Ngân hàng “0 đồng”: “Lỗ đen” nợ xấu vẫn chưa thấy đáy

Ngân hàng “0 đồng”: “Lỗ đen” nợ xấu vẫn chưa thấy đáy

Lục Kiếm 16:43 3/11/2015

Đang có những ngân hàng nghiễm nhiên không bị phá sản, khi có một “nhà đầu tư”, quản lý số tiền thuộc về hơn 90 triệu người, đứng ra gánh nợ hộ.

Câu chuyện về những ngân hàng “0 đồng” đã gây xôn xao dư luận nhiều tháng nay. Trong khi tranh cãi chủ yếu xoay quanh chuyện “mua đắt”, “mua lỗ” những ngân hàng yếu kém này thì một vấn đề đáng quan tâm hơn mới chỉ có câu hỏi được đặt ra, mà chưa có câu trả lời. Đó là: Trách nhiệm thuộc về ai?
 
Tại phiên thảo luận về các vấn đề kinh tế xã hội sáng 2/11, đại biểu Quốc hội Trần Ngọc Vinh của đoàn Hải Phòng phát biểu: “Trước hết là lãnh đạo của những ngân hàng bị mua 0 đồng, cơ quan quản lý trực tiếp hệ thống ngân hàng phải chịu trách nhiệm về khoản lỗ hàng chục nghìn tỷ đồng này. Sau đó, cơ quan thanh tra giám sát cần phải xem khoản tiền kia chảy vào đâu, nếu vào túi cá nhân thì phải hình sự truy tố và xử lý theo luật pháp.”
 
Như vậy, theo lời phát biểu này, có hai đối tượng phải chịu trách nhiệm cho việc để ít nhất 3 ngân hàng lâm vào tình trạng điêu đứng đến mức NHNN phải đứng ra mua lại với cái giá “0 đồng” và hơn 90 triệu dân bỗng dưng phải gánh hàng ngàn tỷ đồng nợ nần: một là lãnh đạo của những ngân hàng đó, hai là cơ quan quản lý trực tiếp hệ thống ngân hàng.
 
Tuy nhiên, dường như cơ quan quản lý vẫn đang tập trung cho việc giải thích quyết định gây tranh cãi của mình hơn.
 
Luật Ngân hàng nhà nước Việt Nam đã nêu rõ NHNN có trách nhiệm “Kiểm tra, thanh tra, giám sát ngân hàng; xử lý vi phạm pháp luật về tiền tệ và ngân hàng theo quy định của pháp luật” và “Quyết định áp dụng biện pháp xử lý đặc biệt đối với tổ chức tín dụng vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về tiền tệ và ngân hàng, gặp khó khăn về tài chính, có nguy cơ gây mất an toàn cho hệ thống ngân hàng.”
 
Một trong những căn cứ để NHNN có thể đưa ra “biện pháp xử lý đặc biệt” là dựa vào tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) mà các ngân hàng phải đảm bảo. Ở Việt Nam, tỷ lệ này là 9%. Theo đó, chỉ cần CAR xuống dưới 9%, NHNN đã phải có hành động mạnh tay ngay lập tức, chứ không phải đợi đến khi vốn bị âm rồi phãi mua lại với giá 0 đồng, như trường hợp của ba ngân hàng GPBank, OceanBank, và VNCB.
 
Theo báo cáo, Ngân hàng GPBank bị âm vốn chủ sở hữu lên tới hơn 9.000 tỷ đồng. OceanBank đã bị âm vốn chủ sở hữu 11.000 tỷ đồng tính đến cuối năm 2014. VNBC không phải lần đầu tiên bị đưa vào diện nguy hiểm khi tiền thân là Ngân hàng TMCP Đại Tín (TrustBank) vào năm 2012 đã bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt do gặp khó khăn về thanh khoản. Xem ra, ngay cả ngân hàng “có tiền án” lại tiếp tục có thể “tái phạm”. Như vậy, trách nhiệm kiểm tra, giám sát, thanh tra của NHNN lúc đó đã đặt ở đâu?
 
Một vấn đề đáng bàn khác là sau khi mua lại rồi, NHNN sẽ làm gì để vực dậy những tế bào yếu kém này? Dù có cách thức nào, thì đại biểu Vinh cũng tin tưởng rằng không có khả năng dùng ngân sách tái cơ cấu ngân hàng, và sẽ co nhiều giải pháp khác để xử lý nợ xấu. Ông Vinh nhấn mạnh: “Hiện ngân sách rất eo hẹp thu chi chưa cân đối được mà còn chi cho ngân hàng nữa thì ngân sách hụt rất lớn. không bao giờ cho phép lấy tiền ngân sách đắp vào khoản lỗ của các ngân hàng. Tôi khẳng định điều đó.”
 
Nhưng có một vấn đề đặt ra trong niềm tin này: Nếu không dùng ngân sách thì NHNN sẽ làm gì để xử lý đống nợ xấu của những ngân hàng “0 đồng” và tránh thiệt hại cho người gửi tiền - một trong những lý do được đưa ra để biện minh cho hành động thu mua này? Trái phiếu chính phủ không phải bắt nguồn từ ngân sách? Tiền in ra không nằm trong ngân sách? Chưa kể, theo báo Người Lao Động đưa tin hồi tháng 3/2015, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Phước Thanh cho biết để hỗ trợ hoạt động cho VNCB, NHNN dự kiến chuẩn bị 40.000 tỷ đồng. Mà đây cũng mới chỉ là con số dành cho VNCB.
 
Cho đến nay, cả NHNN cũng như các lãnh đạo có liên quan vẫn chưa thể vẽ ra bức tranh rõ ràng cho tương lai của những ngân hàng “0 đồng”.
 
Xem thêm:
 
 
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :