khố có dồi dào tiền mặt đến đâu, Ngân hàng trung ương Trung Quốc cũng không thể mãi in tiền để bù đắp cho các khoản chi phí tăng vọt và đồng thời kích thích lạm phát quay trở lại.
 
Tình cảnh nền kinh tế Trung Quốc có nhiều điểm giống với Việt Nam: ngân hàng ngập trong nợ xấu, bất động sản đóng băng, các con số thống kê từ nợ công đến các chỉ số khác đều thiếu độ tin cậy. Không chỉ vậy, hai nền kinh tế còn có liên quan chặt chẽ, nên khi “cơn khủng hoảng Trung Quốc”, theo dự đoán của Nouriel Roubini - người từng đoạt giải Nobel kinh tế, đang đến gần, tương lai của Việt Nam không thể không bị ảnh hưởng.
 

Viết Lê Quân

Từ Khóa :