Ngửi lá mùi già nhớ hương vị Tết…



Ngửi lá mùi già nhớ hương vị Tết…

Phương Linh 5:0 19/1/2019

Tháng một dương lịch, thi thoảng trời cũng có những ngày mưa phùn nồm ẩm. Mưa giăng kín trời, rỉ rả cả ngày mãi mà chẳng dứt. Cũng gần đến tết Nguyên đán, phố xá lúc nào cũng đông nghịt người kể cả những ngày mưa mù mịt. ..

ảnh sưu tầm trên mạng

Nhưng có buổi sớm cuối tuần nhiều mưa như thế, người người vẫn ngái ngủ trong chăn, dù đã là 8 giờ sáng nhưng phố xá yên ắng lạ thường. Chị bán lá mùi đi ngang qua nhà, í ới gọi cửa: Mở hàng lá mùi đi em ơi. Hôm nay đường vắng quá, chưa bán được bó lá nào cả.

Những ngày mưa phùn đầu năm dương lịch, thỉnh thoảng cũng có những buổi sáng đường phố vắng vẻ thế này

Vậy là bỗng dưng “sắm” được cả bó mùi già ta về đón Tết sớm. Cứ cái ngày ẩm trời thế này, lại có hương mùi già “nức nở” khắp phòng là thấy không khí Tết  như tràn ngập.

Lá mùi già thường xuất hiện ở Hà Nội từ cuối tháng 12 dương lịch. Từ đó cho đến  Tết nguyên đán, người Hà Nội thường mua lá mùi già về nhà tắm rửa, xông người, xông nhà cửa cho thơm tho, hút bớt nồm ẩm trong phòng. Theo truyền thống, mọi người thường tắm nước lá mùi vào ngày 30 âm lịch cuối năm để rũ bỏ bụi bẩn, loại bỏ tà khí để chuẩn bị đón năm mới nhiều may mắn, bình an. Ngày thường, lá mùi và một số loại lá khác như hoắc hương, quế, gừng, bạc hà, hương nhu, tía tô, kinh giới… cũng được sử dụng để xông giải cảm, chữa ho, làm nóng ấm cơ thể.

Tắm lá mùi già tất niên là một trong những nét văn hóa tinh thần của người Việt mỗi dịp Tết đến, xuân về. Lá mùi già đem về rửa sạch, lấy ra một nắm rồi đun sôi trên bếp lửa. Nồi nước lá mùi lúc đang sôi thơm ngát cả khoảng sân. Nếu một nhà ở tầng dưới nấu nước lá mùi thì hương thơm của lá có thể tỏa lên các tầng khác nữa, hàng xóm láng giềng ở xung quanh, ai cũng được thơm lây, được hít hà thứ mùi hương “đích thực là Tết” ấy.

ảnh sưu tầm trên mạng

Tắm nước lá mùi thì khỏi phải bàn. Thứ hương thơm của lá ngào ngạt nhưng không gắt gỏng như mùi thơm của xà phòng, sữa tắm. Nước càng nóng già, hương thơm bốc càng mạnh, chiếc khăn mặt trong phòng tắm lúc dùng xong rồi mà vẫn vương vấn hương mùi già cho đến tận ngày hôm sau, dù đã được vò đi vò lại nhiều lần.

Bây giờ, đám thanh niên không thường xuyên tắm lá mùi như cái thời các bà, các mẹ, các chị ngày xưa vì “thủ tục” tắm táp thực ra khá tiện lợi. Vòi hoa sen nóng lạnh chỉ mở ngay ra là nước xối đầy, mấy ai chịu mất công đun nấu lá mùi trong nồi to, rồi rót vào xô, vào chậu cho lỉnh kỉnh? Nên lá mùi già bây giờ thường chỉ “đắt hàng” với những người có tuổi, những người vẫn muốn gìn giữ những hương vị Tết ngày xưa với hương thơm khó quên từ lá mùi già.Với họ, Tết chưa đến nếu chưa được tắm tất niên bằng nồi nước lá thơm ngào ngạt. Tết chưa đến khi những người bán lá mùi chưa rong ruổi khắp phố Hà Nội để mang thứ hương thơm đặc trưng của Tết vào nhà này, nhà kia. Tết chưa đến khi không gian xung quanh chưa ngửi thấy mùi thơm của lá mùi trong cái lạnh run rẩy, tê tái ở Hà Nội.

Mà quả thực, lá mùi già chỉ hợp với khí hậu miền Bắc, nhất là với Hà Nội trong những dịp cuối năm thế này. Hương lá mùi trộn lẫn với mùi mưa, mùi ẩm, mùi rét thật… đã. Giống như hoa sữa nồng nàn chỉ nở vào mùa thu, khi đất trời đã dịu dàng, đã bớt oi, bớt nóng. Hương thơm của thiên nhiên cũng luôn biết cách dựa vào từng thời điểm để nở rộ. Khí hậu lành lạnh khiến ta dễ dàng tiếp nhận với các mùi hương hơn bất cứ mùa nào khác, nên ở Hà Nội vào thời điểm giáp Tết, thứ hương thơm từ lá mùi càng có cơ hội được lan tỏa.

Nhưng có lẽ hương lá mùi già quá đặc biệt, và để phù hợp hơn với thời đại, lá mùi đã được chưng cất và trở thành một loại tinh dầu cực kỳ… sang chảnh, với giá thành mỗi lọ đắt hơn cả nước hoa Pháp. Kỳ lạ thay, một trong những người đầu tiên chiết xuất thứ mùi hương này thành tinh dầu lại là một người nước ngoài, ông Laurent Severac với những chai tinh dầu nhỏ xíu nhưng hương thơm lá mùi trong từng chai tinh dầu không thể lẫn đi đâu và rất… Việt Nam. Sau này, nhiều hãng sản xuất tinh dầu cũng đã khai thác nguồn hương thơm quý giá này của cây cỏ Việt, và giá thành của tinh dầu mùi già luôn đứng ở vị trí cao nhất trong vô số những loại tinh dầu khác nhau trên thị trường.

ảnh sưu tầm trên mạng

Với giới trẻ, họ sẽ có cơ hội được thưởng thức hương thơm của lá mùi già bằng những cách đơn giản như xông tinh dầu, hoặc rỏ vài giọt tinh dầu mùi già vào bồn tắm rồi tha hồ hít hà hương thơm tự nhiên của lá, chứ không cần phải đun nấu rồi đổ vào xô chậu lỉnh kỉnh như thời của ông bà họ ngày xưa nữa…

Nếu bạn muốn có một giấc ngủ sâu, dịu dàng, bạn cũng nên tranh thủ chạy ra chợ và tìm mua những bó mùi già rồi để một bó nhỏ bên cạnh gối. Hương thơm của lá mùi già sẽ len lén tỏa bên giấc ngủ của bạn, khiến bạn vô cùng khoan khoái, dễ chịu và ngủ ngon hơn, giấc mơ của bạn nhờ đó cũng có thể đẹp hơn.

Và một số người bạn Việt Nam xa xứ, bỗng một ngày đẹp trời nhận được một món quà quê hương, là chai tinh dầu mùi già đậm đặc, hay những nhánh lá mùi già khô được gửi gắm cẩn thận từ Hà Nội, liệu có bùi ngùi, rưng rưng nhớ đến những ngày Tết cổ truyền với hương thơm lá mùi già không thể lẫn đi đâu được?

Những giá trị tinh thần của ngày tết Việt rất cần được gìn giữ và duy trì, giống như hương thơm của lá mùi già cứ lan tỏa khiến lòng ta rạo rực vì thấy Tết đang rất gần.

Trong dòng người đang hối hả ngoài kia, những cô hàng lá cũng tất bật chở những gánh lá mùi già rong ruổi khắp phố. Lá mùi già còn thì Tết vẫn còn. Hương thơm của Tết luôn dịu dàng, dễ chịu và bình an như thế…


Phương Linh