Những sự kiện chấn động thế giới trong năm 2016


Những sự kiện chấn động thế giới trong năm 2016

Lan Phương 19:55 29/12/2016

Bầu cử Tổng thống Mỹ, BREXIT, tiết lộ hồ sơ Panama, sự lây lan của dịch Zika… là những sự kiện đáng chú ý nhất trên thế giới trong năm vừa qua.

Bầu cử Tổng thống Mỹ
 
Ảnh: Reuters
 
Cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ diễn ra vào ngày 8/11/2016 với hai ứng cử viên hàng đầu là đại diện đảng Dân chủ Hillary Clinton và đại diện đảng Cộng hòa Donald Trump. Kết quả, ông Donald Trump đã giành thắng lợi với 306 phiếu đại cử tri, so với 232 phiếu của đối thủ. Trong khi đó, xét về số phiếu phổ thông, bà Hillary Clinton đạt được 59,9 triệu phiếu, nhiều hơn ông Trump 300.000 phiếu bầu.
 
Dù vậy, ông Trump vẫn là người cười cuối cùng khi đắc cử trở thành Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ và chính thức nhậm chức vào ngày 20/1/2017. Cũng trong cuộc bầu cử, đảng Cộng hòa cũng đã vượt xa đảng Đối thủ trong cuộc đua tranh ghế ở cả Thượng viện và Hạ viện.
 
2016 có thể coi là năm trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy. Bầu cử Tổng thống Mỹ, Brexit, cuộc bỏ phiếu nói “không” với thay đổi Hiến pháp ở Ý… Ở châu Á, chủ nghĩa dân túy đã đến Philippines với việc ông Rodrigo Duterte đắc cử Tổng thống của nước này sau khi giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử được tổ chức ngày 9/5. Từ sau khi nhậm chức, Tổng thống Philippines đã nhanh chóng thay đổi đường lối ngoại giao của nước này, cụ thể là tỏ rõ thái độ xa cách Mỹ, trong đó cao trào là việc gọi Tổng thống Mỹ Barack Obama là “tên khốn” và tuyên bố sẽ “cắt đứt quan hệ” với Hoa Kỳ, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ phải rút quân khỏi Philippines trong vòng 2 năm. Cùng với đó, ông Duterte cho hay muốn thiết lập quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc, bất chấp những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc trên khu vực Biển Đông. Một trong những hoạt động nổi bật từ đầu nhiệm kỳ của ông Duterte là cuộc chiến chống ma túy, với chính sách cho phép xử tử những kẻ buôn bán, tàng trữ ma túy mà không cần xét xử hình sự. Trong chiến dịch bị quốc tế lên án mạnh mẽ này, ít nhất 4.000 người đã bị giết.
 
Brexit
 
Ảnh: Eunews
 
Vào ngày 23/6, đông đảo cử tri Anh đã tham gia bỏ phiếu bầu cho quyết định rút khỏi Liên minh châu Âu (EU). Kết quả là 52% số cử tri đã ủng hộ phương án được gọi là “Brexit” này bất chấp các kết quả thăm dò trước đó đều cho thấy ngược lại.
 
Dựa trên kết quả phiếu bầu, Thủ tướng Anh Theresa May cho biết sẽ thực hiện điều 50 trong hiệp ước EU, nhằm chính thức hóa Brexit trước hạn cuối vào tháng 3/2017. Sự kiện đã có hàng loạt tác động lớn, khiến nền tài chính thế giới chao đảo, đồng Bảng Anh giảm giá mạnh và ảnh hưởng đến lĩnh vực kinh tế, xã hội Anh và cả châu Âu.
 
Hồ sơ Panama
 
Ảnh: Democracynow
 
Vụ rò rỉ tài liệu mật lớn nhất lịch sử diễn ra vào ngày 4/4, khi Hiệp hội Các nhà báo điều tra quốc tế (ICIJ) công bố “Hồ sơ Panama” trong đó bao gồm các dữ liệu về hành vi trốn thuế của những người giàu có, trong đó có nhiều chính trị gia, thương nhân và người nổi tiếng từ khắp các nước trên thế giới, trong đó có 189 cá nhân, tổ chức đến từ Việt Nam. Bộ hồ sơ gồm 11,5 triệu tài liệu mật cùng hệ thống lên tới 214.000 công ty “ma” được sở hữu bởi nhà cung cấp dịch vụ của công ty Mossack Fonseca có trụ sở ở Panama.
 
Dự án này có sự tham gia của trên 370 nhà báo từ 100 hãng tin, tờ báo uy tín như  The Guardian, BBC của Anh, Univision và Le Monde của Pháp, La Nación của Argentina, kênh NDR và WDR của Đức, cùng các nhà báo từ tờ Sonntags Zeitung, Thụy Điển, nhật báo Falter và kênh truyền hình ORF, Áo… tại gần 80 quốc gia trên thế giới.
 
Dịch Zika lây lan toàn cầu
 
Ảnh: Reuters
 
Dịch bệnh do virus Zika bùng phát vào tháng 4/2015 tại Brazil, sau đó lan sang các nước khác ở Nam Mỹ, Trung Mỹ và vùng biển Caribbean, rồi tiếp tục lan sang châu Á, trong đó có các nước như Lào, Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore. Tại Việt Nam, hàng chục trường hợp bệnh nhân nhiễm Zika cũng đã được phát hiện. Hiện Zika đã xuất hiện tại hơn 50 quốc gia. Trước tình hình này, ngày 2/2/2016, WHO ban bố Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế về virus Zika, được đặt trong cùng hạng mục với Ebola, gọi đây là một “sự kiện bất thường” và kêu gọi sự phản ứng phối hợp nhanh chóng của toàn nhân loại.
 
Những nỗ lực ngăn chặn Zika hiện nay gồm có: kiểm soát sự sinh sôi của loài muỗi - trung gian truyền bệnh, tư vấn cho phụ nữ mang thai, phun thuốc khử trùng, thay đổi gen của muỗi, và “lây nhiễm” cho nam giới một loại vi khuẩn tên là Wolbachia có tác dụng khử trùng kháng Zika. Việc nghiên cứu vaccine phòng ngừa virus Zika hiện vẫn trong giai đoạn thử nghiệm, và bước đầu đạt được kết quả khả quan.
 
Tổng thống Mỹ thăm Cuba
 
Ảnh: Reuters
 
Lần đầu tiên sau gần 90 năm, ngày 20/3, Tổng thống Mỹ đương nhiệm Barack Obama đã có chuyến thăm lịch sử đến Cuba kể từ khi cựu Tổng thống Mỹ Calvin Coolidge đến nước này trên chiếc tàu chiến vào năm 1928. Đây là chuyến thăm lịch sử, đánh dấu một cột mốc mới vô cùng quan trọng trong quan hệ ngoại giao kể từ khi lãnh đạo hai quốc gia tuyên bố bình thường hóa quan hệ vào tháng 12/2014. Sau hàng thập kỷ thù địch, chuyến thăm này có ý nghĩa rất lớn, đồng thời là bước đi lớn trong việc loại bỏ các rào cản về thương mại, giao lưu và phát triển hơn mối quan hệ bình thường giữa hai nước. Trong khuôn khổ chuyến thăm, lãnh đạo hai bên đã thảo luận và thống nhất ký kết nhiều thỏa thuận thương mại về viễn thông và kế hoạch mở đường bay liên quốc gia.
 
Triều Tiên thử hạt nhân
 
Ảnh: CNN
 
Triều Tiên đã có hai cuộc thử hạt nhân quy mô lớn trong năm 2016. Lần đầu tiên vào ngày 6/1, quốc gia này tuyên bố đã thử thành công bom nhiệt hạch có sức công phá cực mạnh, gây rung chấn 5,3 độ Richter, thậm chí mạnh gấp nhiều lần quả bom nguyên tử Mỹ thả xuống Hiroshima, Nhật Bản khiến 140.000 người thiệt mạng trong Chiến tranh thế giới thứ II. Ngày 9/9, một cuộc thử nghiệm kích nổ đầu đạn hạt nhân diễn ra vào dịp kỷ niệm 68 năm quốc khánh Triều Tiên. Như vậy, cho tới nay Bình Nhưỡng đã thử hạt nhân tổng cộng 5 lần. Bất chấp tuyên bố chỉ sử dụng vũ khí hạt nhân nếu chủ quyền đất nước bị xâm phạm, sau những động thái này, quốc tế đã gia tăng các lệnh trừng phạt đối với Triều Tiên.
 
Năm “khốn khó” của những nữ Tổng thống
 
Bà Dilma Rousseff (phải) và bà Park Geun-hye trong cuộc gặp vào tháng 5/2015.
 
Ngày 31/8, Thượng viện Brazil quyết định phế truất bà Dilma Rousseff khỏi ghế Tổng thống với cáo buộc bà làm chia rẽ đất nước lớn nhất Nam Mỹ, sau những ồn ào về tham nhũng và khủng hoảng kinh tế trầm trọng. Bà Rousseff trở thành Tổng thống đầu tiên của Brazil bị phế truất từ năm 1992, khi ông Fernando Collor de Mello từ chức trước cuộc bỏ phiếu cáo buộc tham nhũng.
 
Tại Hàn Quốc, nữ Tổng thống Park Geun-hye cũng đang phải đối mặt với nguy cơ bị buộc phải từ chức khi vào khoảng tháng 10, giới truyền thông đưa tin bà đã để một người bạn thân là Choi Soon-sil can thiệp vào các quyết định quốc gia, lập quỹ bất hợp pháp tống tiền các công ty Hàn Quốc để thu lợi bất chính. Sự việc đã gây ra một làn sóng phẫn nộ, tỷ lệ ủng hộ bà Park chỉ còn vỏn vẹn 4%, hàng triệu người Hàn Quốc tham gia biểu tình, đòi Tổng thống từ chức và yêu cầu tiến hành điều tra các hành vi của bà Park. Với sức ép từ dân chúng, quốc hội Hàn Quốc hiện đã đình chỉ chức vụ Tổng thống của Park Geun-hye và đang trong quá trình xem xét tố tụng hình sự.
 
Đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ
 
Ảnh: Reuters
 
Cuộc đảo chính bất ngờ diễn ra ở Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 15/7. Nhóm quân sự tự xưng là Hội đồng Hòa bình Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành một cuộc đảo chính nhằm lật đổ chính phủ của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan. Cuộc nổi dậy đã diễn ra hết sức bộc phát, khiến cho giới cầm quyền không kịp phản ứng, song cũng rất nhanh chóng lật ngược tình thế. Hội đồng Hòa bình Thổ Nhĩ Kỳ sau đó đã nắm được qyền kiểm soát một số khu vực trọng yếu, tuy nhiên, chỉ một ngày sau, nhóm này đã bị các lực lượng trung thành với chính phủ trấn áp. Trong cuộc đảo chính, đã có 265 người đã thiệt mạng, 1.440 người bị thương và hàng nghìn người bị bắt giữ.
 
 

Lan Phương

Từ Khóa :