Nguyễn Lê Hoàng Việt - đạo diễn trẻ nhìn điện ảnh thực tế và văn minh

Nguyễn Lê Hoàng Việt - đạo diễn trẻ nhìn điện ảnh thực tế và văn minh

Lan Phương 21:33 16/12/2016

Tốt nghiệp chuyên ngành Tài chính, Đại học Kinh tế quốc dân, vì thế, khi chọn điện ảnh là sự nghiệp theo đuổi nghiêm túc Nguyễn Lê Hoàng Việt có cách nhìn điện ảnh rất thực tế của một người trẻ tuổi biết mình cần gì, sẽ đi đến đâu. Bước đầu tham gia làng điện ảnh, chàng trai trẻ đã có những thành công nhất định với cách nhìn nghệ thuật văn minh, mở rộng tư duy ra khỏi "cái ao làng" của điện ảnh Việt.

Đam mê làm phim từ những chiếc đĩa DVD

Niềm yêu thích điện ảnh đến với anh như thế nào? Động lực nào khiến anh muốn làm việc trong ngành điện ảnh, muốn trở thành một người làm phim, một đạo diễn?

Tôi thích xem phim từ khi còn nhỏ. Khi bắt đầu học cấp 3, tôi thường hay tìm mua những đĩa DVD về xem. Dần dần, tôi đã xem được nhiều phim ở nhiều thể loại, có phim Mỹ, phim châu Á, châu Âu… Cũng vào thời gian học cấp 3, tôi tham gia viết kịch bản, dàn dựng những vở kịch cho lớp trong các buổi sinh hoạt chung ở trường. Từ những kinh nghiệm ban đầu này, tôi cảm thấy dường như làm đạo diễn là một công việc rất thú vị, và bắt đầu tò mò về việc làm thế nào để trở thành một người làm phim.

Khi vào đại học, tôi biết đến một lớp học làm phim miễn phí ở Trung tâm hỗ trợ phát triển tài năng điện ảnh trẻ TPD. Tại đây, tôi đã làm những bộ phim ngắn, và nhận ra ngôn ngữ điện ảnh rất đẹp, rồi phải lòng nó từ lúc nào không biết. Và tôi nhận thấy nếu như làm một điều gì đó mà mình đam mê thì sẽ có được những trải nghiệm quý giá trong đời. Chuyên ngành của tôi là tài chính, nhưng tôi không có hứng thú với công việc đó, mà cảm thấy bị thu hút hơn bởi môi trường điện ảnh, nghệ thuật, với những diễn viên, máy quay, kịch bản… cũng như việc thể hiện những câu chuyện, quan điểm của mình với thế giới xung quanh. Và tôi quyết định mình sẽ làm phim, thử sức mình, đã làm, và bắt đầu làm được, với niềm tin vào khả năng của bản thân và niềm đam mê với công việc này.

Mặc dù mong muốn được làm phim, nhưng anh lại quyết định học về ngành tài chính?

Thực ra, tìm nơi để học làm phim ở Việt Nam cũng rất khó, ví dụ như Hà Nội chỉ có một trường sân khấu điện ảnh và độ cạnh tranh rất cao. Ngoài ra theo tôi, việc học làm phim không đơn giản chỉ là về giảng dạy, mà người học cần có trải nghiệm, tự tìm hiểu về cuộc sống. Vì vậy tôi không nghĩ rằng đi học ở những trường như vậy là cách duy nhất để làm phim. Thêm nữa là việc định hướng về lựa chọn trường của gia đình, họ vẫn mong tôi vào trường kinh tế hơn. Vì vậy, tôi vừa học đại học, vừa tiếp tục học ở TPD. Tôi cũng nhận thấy có những người học ở trường điện ảnh chưa chắc sau này đã làm các công việc liên quan đến chuyên ngành. Mặt khác, cũng có những đạo diễn vốn không học điện ảnh.

Học ngành tài chính có giúp gì cho quá trình làm phim của anh không?

Tôi được học trong một môi trường quốc tế, nói tiếng Anh từ đó nâng cao khả năng giao tiếp, trau dồi ngoại ngữ và giúp tôi có khả năng xem phim, tiếp cận được tài liệu bằng tiếng Anh. Ngoài ra, khả năng trình bày được cải thiện giúp tôi có tư duy mạch lạc hơn trong việc nói về một bộ phim, một dự án trước các nhà đầu tư, khán giả… Tài chính không chỉ đơn giản là về những con số, mà còn về kinh doanh, và làm phim cũng là một ngành kinh doanh, do đó các kĩ năng ngoại ngữ, trình bày cũng giúp ích rất nhiều.

Không học trong các trường điện ảnh, anh thấy mình có thua thiệt gì không so với những người được học một cách bài bản?

Thực ra, học tập ở đâu cũng có lợi thế và điểm bất lợi riêng. Học trong trường điện ảnh sẽ giúp bạn có cộng đồng những người bạn cùng ngành, đạo diễn, kịch bản, quay phim, diễn viên… Khi còn theo học và sau khi ra trường, những người này sẽ giúp bạn có kinh nghiệm làm việc và có thể tiếp tục hợp tác về lâu dài. Việc có bằng chính quy đúng ngành nghề cũng là điều giúp chứng minh khả năng nhiều hơn. Bạn cũng sẽ được gặp gỡ những đạo diễn, người làm phim, được hỗ trợ nhiều về hệ thống máy móc cơ sở vật chất.

Tuy nhiên, tôi không có được những lợi thế này. Ở TPD, tôi cũng có nhóm bạn cùng sở thích với mình, nhưng không phải ai cũng hoàn toàn nghiêm túc, dồn mọi thời gian, công sức và tâm huyết vào làm phim. May mắn là tôi được tham gia TPD vào thời điểm có đông bạn bè cùng tuổi và rất đam mê. So với trường điện ảnh, trung tâm hạn chế hơn về hệ thống máy móc. Nhưng sau này, những lợi thế với tôi đã lấn át những bất lợi, và tôi nghĩ nếu học trong trường sân khấu điện ảnh, chưa chắc tôi đã trở thành tôi của bây giờ.

Tại sao giữa muôn vàn cách kể chuyện, bằng âm nhạc, bằng ngôn ngữ... anh lại chọn điện ảnh giữa những hình thức kể chuyện khác?

Điện ảnh là một ngành nghệ thuật sinh sau đẻ muộn hơn những ngành khác. Theo tôi, nghệ thuật hướng đến cảm xúc nhiều hơn là việc kể chuyện, và mỗi ngành nghệ thuật lại sử dụng công cụ, ngôn ngữ khác nhau để truyền tải cảm xúc từ người nghệ sĩ đến người xem. Kể chuyện chỉ là một mục đích, một hiệu quả của mỗi ngành nghệ thuật, và điện ảnh cũng thế. Kể chuyện không phải là điều tiên quyết.

Tôi không đưa ra một mục đích hàng đầu là phải kể một câu chuyện, bởi vì theo tôi câu chuyện chỉ là mặt nổi, còn điều chìm ở dưới là rất nhiều thứ khác. Mỗi người làm phim đều có cá tính, cái tôi, cách nhìn riêng và điều đó sẽ thể hiện trong tác phẩm của họ, đem lại cho người xem một ấn tượng về cảm xúc, về thị giác, thậm chí khiến họ thay đổi. Theo tôi, bộ phim nào cũng sẽ có những tác động khác nhau lên mỗi người xem và đó là điều đặc biệt của điện ảnh.

Nguyen Le Hoang Viet - dao dien tre nhin dien anh thuc te va van minh - Anh 2

Một tác phẩm nghệ thuật chắc chắn bao giờ cũng có người khen người chê. Anh tiếp nhận những lời phê bình như thế nào?

Tôi nghĩ mình là người chịu khó lắng nghe. Nhưng tôi luôn phân biệt góc nhìn nào đáng trân trọng, đáng suy nghĩ, hay những ý kiến nào thể hiện rằng người nhận xét chưa thật hiểu. Những lời khen ngợi thực sự không phải điều tôi hướng đến nhiều nhất, đôi khi chính những góp ý về điều chưa được trong bộ phim của mình lại giúp mình rút kinh nghiệm, làm tốt hơn trong phim sau.

Bạn cùng phòng - dự án gây “đau đầu” nhất

Ý tưởng thực hiện bộ phim này bắt đầu từ đâu?

Từ những chuyến đi. Trong một vài chuyến đi, tôi có những người bạn cùng phòng đến từ nhiều nước khác nhau, và chia sẻ với họ rất thú vị. Chúng tôi trò chuyện bằng ngôn ngữ không phải là tiếng mẹ đẻ, điều đó khá thoải mái. Chúng tôi cũng sẽ không gặp lại nhau trong một khoảng thời gian dài, không biết nhiều về nhau vì vậy sẽ không có sự phán xét, và tôi có thể thoải mái nói những chuyện mà bình thường không thể nói ai.

Ngoài ra, trong cuộc sống có rất nhiều điều lầm lẫn, và liệu chúng ta sẽ quyết định chấp nhận điều đó hay sẽ bằng mọi giá có điều điều mình mong muốn lúc đầu. Trong Bạn cùng phòng, nhân vật chính cũng gặp sự nhầm lẫn như vậy, đó là nhầm lẫn về giới tính của người bạn mà anh ta đặt. Tôi thích những tình huống mà nhân vật phải đưa ra quyết định giữa cái này hoặc cái kia và phải chịu trách nhiệm với quyết định của mình, đó là điều rất cơ bản của cuộc sống.

Khái niệm khách sạn độc đáo trong phim từng xuất hiện trong một số tác phẩm điện ảnh, như là phim The Lobster... Khách sạn của Bạn cùng phòng có gì đặc biệt, khác lạ?

The Lobster là bộ phim hay mà tôi rất yêu thích. Tuy nhiên, tôi không viết kịch bản Bạn cùng phòng sau khi xem phim này. Trong điện ảnh, đôi khi sẽ có những sự trùng lặp, do đó người ta vẫn ví môn nghệ thuật này như một ngôn ngữ toàn cầu, bởi đơn giản là cuộc sống, xã hội dù ở quốc gia nào cũng luôn có những nền tảng chung.

Ở trong Bạn cùng phòng, khách sạn là một nơi rất kỳ diệu, hay có thể nói là kỳ lạ. Khách sạn này có dịch vụ cho người muốn tìm bạn để cùng tâm sự. Nhân vật bước vào đây cũng giống việc bước vào một thế giới khác, như là cô Alice bước vào wonderland vậy. Anh ta sẽ gặp những thứ kỳ lạ, siêu thực, kì quái thậm chí đáng sợ, nhưng đó là một cuộc phiêu lưu. Yếu tố siêu thực, kỳ lạ là một điểm tôi muốn khai thác trong phim này, bởi bản thân tôi thích những yếu tố như vậy. Khách sạn trong phim dù không phải là một thực thể sống, nhưng đó vẫn là một nhân vật lớn. Khi nhân vật bước vào đây, anh ra sẽ có những trải nghiệm, và khi bước ra, anh ta sẽ có một điều gì đó khác biệt.

Anh đã từng làm rất nhiều phim ngắn trước đây, bộ phim lần này có gì khác biệt so với các phim trước của anh?

Khác rất nhiều, bởi tôi không muốn sự lặp lại. Phim lần này làm tốn thời gian, mức độ chuẩn bị cũng kỹ càng hơn rất nhiều về trang phục, đạo cụ, diễn viên, âm nhạc, ánh sáng vì tôi nhận được nhiều hỗ trợ hơn và tiêu chuẩn của tôi với bản thân cũng cao hơn hẳn. Bộ phim cũng sẽ có nhiều thoại hơn.

Nguyen Le Hoang Viet - dao dien tre nhin dien anh thuc te va van minh - Anh 3

Anh đã từng đạt được nhiều giải thưởng điện ảnh lớn nhỏ, cả trong nước lẫn quốc tế. Điều này có làm anh bị áp lực trong những dự án tiếp theo, rằng mình phải làm được hơn những gì đã đạt được, hay ít nhất là bằng như thế không?

Khi bắt đầu làm phim, tôi sẽ không nghĩ đến việc mình cần đạt giải thưởng gì. Tôi chỉ nghĩ làm thế nào để đủ điều kiện, thời gian và chi phí để làm được bộ phim đó, rồi sau khi hoàn thành mới bắt đầu gửi đến các liên hoan phim. Tuy nhiên, một số giải yêu cầu phim giới hạn trong thời lượng nhất định và đó là điều tôi cần cân nhắc, ví dụ như ở Cannes, thời lượng tối đa yêu cầu ở hạng mục phim ngắn là 15 phút. Bạn cùng phòng sẽ có thời lượng dài hơn thế, và tôi quyết định để phim “sống đúng tuổi” của mình chứ không nhất thiết phải cố để phim đủ điều kiện tranh giải. Còn sau đó, có thể phim sẽ được gửi đi liên hoan phim, được đánh giá, nhận xét và nếu có duyên với giải thưởng thì đó là điều may mắn.

Anh từng cho biết “Làm phim với tôi là một cách để giao tiếp với chính bản thân, và với thế giới. Có những khán giả sẽ hiểu, và có những khán giả sẽ không nghe thấy. Nhưng quan trọng nhất, mỗi bộ phim là một sự mở lời, cùng khám phá và cùng chia sẻ”. Vậy sự mở lời này của Bạn cùng phòng là gì?

Dù là bộ phim nào đi chăng nữa, sự mở lời đến từ hứng thú của chính người đạo diễn, người làm phim với chủ đề đó. Nếu khán giả cảm nhận rõ điều đó, thì giữa người làm phim và khán giả đã có một sự chia sẻ, ngược lại, nếu người xem không cảm nhận được thì có nghĩa người làm phim đã không “mở lời” thành công.

Nỗi cô đơn là một cảm xúc đã trở nên quá phổ biến trong xã hội hiện đại, và đó cũng là cảm xúc khiến nhân vật của Bạn cùng phòng phải tìm đến một người lạ để trò chuyện. Đó là cảm xúc như thế nào? Liệu nó có được xóa bỏ sau một đêm ở nhà trọ?

Theo tôi, nỗi cô đơn là cảm xúc ai cũng có, chỉ là mỗi cá nhân sẽ đối mặt với nó như thế nào. Có người sẽ ôm lấy nó, coi nó là một thứ đồng hành. Có người thì tìm cách trốn tránh ở những trò giải trí, đám đông. Với nhân vật trong Bạn cùng phòng, anh ta tìm kiếm sự kết nối với một người nào đó để bớt lạc lõng. Anh ta sẽ trải nghiệm nhiều điều trong đêm ở lại khách sạn. Anh ta có thoát khỏi nỗi cô đơn hay không thì chưa chắc, nhưng chắc chắn nỗi cô đơn sẽ bị tác động bởi những trải nghiệm đó, có thể nó sẽ lớn hơn, cũng có thể được san sẻ bớt, điều đó tùy thuộc vào cảm nhận của khán giả sau khi xem phim.

Tôi không gắn mác rằng đây là bộ phim về cô đơn, nhưng nó là một trong những đề tài lớn, bởi đó là điều tôi đang muốn nói về xã hội hiện nay. Bất cứ ai cũng có những nỗi cô đơn mà họ không chia sẻ. Chúng ta có thể không tự làm mình bớt cô đơn, thì hãy giúp người khác bớt đi cảm giác đó, rồi sẽ có những người lại giúp chúng ta, giống như một vòng tuần hoàn ý nghĩa.

Nghệ thuật gấp giấy Origami đã truyền cảm hứng cho anh trong bộ phim này như thế nào?

Origami là một môn nghệ thuật mà tôi yêu thích, và đưa nó vào phim cũng là cách thể hiện cái tôi. Origami lại phù hợp với thế giới trong phim, sự khéo léo của nhân vật, là một hình thức giúp người ta chậm lại, tĩnh tâm lại. Với môn nghệ thuật này, nhân vật có thể tạo ra các con vật từ những tờ tiền, như một sự chuyển hóa, liên kết hai thế giới tự nhiên và nhân tạo.

Bộ phim có chi tiết gợi mở về giới tính thứ 3?

Tôi muốn hướng đến một tình bạn thuần chất, một mối quan hệ không quan trọng giới tính. Khi hai nhân vật gặp nhau, họ đến gần nhau và có thể cùng chia sẻ giống như một tình bạn đặc biệt. Nhưng càng đi sâu vào sự không biệt giới tính này, ta sẽ khám phá được mình có thể có tình cảm với tất cả mọi người, và đây chính là nền tảng của cộng đồng LGBT. Với tôi, đó là một sự khám phá của tôi với nhân vật: anh ta là ai, anh ta yêu nam hay nữ, anh ta cần người như thế nào… những câu hỏi mang tính chất vấn về bản dạng. Cùng lúc, tôi muốn đưa ra phản đề: tại sao lại phải hỏi, hãy bỏ qua những câu hỏi và coi đây chỉ là hai con người, giống như hai tờ giấy, có thể gấp thành một con voi, con thỏ hay con hạc… và kết nối được với nhau về tâm hồn.

Quá trình làm phim hiện gặp phải những khó khăn gì?

Khó khăn đến từ chính bản thân tôi, bởi vì đây là một đề tài khó. Tôi phải nghiên cứu, suy nghĩ nhiều về hai nhân vật, viết kịch bản, lời thoại thế nào để thể hiện sự gợi mở một cách tự nhiên. Những yếu tố như Origami, điệu múa, âm nhạc… cũng cần phải tham khảo nghiên cứu rất nhiều để bộ phim đồng đều về mặt tổng thể. Yếu tố nhân sự đoàn làm phim, tìm kiếm diễn viên cũng là những điều khó khăn. Và cả vấn đề kinh phí nữa.

Tại sao trong dự án Bạn cùng phòng, anh lại không nhờ cậy tới các nhà tài trợ để giải quyết vấn đề kinh phí?

Bộ phim này rất khó để xin tài trợ, vì phim không có diễn viên ngôi sao, không được đăng tải trên các trang mạng, cũng không chiếu rạp, vì vậy không có chỗ để quảng cáo. Thêm nữa, tôi cũng không muốn bị chi phối quá nhiều.

Nguyen Le Hoang Viet - dao dien tre nhin dien anh thuc te va van minh - Anh 4

Xin nói về một ví dụ, như MV Phía sau một cô gái – ca khúc gây sốt trong vài tháng trở lại đây. Trong MV này, hình ảnh quảng cáo một nhãn hàng điện thoại xuất hiện liên tục và bị khán giả đánh giá là phản cảm. Quan điểm của anh về việc này như thế nào?

Thực sự phải thông cảm cho ê-kíp. Nhà tài trợ sẽ không quá quan trọng về tính thẩm mỹ của MV mà họ cần sản phẩm phải được thể hiện rõ nét, và những người làm phim phải chiều lòng khách hàng vì đây là một hoạt động thương mại, không thể đặt cái tôi của một người nghệ sĩ lên trên được, và họ phải chấp nhận những điều kiện khách hàng đưa ra để có kinh phí thực hiện cũng như quảng bá MV.

Anh có bao giờ phân biệt: làm phim thị trường chiều lòng số đông khán giả và làm phim nghệ thuật kén giả ko?

Hiện giờ tôi vẫn đang băn khoăn về định hướng của dòng phim mình muốn làm. Nhưng dù là dòng phim nghệ thuật hay giải trí, thì tôi vẫn muốn làm những thứ chỉn chu, được đầu tư tử tế về mọi khâu, mang cá tính của mình và những giá trị văn hóa nghệ thuật mà mình trân trọng.

Nếu làm nghệ thuật vị nghệ thuật, theo anh người đạo diễn sẽ sống bằng gì?

Bản thân tôi cũng thực hiện cả những dự án thương mại chứ không chỉ làm phim, và lấy kinh phí từ đó để làm những dự án điện ảnh mình mong muốn. Về lâu dài, tôi nghĩ rằng nếu nỗ lực làm việc thì có thể sống được, dù không phải quá giàu có hay đầy đủ. Điều đó cũng tùy thuộc vào bộ giá trị mà bạn đặt ra: giá trị của bạn là tiền, đầy đủ về vật chất hay là được sáng tạo, truyền cảm hứng cho mọi người. Đối với tôi, hiện nay tôi không đưa tiền lên làm giá trị hàng đầu, mà tôi muốn thực hiện được những ý tưởng mình đưa ra, và để lại được một điều gì đó.

Anh đã có ý định làm phim dài chưa?

Đương nhiên rồi, đó là một cuộc chiến lớn mà tôi đang hướng đến. Thực ra tôi cũng đang phát triển một số kịch bản phim dài.

Khó khăn của những nhà làm phim trẻ

Đối với một nhà làm phim trẻ như anh, thì khó khăn thường xuyên gặp phải nhất là gì?

“Trẻ” chính là khó khăn lớn nhất, bởi khi còn trẻ chúng ta chưa có nhiều kinh nghiệm sống và sẽ còn bị hoài nghi về thực lực. Ngoài ra, tôi cũng cần phải dành nhiều thời gian để học tập hơn. Nhưng ngược lại đó cũng là một lợi thế, tuổi trẻ cho tôi nhiều thời gian học hỏi, trau dồi bản thân.

Anh đã tham gia một số liên hoan điện ảnh như Trại sáng tác Liên hoan phim quốc tế Hà Nội, Gặp gỡ mùa thu… qua những khóa đào tạo như vậy, anh có thêm được những gì?

Tôi có thêm nhiều bạn bè làm phim ở Việt Nam và trên thế giới, biết về những dự án họ đang làm, có cảm hứng để phấn đấu hơn và đặt ra nhiều tiêu chuẩn cho mình. Ở đó tôi cũng được gặp gỡ những giảng viên có kinh nghiệm, có nhiều tác phẩm giá trị và khả năng truyền cảm hứng, giúp tôi tự tin hơn vào dự án của mình. Còn có những nhà sản xuất, nhà đầu tư… mang lại nhiều cơ hội tốt.

Nguyen Le Hoang Viet - dao dien tre nhin dien anh thuc te va van minh - Anh 5

Tác giả nào cũng ghi được dấu ấn riêng trong các tác phẩm của mình. Vậy Nguyễn Lê Hoàng Việt đã nghĩ tới việc tạo dấu ấn trong những bộ phim của mình chưa, dấu ấn đó là gì?

Thực ra các bộ phim ngắn tôi thực hiện từ trước đến giờ vẫn còn là những phép thử về phong cách, chưa có sự nhất quán. Hiện tôi vẫn đang tìm kiếm dấu ấn riêng cho mình, chứ chưa thể định hình ngay được. Đó là một quá trình dài hơi. Nhưng tôi nghĩ tôi sẽ cố gắng đi tìm sự hòa quyện giữa các loại hình nghệ thuật, không chỉ là phim mà còn có thể là nghệ thuật đương đại, múa, cổ truyền…

Theo anh, thị trường điện ảnh Việt Nam hiện nay đang phát triển theo xu hướng như thế nào?

Điện ảnh Việt Nam đang rất phát triển, có thêm nhiều bộ phim, nhiều người được làm phim hơn. Nhưng thể loại chi phối phần lớn thị trường là hài, kinh dị, hành động. Các đoàn làm phim chưa có nhiều cơ hội để được làm những thể loại khác. Khán giả vẫn ưa thích phim nước ngoài hơn, và họ có lý của họ.

Về phía một người làm phim, có hai hướng riêng biệt là làm phim độc lập theo hướng nghệ thuật và làm phim thương mại. Phần lớn những đạo diễn trẻ mà tôi biết theo đuổi hướng làm phim độc lập. Tôi tin rằng vẫn có những tác phẩm giá trị của Việt Nam, với cách làm đa dạng hơn, có sự đầu tư về tiền bạc và phong phú hơn về thể loại. Xu hướng hãng phim nhà nước kết hợp với hãng phim tư nhân cũng là một tín hiệu đáng chú ý.

Nhưng đáng buồn là vẫn còn thiếu các quỹ, diễn đàn hỗ trợ dành cho những nhà làm phim trẻ, nên tôi và nhiều người bạn của mình vẫn đang rất chật vật để thực hiện được dự án của mình.

Giữa bối cảnh điện ảnh Việt như hiện nay, liệu một người làm điện ảnh tự thân, ko phải dựa vào quỹ nước ngoài, ko cần đi học những khóa đào tạo quốc tế, liệu họ có thành công?

Tôi nghĩ như vậy sẽ rất khó để có thể phát triển. Còn thành công thì cần định nghĩa xem đó là gì, là làm được nhiều phim nhưng không phim nào hay, hoặc làm ít phim nhưng có những phim chất lượng, đi xa với thế giới, và duy trì được về lâu dài.

Làm phim là một công việc khó khăn thử thách, mất từ 3-5 năm cho một dự án. Nhưng muốn chiếu được phim ra rạp thì cần một sự bài bản, có hệ thống. Tôi nghĩ điện ảnh cần sự kết hợp, giữa đạo diễn với sản xuất, thiết kế mỹ thuật… để tạo thành một hệ thống. Tìm kiếm nhà đầu tư cũng là một trong những điều quan trọng, bởi hiện các quỹ hỗ trợ cũng bắt đầu khép chặt hơn, khó xin kinh phí hơn, ở cả các nước trên thế giới lẫn Việt Nam.

Hơn nữa, tôi tin rằng trong việc làm phim không có quy luật nào nhất định, nhưng có những kinh nghiệm mà bạn cần tuân thủ, kết hợp với trải nghiệm và khả năng của bản thân, việc giao lưu quốc tế… thì mới có thể thành công được.

Xin cảm ơn Việt vì cuộc trò chuyện và chúc anh nhiều thành công trong sự nghiệp của mình!

 

 

Lan Phương

Từ Khóa :