Người tiêu dùng bị móc túi hằng ngày vì nạn cân điêu



Người tiêu dùng bị móc túi hằng ngày vì nạn cân điêu

Ngân Hà 14:50 5/7/2013

Ghé vào một gánh hàng vải bên đường chị Hiền đã mua 3kg với giá 15.000 đồng/kg. Tuy nhiên, khi về nhà kiểm tra lại thì số vải mua về thực chất chỉ có hơn 2kg. Đây không phải là lần đầu chị mua phải hàng cân điêu mà rất nhiều lần với nhiều mặt hàng khác nhau. Mặc dù biết rõ có thể bị cân thiếu khi mua hàng nhưng người tiêu dùng hầu như bất lực trong phòng tránh.

Chị Hiền không phải là một nạn nhân cá biệt, bởi tình trạng cân thiếu diễn ra khá phổ biến tại nhiều khu chợ, các gánh hàng rong từ nhiều năm nay. Mặt hàng bị cân thiếu nhiều nhất là hoa quả, song hầu như loại hàng nào cũng bị dính vấn nạn này, nhẹ thì thiếu vài hoa, nặng thì một cân thiếu cả vài lạng. Những chiếc cân đồng hồ đã được người bán điều chỉnh từ trước nên dù có “cân tươi chổng vó” cho khách hàng thì vẫn chẳng đủ cân. 
 
An, sinh viên năm 4 trường ĐH Sư phạm Hà Nội, cho biết: “Hôm trước bọn em đi mua mận ở chợ Xanh. Người bán ghi biển là 20.000 đồng/kg rẻ hơn so với bên ngoài nên hai đứa mua cũng không mặc cả. Nhưng lúc cân xong bọn em thấy choáng vì 1 cân mận chỉ được vài quả. Hai đứa hỏi sao ít thế thì người bán gằn dọng, mận chắc quả thì ít chứ sao. Nhìn sơ cũng biết chỗ đó chỉ được 6-7 lạng, nhưng em vẫn trả tiền vì không dám cãi nhau với người bán hàng. Về xóm kể cho mọi người thì hóa ra ai mua hoa quả chợ sinh viên cũng đều bị cân điêu như thế”.
 
Chị Dung, trú tại quận Tây Hồ, cho biết hôm trước đi lễ ở Phủ, có mua hàng của một người bán rong ngay ở gần đấy. Chị mua 3kg quất hồng bì và nhìn rõ người bán cân bằng cân đĩa tươi “chổng vó” lên. Thế mà về nhà có sẵn cân đặt lên cân thử được có 2,4kg.
 
Thực tế, dù đã treo biển giá rõ ràng, song khách hàng có thể thoải mái trả chỉ còn một nửa hoặc 2/3 giá người bán vẫn đồng ý.  Tuy nhiên, họ sẽ tùy vào mức giá mặc cả để cân gian, ít thì 1-2 lạng, nhiều có thể đến 3-4 lạng. Người mua vui mừng tưởng mua được hàng rẻ nhưng thực chất là “rẻ hóa đắt”.
Kinh nghiệm của nhiều người mua hàng tại chợ Phùng Khoang là đừng mặc cả quá nhiều vì giá gì họ cũng bán, nhưng tùy giá nào sẽ cân theo giá đó.
 
Việc cân điêu diễn ra khá phổ biến với các hàng bán rong
 
Một số hàng rong chuyên bán hoa quả trên đường Nguyễn Trãi, đường Láng cũng diễn ra tình trạng tương tự. Bởi đặc thù của những gánh hàng này là không cố định, lúc bán chỗ này, khi bán chỗ khác, chả việc gì phải giữ uy tín. Vậy nên khi khách hàng phát hiện ra tình trạng cân điêu thì họ cũng chẳng còn đứng chỗ đó để mà bắt đền hay “cạch mặt”. Thậm chí có khi khách hàng phàn nàn hàng mua về bị thiếu, người bán còn sẵn sàng mắng lại muốn mua giá rẻ thì chỉ cân được chừng đó thôi.
 
Với những dãy hàng liền nhau thì họ cùng chỉnh cân tương đồng, vì vậy khách hàng có đem sang hàng bên cạnh cân thử thì cũng khó có thể phát hiện ra chênh lệch.
 
Dịch vụ “độ cân”
Để đáp ứng nhu cầu “làm ăn gian dối” của người bán hàng, những dịch vụ chỉnh cân đồng hồ cũng mọc lên ở nhiều nơi. Phố Thuốc Bắc, Hà Nội nơi bán khá nhiều các loại cân đồng hồ, cân đĩa, cân điện tử… chỉ với 50.000 đồng là có thể chỉnh những chiếc cân vênh từ vài hoa đến 2-3 lạng. Việc chỉnh sửa cân đồng hồ khá đơn giản, chỉ cần kéo ấn lò xo lên một vài nấc hoặc kéo giãn dây lò xo ở bên trong là trọng lượng tăng lên, sau đó kẹp lại chì là xong việc chỉnh sửa và rất khó phát hiện.
 
Tại khu vực chợ lớn thành phố Hải Dương chỉnh sửa cân còn trở thành một “nghề chuyên nghiệp” của một số người. Cần được người quen giới thiệu hoặc người có đủ độ tin cậy thì những “thợ” chỉnh cân này mới đồng ý chỉnh cho khách. Giá độ cân đồng hồ chỉ khoảng 50.000 đồng. Chỉ với vài thao tác cắt lò xo, chỉnh kẹp chì những chiếc cân đã được “phù phép” ăn gian 0,5 đến 3 lạng/kg.
 
Đối với những cân đồng hồ được chỉnh sửa kiểu này cân trọng lượng càng lớn thì người bán càng ăn gian được nhiều. Ví dụ một 1kg ăn gian được 2 lạng thì cân 5kg người bán đã có thể ăn gian được 1kg hàng hóa.
 
Đối với cân đĩa thì càng đơn giản hơn, chỉ cần người bán có vài “mánh” chỉnh phần cán cân, phần móc là có thể ăn gian được trọng lượng theo ý muốn. Có khi 1kg chỉ còn từ 6 đến 8 lạng.
 
Hàng hóa đóng gói cũng ăn gian trọng lượng
Tránh cân điêu, gian dối nhiều người tiêu dùng đã chuyển thói quen mua hàng ở chợ sang các siêu thị, cửa hàng bán lẻ. Tuy nhiên, mặt hàng đóng gói của các doanh nghiệp hay hàng đóng gói sẵn tại các siêu thị cũng đều có hiện tượng ăn gian trọng lượng.
 
Các mặt hàng đông lạnh bày bán tại các siêu thị ở Hà Nội hầu như chỉ ghi trọng lượng sản phẩm khi chưa rã đông. Nếu đặt lên cân khi còn đông lạnh thì những sản phẩm này chắc chắn đủ cân, nhưng sau khi rã đông khối lượng có thể chỉ còn 2/3 thậm chí là một nửa. Do đó những sản phẩm này đều trong tình trạng chứa nước hoặc “cố tình” được mạ băng để tăng trọng lượng.
 
Với những loại sản phẩm đóng gói hoặc đóng chai cũng đang được nhà sản xuất dùng các “mánh” để ăn gian. Các loại hàng hóa đóng chai như nước ngọt, bia, gas, nước mắm, dấm… dễ bị đóng thiếu thể tích, ngoài vỏ ghi 250ml, nhưng sản phẩm chỉ có 230-240 ml. Mặt hàng đóng túi cũng có thể bị gian lận từ 10-15% trọng lượng.
 
Tuy nhiên, việc kiểm tra trọng lượng, thể tích sản phẩm đóng gói sẵn chưa được tiến hành thường xuyên. Nếu bị phát hiện doanh nghiệp cũng chỉ bị xử phạt hành chính nên nhiều doanh nghiệp vẫn cố tình vi phạm.
 
Cách ứng phó với cân điêu của các bà nội trợ
 
Cân mini được nhiều bà nội trợ chọn để đối phó với nạn cân điêu
 
Nhiều bà nội trợ phải phòng bị bên mình những chiếc cân điện tử, cân tay mi ni để sẵn sàng đối chiếu. Giá thành loại cân này giao động từ 50.000 đến 150.000 đồng/chiếc và có thể cân với trọng lượng từ 5-10kg, hình dáng nhỏ gọn có thể cất trong túi hoặc móc vào các chùm chìa khóa. Chị Thảo, ở Từ Liêm cho biết: “Mình có thói quen mang cân mini đi chợ. Đôi lúc cũng bị người bán tỏ thái độ vì mình kiểm tra ngay trước mặt họ. Nhưng từ đó cũng ít bị cân thiếu hàng. Có lần mua nhãn ở một hàng bán rong họ đòi 40.000/kg mình trả 30.000 họ cũng bán nhưng lúc biết mình có cân mini họ bảo không bán được, cân đủ không có lãi”.
 
Một cách khác được nhiều bà nội trợ đang sử dụng là mang theo một chai nước loại 0,25 hoặc 0,5 lít mua hàng thì đặt thử lên cân sẽ biết hàng đó có cân đủ hay không. Ngoài ra, chiêu thức dùng các vật dụng có sẵn như chùm chìa khóa, mũ bảo hiểm, túi xách, điện thoại… đến thử lên cân để biết là cân đủ hay thiếu.
 
Tuy nhiên đây cũng chỉ là cách đối phó nhất thời với nạn cân điêu đang diễn ra. Thực tế chưa có biện pháp hiệu quả để khắc phục vấn đề này.
 
Vài năm trước tại các chợ của Hà Nội cũng có lắp đặt các cân đối chứng với hy vọng chấm dứt nạn cân thiếu, cân điêu nhưng cũng chưa được các bà nội chợ hưởng ứng. Hiện những chiếc cân này dần biến mất khỏi các chợ.
 

Ngân Hà

Từ Khóa :